'Chuyển đổi số không chỉ là số hóa quy trình cũ'

Thanh toán không tiền mặt tăng trưởng mạnh, hạ tầng vận hành 24/7 ổn định, thanh toán QR xuyên biên giới liên tục mở rộng… là dấu ấn nổi bật của ngành ngân hàng trên hành trình chuyển đổi số. Tại Hội thi “Chuyển đổi số ngành ngân hàng” năm 2026, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN cho rằng, giai đoạn mới của chuyển đổi số đang hướng tới tái cấu trúc toàn bộ hệ thống vận hành, lấy khách hàng làm trung tâm và đặt yêu cầu an toàn dữ liệu lên hàng đầu.

Phần thi của Vietcombank tại Hội thi “Chuyển đổi số ngành ngân hàng” năm 2026.

Thanh toán số tăng tốc

Chủ đề năm nay là “Ngân hàng số hóa – Bứt phá ttương lai”. Theo ông, điểm khác biệt lớn nhất của quá trình chuyển đổi số ngành ngân hàng hiện nay so với giai đoạn trước là gì?

Ông Phạm Anh Tuấn: Có thể nói, thời gian qua ngành ngân hàng đã triển khai quyết liệt các chủ trương của Đảng, Chính phủ về chuyển đổi số và đạt nhiều kết quả rõ nét qua các con số cụ thể.

Trong những tháng đầu năm 2026, thanh toán không dùng tiền mặt tăng khoảng 38% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, giao dịch qua internet tăng khoảng 66%, giao dịch trên thiết bị di động tăng khoảng 33%, đặc biệt thanh toán QR tăng hơn 52%.

Ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN

Điều đáng chú ý là dù tốc độ tăng trưởng rất cao nhưng hạ tầng thanh toán của ngành vẫn vận hành thông suốt 24/7, đáp ứng đầy đủ nhu cầu giao dịch của người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước đang thúc đẩy mạnh thanh toán song phương với nhiều quốc gia. Đầu năm nay, Việt Nam đã triển khai thanh toán QR song phương với Trung Quốc và Hàn Quốc, bước đầu ghi nhận kết quả khả quan.

Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng kết nối với Singapore, Đài Loan (Trung Quốc), Ấn Độ và nhiều thị trường khác trong khu vực châu Á.

Nhân lực & an toàn bảo mật

Nhân lực và văn hóa số là chủ đề được nhấn mạnh tại sự kiện năm nay. Theo ông, khó khăn lớn nhất của chuyển đổi số nằm ở công nghệ hay con người?

Ông Phạm Anh Tuấn: Chuyển đổi số đương nhiên bắt đầu từ công nghệ, nhưng yếu tố quyết định vẫn là con người – những người ứng dụng, vận hành công nghệ và tạo ra sản phẩm, dịch vụ cho khách hàng.

Hiện nay, nguồn nhân lực cho chuyển đổi số vẫn là vấn đề rất “nóng”, không chỉ với các ngân hàng thương mại mà cả Ngân hàng Nhà nước. Dù Đảng và Chính phủ đã có nhiều chính sách thu hút nhân tài, hỗ trợ phát triển nguồn lực số, nhưng thực tế nhân lực chất lượng cao vẫn thiếu ở nhiều cấp độ.

Chúng tôi kỳ vọng thời gian tới, với sự đồng hành của các trường đại học trong việc xây dựng chương trình đào tạo sát nhu cầu thực tiễn của các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán, những điểm nghẽn về nhân lực sẽ dần được tháo gỡ.

Bên cạnh đó, văn hóa số cũng không thể thay đổi trong ngày một ngày hai. Thời gian qua, nhiều đơn vị mới chủ yếu dừng ở việc số hóa quy trình hiện hữu. Trong khi đó, chuyển đổi số thực chất là tái cấu trúc toàn bộ hệ thống vận hành để cung cấp dịch vụ liền mạch, tối ưu chi phí và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Thách thức lớn nhất hiện nay có phải nằm ở vấn đề an toàn bảo mật? Ngân hàng Nhà nước đang hoàn thiện hành lang pháp lý ra sao để hạn chế rủi ro?

Ông Phạm Anh Tuấn: Đây là vấn đề mang tính lâu dài. Chúng ta càng phát triển thanh toán nhanh, thuận tiện thì càng phải đối mặt với nguy cơ lừa đảo, gian lận và các rủi ro an ninh trong thanh toán.

Ngân hàng Nhà nước đã chủ động ban hành nhiều cơ chế, chính sách và văn bản pháp lý để tạo nền tảng cho các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn.

Trong đó, Thông tư 50 và Thông tư 77 sửa đổi là những văn bản quan trọng, yêu cầu các tổ chức đáp ứng tiêu chuẩn cao về an ninh, bảo mật.

Các quy định liên quan đến mở tài khoản, phát hành thẻ, ví điện tử cũng được siết chặt hơn, tăng cường xác thực sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc VNeID nhằm bảo đảm định danh chính xác khách hàng.

Bên cạnh đó, Thông tư 25 sửa đổi Thông tư 17 về tài khoản và Thông tư 41 sửa đổi Thông tư 40 cũng bổ sung nhiều yêu cầu xác thực sinh trắc học nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng tài khoản tổ chức để lừa đảo.

Chúng tôi kỳ vọng các tổ chức nghiêm túc tuân thủ quy định, chủ động đầu tư hệ thống phòng chống rủi ro, luôn lấy khách hàng làm trung tâm trong mọi hoạt động.

Khán giả theo dõi Hội thi.

Thúc đẩy QR xuyên biên giới

Ngân hàng Nhà nước sẽ có thêm giải pháp gì để thúc đẩy thanh toán QR xuyên biên giới trong thời gian tới?

Ông Phạm Anh Tuấn: Trong năm nay, chúng ta dự kiến khai trương thanh toán QR song phương giữa Việt Nam và Singapore. Cuối năm sẽ tiếp tục triển khai với Đài Loan (Trung Quốc) và Ấn Độ.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cũng đã chỉ đạo một số ngân hàng triển khai kết nối thanh toán song phương với Nhật Bản.

Tôi tin rằng năm 2026 sẽ mở ra giai đoạn tăng tốc của các dự án thanh toán xuyên biên giới giữa Việt Nam và nhiều quốc gia trong khu vực.

Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân

Ông Phạm Anh Tuấn: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7 tới. Ngành ngân hàng đã chuẩn bị như thế nào để đáp ứng các yêu cầu mới?

Ông Phạm Anh Tuấn: Hệ thống quy định của Ngân hàng Nhà nước liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện cơ bản đã đầy đủ. Điều quan trọng hiện nay là việc tuân thủ của các tổ chức và công tác giám sát thực thi.

Ngân hàng Nhà nước liên tục có các văn bản chỉ đạo tổ chức tín dụng, đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán tăng cường bảo mật dữ liệu khách hàng.

Chúng tôi tin rằng các đơn vị sẽ nghiêm túc chấp hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn liên quan nhằm bảo đảm an toàn thông tin và quyền lợi khách hàng.

Xin cảm ơn ông!

Bà Phùng Nguyễn Hải Yến- Phó Tổng Giám đốc Vietcombank: “Chuyển đổi số phải gắn với trải nghiệm khách hàng”