Chuyển đổi số lan tỏa từ cơ sở

Đưa AI thành công cụ hỗ trợ

Trong đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số, thay vì chỉ giới thiệu AI là gì, nhiều địa phương lựa chọn cách tiếp cận thực tế hơn: hướng dẫn cán bộ sử dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả công việc, từ đó phục vụ người dân tốt hơn.

Phường Tây Tựu mở 6 lớp tập huấn về ứng dụng AI, kỹ năng số cho cán bộ, người lao động. Ảnh: NT

Trong đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số, UBND phường Tây Tựu đã tổ chức 6 lớp tập huấn về ứng dụng AI, phát triển kinh doanh số và kỹ năng livestream cho cán bộ, công chức, viên chức, giáo viên, thành viên Tổ Chuyển đổi số cộng đồng và người lao động.

Tại đây, các học viên được hướng dẫn xây dựng trợ lý AI phù hợp với từng vị trí việc làm, hỗ trợ chuẩn bị công văn, kế hoạch, biên bản, bài phát biểu, tổng hợp ý kiến người dân và nội dung các cuộc họp. Cách làm này học viên không chỉ “hiểu về AI”, mà quan trọng hơn là khai thác được hiệu quả, sử dụng cho công việc hàng ngày của mình.

Cùng cách tiếp cận đó, phường Nghĩa Đô tập huấn hướng dẫn cán bộ, công chức sử dụng phần mềm MISA OneAI trong công tác quản lý, điều hành và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn: từ soạn thảo, rà soát, tóm tắt văn bản đến xây dựng kế hoạch, báo cáo, tổng hợp số liệu.

Kết thúc khóa tập huấn, chị Nguyễn Thị Tuyết, cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội phường Nghĩa Đô cho biết trợ lý AI hỗ trợ hiệu quả nhiều công việc như: tổng hợp tài liệu, xây dựng nội dung, từ đó cán bộ có thể dành thêm thời gian cho những phần việc ưu tiên sự chủ động và xử lý trực tiếp.

Việc nâng cáo kỹ năng số được chú trọng tới đội ngũ cán bộ dân phố. Ảnh: NT

Những hoạt động tại Tây Tựu, Nghĩa Đô cũng nằm trong hướng đi chung của Hà Nội. Theo Kế hoạch số 131/KH-UBND về chuyển đổi số thành phố Hà Nội năm 2026, thành phố đặt mục tiêu từ ngày 1-10-2026, 100% cơ quan nhà nước ứng dụng AI phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành; 100% hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường điện tử và sử dụng chữ ký số chuyên dùng công vụ.

Cùng với đưa công nghệ vào cơ quan nhà nước, Hà Nội tiếp tục triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, phát huy vai trò của Tổ Chuyển đổi số cộng đồng. Thành phố đặt mục tiêu duy trì lực lượng này tại 100% thôn, tổ dân phố và 100% thành viên được tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, trong đó có kỹ năng ứng dụng AI.

Khu dân cư, hộ kinh doanh cùng chuyển mình

Không chỉ trong các lớp tập huấn và cơ quan hành chính, một “điểm chạm” khác của chuyển đổi số hiện diện ngay ở những cửa hàng, khu chợ và hoạt động kinh doanh hằng ngày.

Giảng viên trực tiếp hướng dẫn cách sử dụng AI cho học viên. Ảnh: NT

Tại Nghĩa Đô, chuyển đổi số được triển khai từ hoạt động của chính quyền tới khu dân cư và các cơ sở kinh doanh. Theo Chủ tịch UBND phường Đỗ Việt Hưng, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, địa phương tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về dữ liệu, nâng cao chất lượng dịch vụ công và thúc đẩy kinh tế số.

Phường đặt mục tiêu hỗ trợ chuyển đổi số cho tối thiểu 30% hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa; mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt tại 100% chợ dân sinh và tối thiểu 5 tuyến phố kinh doanh. Mô hình “Tổ dân phố số” được triển khai tới 100% tổ dân phố; Tổ Chuyển đổi số cộng đồng tiếp tục hỗ trợ người dân theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”.

Chủ tịch UBND phường Nghĩa Đô Đỗ Việt Hưng cho biết, chuyển đổi số cần đi vào thực chất hơn, hiệu quả hơn. “Chuyển đổi số là để nâng cao năng lực làm việc của cán bộ, khiến thủ tục hành chính được giải quyết nhanh chóng, thuận tiện hơn và làm cho người dân cảm thấy hài lòng hơn”, ông Đỗ Việt Hưng nhấn mạnh.

Với hộ kinh doanh, chuyển đổi số cần bắt đầu từ những việc đơn giản, có thể nhìn thấy hiệu quả. Theo bà Lưu Phương Dung, Phó Giám đốc VNPT Cầu Giấy, các hộ có thể bắt đầu từ quản lý hàng hóa bằng phần mềm, theo dõi doanh thu, xuất hóa đơn điện tử, sử dụng chữ ký số và thanh toán không dùng tiền mặt.

VNPT đề xuất phối hợp với địa phương xây dựng mô hình “cửa hàng kinh doanh số”, lựa chọn một số hộ tiêu biểu để trải nghiệm, đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng. Việc hỗ trợ được thực hiện từ khảo sát nhu cầu, tư vấn, triển khai, đào tạo theo phương châm “cầm tay chỉ việc” đến hỗ trợ sau khi đưa giải pháp vào sử dụng.

Người dân được hướng dẫn về kinh doanh số. Ảnh: MT

Tại Phú Diễn, chuyển đổi số với hộ kinh doanh được mở rộng sang cách tiếp cận khách hàng trên môi trường số. Các lớp tập huấn dành cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh hướng dẫn sử dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số, phần mềm quản lý bán hàng, thanh toán không dùng tiền mặt, thương mại điện tử; đồng thời hướng dẫn xây dựng hình ảnh, quảng bá sản phẩm và livestream bán hàng.

Thực tế triển khai cũng cho thấy những khoảng trống cần tiếp tục khắc phục. Mức độ ứng dụng công nghệ giữa các cơ sở chưa đồng đều; thương mại điện tử còn mang tính tự phát, trong khi kỹ năng số của một bộ phận người dân vẫn hạn chế. Theo Phó Chủ tịch UBND phường Phú Diễn Cấn Đức Dũng, địa phương hướng tới nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, kinh doanh; thúc đẩy thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu kinh tế phục vụ quản lý và phát triển kinh tế - xã hội.

Từ những mô hình đang hình thành ở cơ sở, Hà Nội tiếp tục chuẩn bị cho bước đi rộng hơn. Thành phố đang thí điểm mô hình chuyển đổi số cấp xã tại 5 địa phương gồm các phường Hoàn Kiếm, Giảng Võ, Từ Liêm và các xã Đa Phúc, Minh Châu đến hết tháng 9-2026. Việc thí điểm hướng tới nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã trên môi trường số, chuẩn hóa dữ liệu phục vụ quản lý địa bàn, thúc đẩy kinh tế số, xã hội số và giúp người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ số thuận tiện, an toàn hơn.

Từ những công việc cụ thể tại cơ quan hành chính, khu dân cư đến từng hộ kinh doanh, chuyển đổi số đang từng bước đi vào đời sống. Đây cũng là cách Hà Nội triển khai đồng bộ ba trụ cột chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, với người dân và doanh nghiệp là trung tâm phục vụ.