Chuyển đổi số - nền tảng cho tăng trưởng mới của Hà Nội

Chuyển đổi số bắt đầu từ đổi mới phương thức quản trị

Người dân làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thiên Lộc (Hà Nội).Ảnh: TTXVN phát

Theo Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, được thành phố xác định không chỉ nhằm phát triển khoa học, công nghệ hay chuyển đổi số ở một lĩnh vực riêng lẻ, mà là đổi mới toàn diện phương thức quản trị và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Quan điểm này càng trở nên rõ nét khi Hà Nội triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2026. Thành phố xác định việc tinh gọn bộ máy không đơn thuần là giảm tầng nấc trung gian mà phải gắn với tinh gọn quy trình, phát triển dữ liệu và đổi mới phương thức phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Văn Phong, hạt nhân của mô hình quản trị mới chính là dữ liệu và chuyển đổi số. Mục tiêu cuối cùng không phải số hóa để thay đổi hình thức làm việc mà để mọi hoạt động quản lý đều dựa trên dữ liệu, mọi quyết định đều có căn cứ khoa học, mọi nhiệm vụ đều được theo dõi minh bạch và lượng hóa bằng kết quả thực hiện.

Một trong những bước đi nổi bật là việc triển khai hệ thống không gian làm việc số dùng chung HanoiWork. Hệ thống cho phép toàn bộ nhiệm vụ từ thành phố đến cơ sở được theo dõi theo thời gian thực, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng cán bộ; đồng thời tích hợp cơ chế đánh giá theo OKR, KPI và tự động cảnh báo các nhiệm vụ chậm tiến độ.

Đến nay, HanoiWork đã được triển khai tại 179 đơn vị, với hơn 77.000 cán bộ tham gia và gần 240.000 công việc được khởi tạo và theo dõi đồng bộ trên môi trường số. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ phương thức điều hành dựa trên báo cáo hành chính sang quản trị theo dữ liệu và kết quả công việc.

Cùng với nền tảng quản trị số, Hà Nội xác định phát triển nguồn nhân lực số là yếu tố quyết định hiệu quả vận hành. Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết, để chuẩn hóa năng lực số, thành phố đã ban hành Khung năng lực số cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong hệ thống chính trị và công dân Thủ đô; đồng thời phê duyệt Đề án nâng cao năng lực số giai đoạn 2026-2030.

Trong năm qua, hàng chục nghìn lượt cán bộ, công chức, viên chức đã được đào tạo về chuyển đổi số, an toàn thông tin và trí tuệ nhân tạo; hơn 5.400 tổ chuyển đổi số cộng đồng tiếp tục phát huy hiệu quả tại cơ sở. Theo ông Trang, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới không chỉ là có cán bộ công nghệ thông tin chuyên trách mà toàn bộ đội ngũ cán bộ, công chức phải có năng lực số để thực hiện công vụ trên môi trường số. Thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh sát hạch năng lực số thực thi, triển khai mô hình hỗ trợ năng lực số tập trung cho 126 xã, phường, đồng thời hướng tới mục tiêu trong năm 2026 mỗi cán bộ, công chức, viên chức có một trợ lý AI hỗ trợ tra cứu văn bản, tổng hợp báo cáo, rà soát hồ sơ, phân tích dữ liệu và tham mưu chính sách.

Song song đó, Hà Nội cũng thực hiện cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính theo nguyên tắc "chuẩn hóa trước khi số hóa". Thay vì đưa nguyên quy trình cũ lên môi trường điện tử, thành phố tổ chức lại toàn bộ quy trình phục vụ người dân và doanh nghiệp, bảo đảm thống nhất từ khâu tiếp nhận, xử lý đến giám sát chất lượng.

Đến nay, thành phố đã giải quyết hơn 700.000 hồ sơ không phụ thuộc nơi cư trú, hoàn thành tái cấu trúc hơn 2.000 thủ tục hành chính, tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt trên 97%. Ứng dụng iHanoi cũng trở thành kênh tương tác chính thức giữa chính quyền với người dân với hơn 6,2 triệu tài khoản và hàng trăm triệu lượt truy cập. Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số đang trực tiếp nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và chất lượng phục vụ của bộ máy hành chính.

Từ dữ liệu đến động lực tăng trưởng kinh tế

Hà Nội đã từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung trên nhiều lĩnh vực. Thành phố khai thác cơ sở dữ liệu hơn 2,1 triệu thửa đất; công bố 93 bộ dữ liệu mở; lập trên 9,2 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử, đạt gần 99% dân số; đồng thời liên thông dữ liệu của toàn bộ bệnh viện công lập. Trong lĩnh vực giao thông, thành phố đang xây dựng kho dữ liệu tập trung phục vụ điều hành và xử lý tình huống theo thời gian thực. Không dừng ở quản trị công, Hà Nội còn coi dữ liệu là đầu vào của đổi mới sáng tạo.

Theo cách tiếp cận mới, chính quyền sẽ xác định các bài toán thực tiễn về giao thông, môi trường, giáo dục, y tế, quy hoạch đô thị, di sản hay làng nghề để đặt hàng các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp tìm lời giải.

Mô hình này giúp rút ngắn khoảng cách giữa nhu cầu quản lý với năng lực nghiên cứu, tạo điều kiện để các kết quả khoa học nhanh chóng được thương mại hóa và ứng dụng vào thực tiễn.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Hà Nội đang xây dựng Trung tâm Đổi mới sáng tạo theo mô hình vận hành linh hoạt, phát triển hệ sinh thái gồm nghiên cứu, ươm tạo, tăng tốc, kết nối vốn và thương mại hóa công nghệ. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và đặt hàng; các trường đại học, viện nghiên cứu cung cấp tri thức; doanh nghiệp và startup phát triển giải pháp phục vụ thực tiễn.

Cùng với chuyển đổi số, Hà Nội cũng đẩy mạnh hoàn thiện thể chế nhằm tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo. Thành phố đã ban hành nhiều nghị quyết chuyên đề về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), quỹ đầu tư mạo hiểm, chính sách thu hút nhân tài và phát triển doanh nghiệp công nghệ.

Đáng chú ý, Hà Nội đặt mục tiêu kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP vào năm 2030. Thành phố cũng hình thành hệ thống các trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm doanh nghiệp công nghệ và lấy Khu công nghệ cao Hòa Lạc làm hạt nhân nghiên cứu - phát triển.

Kiến tạo lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số

Khách đến giao dich tại Trung tâm kinh doanh VNPT Hà Nội. Ảnh: Minh Quyết/TTXVN

Những kết quả bước đầu cho thấy chuyển đổi số đang tạo ra thay đổi không chỉ trong quản trị nhà nước mà còn trong mô hình tăng trưởng của Thủ đô.

Các khu công nghệ cao và khu công nghiệp tiếp tục thu hút nhiều dự án công nghệ quy mô lớn. Nhiều dự án trong lĩnh vực bán dẫn, điện tử, công nghệ cao được triển khai; hoạt động hợp tác giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các trường đại học ngày càng mở rộng. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Hà Nội ký 23 biên bản ghi nhớ hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; dẫn đầu cả nước về số lượng đơn đăng ký sở hữu công nghiệp và văn bằng bảo hộ được cấp.

Tuy nhiên, theo đánh giá của thành phố Hà Nội, để chuyển đổi số thực sự trở thành nền tảng tăng trưởng vẫn còn nhiều việc phải làm. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cần tiếp tục được hoàn thiện; nguồn nhân lực chất lượng cao phải được phát triển nhanh hơn; các cơ chế thử nghiệm, thương mại hóa công nghệ cần được vận hành hiệu quả hơn. Quan trọng hơn, cần thay đổi tư duy phát triển, lấy hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm thước đo của mọi chính sách.

Theo Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong, bước đột phá tiếp theo của Hà Nội là đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực tái cơ cấu nền kinh tế. Thành phố sẽ tập trung phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao gắn với Khu công nghệ cao Hòa Lạc, các trường đại học, viện nghiên cứu; xây dựng các không gian hấp thụ công nghệ; triển khai Kế hoạch 100 ngày tăng tốc chuyển đổi số với tinh thần "làm ngay, làm thật, làm đến đâu chắc đến đó", trong đó các nhiệm vụ về kinh tế số và xã hội số chiếm tỷ trọng chủ yếu.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các đô thị ngày càng được quyết định bởi năng lực đổi mới sáng tạo và trình độ công nghệ, chuyển đổi số không chỉ giúp Hà Nội nâng cao hiệu quả quản trị mà còn tạo dựng lợi thế cạnh tranh mới. Khi dữ liệu trở thành tài nguyên, khoa học - công nghệ trở thành động lực và đổi mới sáng tạo trở thành phương thức phát triển, Thủ đô đang từng bước chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào nguồn lực truyền thống sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Hà Nội hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học và công nghệ hàng đầu của cả nước, có sức cạnh tranh trong khu vực, đồng thời đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng của Vùng Thủ đô và cả nước…