Chuyển đổi số giúp ngân hàng 'tinh gọn' chi phí, gia tăng hiệu quả hoạt động

CIR ngân hàng liên tục cải thiện

CIR là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Chỉ số này phản ánh mức chi phí mà ngân hàng phải bỏ ra để tạo ra một đồng doanh thu. CIR càng thấp càng cho thấy ngân hàng vận hành tinh gọn, kiểm soát chi phí hiệu quả, tận dụng tốt quy mô và công nghệ để tối ưu nguồn lực trong khi vẫn duy trì tăng trưởng thu nhập.

Bức tranh báo cáo tài chính bán niên 2026 cho thấy xu hướng tích cực khi nhiều ngân hàng đồng loạt cải thiện chỉ số CIR, bất chấp bối cảnh biên lãi ròng tiếp tục chịu áp lực do cạnh tranh huy động vốn và yêu cầu duy trì mặt bằng lãi suất hỗ trợ nền kinh tế.

MSB vừa công bố lợi nhuận trước thuế hợp nhất 6 tháng đầu năm đạt gần 3.423 tỷ đồng, tăng 7,9% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù NIM giảm nhẹ xuống 3,17%, phản ánh áp lực chung của toàn ngành, ngân hàng vẫn cải thiện được hiệu quả hoạt động khi tỷ lệ CIR giảm xuống còn 36,6%, thấp hơn mức khoảng 37,4% cùng kỳ năm trước.

Nhiều ngân hàng đang cải thiện đáng kể chỉ số CIR. Ảnh: ST

Trong khi đó, Sacombank ghi nhận sự cải thiện mạnh mẽ hơn cả. Thu nhập ngoài lãi tăng tới 145,5%, trong khi chi phí hoạt động giảm 12,5%, giúp chỉ số CIR giảm hơn 10 điểm phần trăm. Trong nửa đầu năm, tổng thu nhập hoạt động tăng 12,4%, còn chi phí hoạt động giảm xuống còn 6.233 tỷ đồng, kéo CIR từ 45,79% xuống còn 35,64%.

Riêng trong quý II/2026, hiệu quả hoạt động của Sacombank còn cải thiện rõ nét hơn khi tổng thu nhập hoạt động tăng 28,1%, chi phí hoạt động giảm 11,7%, đưa CIR từ 41,18% giảm xuống chỉ còn 28,39%. Đây là kết quả của việc ngân hàng đồng thời mở rộng doanh thu và kiểm soát tốt chi phí vận hành.

Đáng chú ý, động lực tăng trưởng của Sacombank không còn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng. Trong khi thu nhập lãi thuần chịu ảnh hưởng do chi phí vốn tăng nhanh hơn tốc độ tăng thu nhập từ lãi, nguồn thu từ dịch vụ, kinh doanh ngoại hối và các hoạt động khác lại tăng trưởng mạnh, góp phần đa dạng hóa cơ cấu doanh thu và giảm áp lực lên lợi nhuận.

Chia sẻ tại Đại hội đồng cổ đông vừa qua, ông Phan Đình Tuệ, Thành viên Hội đồng quản trị Sacombank thẳng thắn nhìn nhận CIR của ngân hàng từng ở mức cao do định hướng phát triển ngân hàng bán lẻ trong nhiều năm trước. Vì để phục vụ các khoản vay tiêu dùng, cho vay cán bộ công nhân viên, tiểu thương chợ và nhiều khoản vay nhỏ lẻ khác, ngân hàng phải duy trì lực lượng nhân sự rất lớn. “Với quy mô tổng tài sản cũng không phải quá lớn, nhưng nhân sự có thời điểm trên 18.000 người. Có nhiều lý do, nhưng trong đó, đây là một lý do khiến CIR cao”, lãnh đạo Sacombank cho biết. Cũng theo lãnh đạo ngân hàng, cùng với quá trình tái cơ cấu, Sacombank đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm giảm phụ thuộc vào mô hình vận hành truyền thống, tối ưu chi phí nhân sự, nâng cao hiệu quả hoạt động và từng bước kéo giảm CIR.

Một đại diện khác cho xu hướng nâng cao hiệu quả vận hành MB. Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 cho thấy lợi nhuận tiếp tục duy trì mức tăng trưởng hai chữ số nhờ nguồn thu cốt lõi từ hoạt động tín dụng. Đáng chú ý, MB tiếp tục duy trì vị thế là một trong những ngân hàng có chỉ số CIR thấp nhất hệ thống. CIR hợp nhất của MB chỉ ở mức 26,24%, còn riêng ngân hàng mẹ là 24,17%, tiếp tục cải thiện thêm khoảng 2-2,7 điểm phần trăm so với năm 2025.

Mức CIR thấp phản ánh khả năng quản trị chi phí hiệu quả của MB, đồng thời cho thấy ngân hàng đang tận dụng tốt nền tảng công nghệ, quy mô hoạt động và quá trình số hóa để kiểm soát chi phí nhân sự, chi phí vận hành trong khi vẫn tối đa hóa nguồn thu từ lãi và phí dịch vụ.

Đầu tư công nghệ: Từ "chi phí" trở thành lợi thế cạnh tranh dài hạn

Những kết quả tích cực về hiệu quả hoạt động của các ngân hàng không phải là yếu tố ngẫu nhiên, mà là thành quả của quá trình đầu tư mạnh mẽ cho chuyển đổi số trong nhiều năm qua.

Ngành Ngân hàng luôn tiên phong ứng dụng công nghệ với quan điểm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy trải nghiệm khách hàng làm thước đo trong quá trình phát triển. Theo đó, ngành Ngân hàng đã đạt nhiều kết quả tích cực trên các phương diện, từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng công nghệ, dữ liệu, thanh toán số, dịch vụ số đến bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống.

Hạ tầng thanh toán số tiếp tục được đầu tư và nâng cấp mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng nhanh. Hiện nay, nhiều tổ chức tín dụng đã có trên 90% giao dịch được thực hiện qua các kênh số. Hệ sinh thái ngân hàng số ngày càng đa dạng với nhiều sản phẩm, dịch vụ mới, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Việc dịch chuyển mạnh sang nền tảng số không chỉ nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn làm thay đổi căn bản mô hình vận hành của các ngân hàng. Khi phần lớn giao dịch được thực hiện trực tuyến, nhu cầu mở rộng mạng lưới vật lý giảm đáng kể. Nhiều quy trình như mở tài khoản, định danh khách hàng điện tử (eKYC), thanh toán, chuyển tiền, đăng ký sản phẩm hay chăm sóc khách hàng đều được tự động hóa ở mức cao. Điều này giúp các ngân hàng giảm phụ thuộc vào mạng lưới giao dịch truyền thống, tối ưu chi phí vận hành, tiết giảm nhân sự tại quầy, nâng cao năng suất lao động và từng bước kéo giảm CIR.

TPBank là một trong những ngân hàng cho thấy rõ hiệu quả của chiến lược đầu tư dài hạn cho công nghệ. Theo ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank, mở rộng nguồn thu từ dịch vụ sẽ tiếp tục là một trong những trọng tâm của ngân hàng trong nửa cuối năm thông qua các sản phẩm thanh toán, bảo lãnh, chuyển tiền quốc tế và khai thác sâu hơn nhu cầu của khách hàng hiện hữu. “Sau nhiều năm đầu tư cho nền tảng số, TPBank đang bước vào giai đoạn thu hoạch, khi công nghệ không chỉ giúp tối ưu vận hành mà còn tạo ra nguồn thu và dư địa tăng trưởng mới”, ông Nguyễn Hưng cho biết.

Đến cuối tháng 6/2026, TPBank phục vụ hơn 17,4 triệu khách hàng, trong đó trên 30% là khách hàng hoạt động thường xuyên. Khoảng 99,5% giao dịch được thực hiện qua các kênh số như App TPBank và LiveBank. Mức độ số hóa cao giúp ngân hàng mở rộng khả năng cung cấp các sản phẩm thanh toán, tiết kiệm, thẻ, bảo hiểm và nhiều dịch vụ tài chính khác, đồng thời nâng cao giá trị trên mỗi khách hàng. Không chỉ tạo thêm động lực tăng trưởng doanh thu, đầu tư công nghệ còn trực tiếp cải thiện hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Dù vẫn duy trì mức đầu tư lớn cho chuyển đổi số, chỉ số CIR của TPBank đã giảm từ trên 40% cách đây vài năm xuống dưới 35% trong năm nay. Điều này cho thấy hiệu quả đầu tư vào nền tảng số đang vượt trội so với mô hình mở rộng mạng lưới chi nhánh truyền thống.

Theo chuyên gia, trong bối cảnh tín dụng không còn là động lực tăng trưởng duy nhất, chuyển đổi số đang trở thành lời giải quan trọng giúp các ngân hàng nâng cao năng lực cạnh tranh. Công nghệ không chỉ giúp giảm chi phí vận hành mà còn mở ra các nguồn thu mới từ dịch vụ, gia tăng khả năng bán chéo sản phẩm, nâng cao trải nghiệm khách hàng và tối ưu hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Những ngân hàng kiên trì đầu tư cho nền tảng số trong nhiều năm qua đến thời điểm này là giai đoạn "thu hoạch", khi hiệu quả đầu tư dần phản ánh rõ trong các chỉ tiêu tài chính, đặc biệt là chỉ số CIR và khả năng sinh lời. Đây cũng sẽ là nền tảng quan trọng để ngành Ngân hàng tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững và đồng hành cùng quá trình chuyển đổi số của nền kinh tế.