Người trẻ Singapore tìm 'lối thoát' tài chính trong kỷ nguyên AI

Ban ngày, Adele Lee làm công việc quen thuộc của một trợ lý cá nhân tại một công ty tư vấn tài chính: quản lý lịch trình, xử lý giấy tờ và hỗ trợ các nhiệm vụ hành chính cho một giám đốc cấp cao. Nhưng khi ngày làm việc kết thúc, cô lại bắt đầu một “ca làm” khác.

Adele Lee là trợ lý cá nhân tại một công ty tư vấn tài chính, đồng thời có thêm công việc phụ là livestream bán quần áo đã qua sử dụng. Ảnh: Adele Lee/ Bloomberg

Ba buổi tối mỗi tuần, người phụ nữ 32 tuổi đăng nhập vào TikTok để livestream bán quần áo đã qua sử dụng. Cô trực tiếp trò chuyện với khách hàng, giải đáp thắc mắc và tự đóng gói các đơn hàng sau mỗi phiên phát sóng.

Công việc tay trái này mang lại cho Lee khoảng 500 USD mỗi tháng, bổ sung vào mức lương gần 4.000 USD từ công việc chính. Khoản thu nhập thêm giúp cô trang trải cuộc sống.

“Thật tốt khi có thêm tiền vào tài khoản để tôi không phải lo lắng về việc phải trả các hóa đơn”, Lee chia sẻ. Với cô, nguồn thu nhập thứ hai là một “tấm lưới an toàn” trong bối cảnh giá cả sinh hoạt ngày càng tăng.

Câu chuyện của Lee phản ánh một xu hướng đang lan rộng trong giới lao động trẻ Singapore: một công việc toàn thời gian với mức lương ổn định không còn mang lại cảm giác an toàn như trước.

AI làm thay đổi nỗi lo về việc làm

Singapore vẫn được xem là một trong những nền kinh tế năng động và có khả năng chống chịu tốt ở châu Á. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) nước này tăng 5,7% trong quý II/2026, trong khi lạm phát tháng 6 thấp hơn dự báo.

Tuy nhiên, những chỉ số kinh tế tích cực chưa thể xóa bỏ tâm lý bất an trong nhóm lao động trẻ.

Nguyên nhân nằm ở chính cấu trúc nền kinh tế Singapore, nơi phụ thuộc lớn vào các ngành tài chính, quản lý tài sản, công nghệ và các công việc văn phòng vốn đang chịu tác động ngày càng rõ nét từ AI.

Đối với nhiều người trẻ bước vào thị trường lao động, câu hỏi không chỉ là làm thế nào để tìm được một công việc tốt, mà còn là liệu công việc đó có còn tồn tại trong 5 hay 10 năm tới khi AI có thể tự động hóa nhiều nhiệm vụ từng cần đến con người.

Áp lực càng lớn khi xã hội Singapore từ lâu đề cao thành tích học tập, bằng cấp và các chứng chỉ nghề nghiệp như nền tảng bảo đảm sự nghiệp.

Một xu hướng đang lan rộng trong giới lao động trẻ Singapore: một công việc toàn thời gian với mức lương ổn định không còn mang lại cảm giác an toàn như trước. Ảnh: Bloomberg

Một khảo sát của Randstad Global công bố hồi tháng 1 cho thấy gần một phần ba người lao động Singapore - quốc gia thường xuyên nằm trong nhóm những thành phố đắt đỏ nhất thế giới - cho rằng họ cần kết hợp công việc toàn thời gian với nghề tay trái hoặc một nguồn thu nhập khác để duy trì cuộc sống.

Không chỉ người lao động lo lắng, các doanh nghiệp Singapore cũng đang trở nên dè dặt hơn trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động. Tỷ lệ thất nghiệp ở nước này tăng trong quý I/2026, trong khi số người bị mất việc đạt mức cao nhất trong gần ba năm. Cơ quan Tiền tệ Singapore cảnh báo nhu cầu lao động có thể tiếp tục suy yếu khi doanh nghiệp ngày càng thận trọng.

Nỗ lực giảm phụ thuộc vào một nguồn thu nhập

Lo ngại về tương lai việc làm trong thời đại AI cũng là động lực khiến Celest Chew, 24 tuổi, mở một quán cà phê tại nhà.

Cuối tuần, từ căn hộ của gia đình ở phía đông Singapore, Chew tự pha chế đồ uống và làm bánh tart để bán, kiếm thêm khoảng 500 USD mỗi tháng bên cạnh mức lương gần 4.000 USD từ công việc marketing toàn thời gian.

Celest Chew, 24 tuổi, mở một quán cà phê tại nhà, bên cạnh công việc marketing toàn thời gian. Ảnh: Celest Chew/Bloomberg

Trong công việc hàng ngày, cô tận mắt chứng kiến tốc độ phát triển của các công cụ AI. Những công việc trước đây cần sự tham gia của con người như tạo hình ảnh, viết nội dung quảng bá đang ngày càng có thể được máy móc hỗ trợ.

“Điều đó khá đáng sợ”, Chew nói. “Lý do tôi bắt đầu quán cà phê tại nhà là vì đây là thứ mà AI không thể thay thế”.

Singapore hiện được đánh giá là một trong những quốc gia chuẩn bị tốt cho kỷ nguyên AI. Chính phủ đã triển khai nhiều chương trình đào tạo nhằm giúp người lao động nâng cao kỹ năng và thích ứng với sự thay đổi công nghệ. Tuy nhiên, theo Walter Theseira, giáo sư kinh tế tại Đại học Khoa học Xã hội Singapore, sự chuẩn bị này không thể loại bỏ hoàn toàn sự bất định.

“Không ai có thể bảo đảm điều gì sẽ xảy ra”, ông nói. “Mọi người sẽ hiểu nhiều hơn về AI và cách sử dụng nó, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc họ có thể dùng AI để giữ được công việc hiện tại”.

Thế hệ lao động mới và cuộc đua thích ứng

Sự gia tăng của các công việc phụ tại Singapore không chỉ phản ánh áp lực tài chính, mà còn cho thấy sự thay đổi trong quan niệm về an toàn nghề nghiệp.

Trong quá khứ, một công việc ổn định tại doanh nghiệp lớn thường được xem là bảo đảm cho tương lai. Nhưng trong thời đại AI, khi nhiều ngành nghề có nguy cơ bị tái định hình, ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn xây dựng nhiều nguồn thu nhập song song.

Đối với họ, công việc tay trái không chỉ là cách kiếm thêm tiền, mà còn là một chiến lược phòng ngừa rủi ro trước những biến động khó đoán của thị trường lao động.

Kỷ nguyên AI có thể mở ra nhiều cơ hội mới, nhưng cũng đặt ra một câu hỏi lớn cho thế hệ lao động trẻ Singapore: liệu sự ổn định trong tương lai sẽ đến từ một công việc duy nhất, hay từ khả năng thích nghi và tạo dựng nhiều giá trị khác nhau?