Chuyển đổi số ngân hàng: Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm
Năm 2026, ngành ngân hàng tiếp tục thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm với phương châm 'Hành động đột phá, lan tỏa kết quả', 'lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm'.
“Năm 2026, ngành ngân hàng tiếp tục thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm theo định hướng của Đảng, các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, với phương châm “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”, “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm”. Những kết quả đã đạt được sẽ là tiền đề vững chắc để ngành ngân hàng tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên số, đóng góp tích cực vào sự phát triển bứt phá của đất nước trong giai đoạn mới”.
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng đã chia sẻ với phóng viên TTXVN về bức tranh chuyển đổi số ngân hàng với nhiều gam màu tươi sáng; đồng thời cho biết một số giải pháp trong thời gian tới nhằm góp phần hiện thực hóa mục tiêu kinh tế số, xã hội số và Chính phủ số.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng. Ảnh: SBV
Phóng viên: Xin Phó Thống đốc chia sẻ khái quát những kết quả nổi bật của ngành ngân hàng trong chuyển đổi số thời gian qua?
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng: Đảng và Nhà nước xác định chuyển đổi số là xu thế tất yếu, yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu để phát triển nhanh và bền vững. Đặc biệt, Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là lời hiệu triệu, kim chỉ nam cho công cuộc chuyển đổi số quốc gia, hướng tới sự phát triển trong kỷ nguyên mới.
Với quan điểm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, trải nghiệm người dùng là thước đo, ngành ngân hàng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số và đạt được những kết quả rõ nét.
Trước hết, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt. Nhiều luật, nghị định quan trọng đã được ban hành; trong đó có Nghị định 94/2025/NĐ-CP quy định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng lần đầu tạo hành lang pháp lý linh hoạt cho các công nghệ tài chính. NHNN cũng tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 368/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 quy định về hoạt động cung ứng dịch vụ Tiền di động, góp phần mở rộng tiếp cận thanh toán tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa.
Song song với thể chế, hạ tầng chuyển đổi số của ngành ngân hàng được đầu tư mạnh mẽ. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng vận hành an toàn, thông suốt; hệ thống chuyển mạch và bù trừ điện tử do Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia (Napas) vận hành được mở rộng, kết nối liên thông với nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, giao thông và dịch vụ công. Việt Nam đã hoàn tất kết nối thanh toán QR xuyên biên giới với một số quốc gia trong khu vực và tiếp tục mở rộng sang các thị trường khác. Hạ tầng thông tin tín dụng quốc gia cũng được nâng cấp, triển khai kết nối H2H (Host to Host) với 55 tổ chức tín dụng nhằm nâng cao hiệu quả, minh bạch và tiết giảm chi phí.
Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ ngân hàng số ngày càng hoàn thiện, với nhiều phương thức thanh toán hiện đại, tiện lợi, tích hợp liên thông giữa các ngành, lĩnh vực. Nhiều nghiệp vụ đã được số hóa hoàn toàn; tại nhiều tổ chức tín dụng, trên 90% giao dịch được thực hiện qua kênh số. Đến nay, hơn 87% người Việt Nam trưởng thành đã có tài khoản ngân hàng, góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt phát triển mạnh mẽ.
Ngành ngân hàng cũng đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm phục vụ quản lý và phát triển dịch vụ. Việc phối hợp với Bộ Công an triển khai Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 06/01/2022) là chiến lược quốc gia về "Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06) giúp làm sạch dữ liệu khách hàng, hơn 146 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và trên 1,6 triệu hồ sơ tổ chức đã được đối chiếu sinh trắc học. NHNN là một trong những đơn vị hoàn thành sớm việc đồng bộ dữ liệu chuyên ngành lên Trung tâm dữ liệu quốc gia và chủ động chia sẻ dữ liệu với các cơ quan nhà nước thông qua nền tảng tích hợp quốc gia.
Cùng với đó, việc bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thanh toán và phòng, chống tội phạm công nghệ cao được tăng cường. Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) của NHNN đã hỗ trợ cảnh báo cho hàng triệu khách hàng, giúp kịp thời ngăn chặn nhiều giao dịch rủi ro với giá trị lớn. Tính đến hết ngày 14/1/2026, hệ thống đã phát đi hơn 2,6 triệu lượt cảnh báo tới khách hàng khi phát hiện dấu hiệu rủi ro trong giao dịch. Trong số đó, hơn 831 nghìn lượt khách hàng đã chủ động tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch, với tổng giá trị các giao dịch tương ứng gần 3.100 tỷ đồng.
Cải cách hành chính gắn với số hóa toàn trình tiếp tục được đẩy mạnh, với hơn 90% thủ tục hành chính được đơn giản hóa và 100% thủ tục đủ điều kiện liên quan đến doanh nghiệp được cung cấp dưới dạng dịch vụ công toàn trình.
Ngoài ra, các phong trào thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao kỹ năng số trong toàn ngành được triển khai rộng khắp, ghi nhận hàng nghìn sáng kiến. NHNN cũng tạo dấu ấn trong đổi mới mô hình tổ chức, sắp xếp lại hệ thống chi nhánh theo khu vực trong thời gian ngắn, bảo đảm hoạt động ngân hàng an toàn, thông suốt và không gây gián đoạn cho người dân, doanh nghiệp.
Cuối cùng, không thể không nhắc đến những dấu ấn tiên phong trong việc đổi mới mô hình tổ chức và huy động nguồn lực chất lượng cao. NHNN đã hoàn thành việc sắp xếp hệ thống thông tin từ 63 chi nhánh về 15 khu vực chỉ trong 3 tháng và cập nhật hệ thống theo mô hình chính quyền 2 cấp trong 3 tuần, đảm bảo hoạt động an toàn, thông suốt, không gián đoạn, không ảnh hưởng đến hoạt động của của các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp và người dân.
Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 gấp khoảng 28 lần GDP, vượt mục tiêu đề ra tại Quyết định 1813. Ảnh minh họa: Bnews phát
Phóng viên: Thưa Phó Thống đốc, thanh toán không dùng tiền mặt đang phát triển rất nhanh. Sau 5 năm thực hiện Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025 (Quyết định số 1813), kết quả đạt được ra sao, thưa ông?
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng: Bám sát chủ trương của Đảng và Chính phủ, NHNN đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trên phạm vi toàn quốc. Sau 5 năm thực hiện Đề án, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao, vượt các mục tiêu đề ra. Bình quân hàng năm, số lượng giao dịch tăng gần 59% và giá trị giao dịch tăng trên 24%. Đáng chú ý, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 gấp khoảng 28 lần GDP, vượt mục tiêu đề ra tại Quyết định 1813.
Trong năm 2025, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng khá với giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt so với năm 2024 tăng 42,21% về số lượng và 22,65% về giá trị; qua kênh Internet tăng 53,95% về số lượng và 35,75% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 36,62% về số lượng và 20,07% về giá trị; trong đó qua phương thức QR code tăng 50,94% về số lượng và 124,06% về giá trị; qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 6,07% về số lượng và 56,55% về giá trị; qua Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 24,33% về số lượng và 7,71% về giá trị.
Trong giai đoạn 2021-2025, bình quân hàng năm, số lượng giao dịch nội địa qua thẻ ngân hàng tăng khoảng 13,9%; với giá trị giao dịch tăng 12,08%. Qua đó cho thấy tiền mặt đang dần được thay thế trong cuộc sống hàng ngày.
Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các nghị quyết của Chính phủ liên quan đến chuyển đổi số, NHNN đã ban hành kế hoạch hành động của toàn ngành, giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển đổi số một cách thực chất.
Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cơ chế, chính sách về thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển đổi số; nâng cấp, phát triển các hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng, chuyển mạch và bù trừ điện tử, mở rộng khả năng kết nối, tích hợp để phát triển hệ sinh thái thanh toán số. Đồng thời, NHNN đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt trong lĩnh vực dịch vụ công, tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật hoạt động thanh toán và tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, giáo dục tài chính nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng dịch vụ ngân hàng số cho người dân.
Phóng viên: Xin Phó Thống đốc chia sẻ một số định hướng, nhiệm vụ mà ngành ngân hàng sẽ triển khai trong năm 2026 nhằm góp phần hiện thực hóa các mục tiêu của chuyển đổi số quốc gia?
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng: Năm 2026, ngành ngân hàng tiếp tục thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm theo định hướng của Đảng, các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ với phương châm “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”, “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm”. Trọng tâm sẽ là việc nâng cao nhận thức, đột phá tư duy, hoàn thiện thể chế và tăng cường đầu tư nền tảng số hiện đại và hoàn thiện môi trường làm việc số hóa 100%. Những kết quả đã đạt được trong năm 2025 sẽ là tiền đề vững chắc để ngành ngân hàng tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên số, đóng góp tích cực vào sự phát triển bứt phá của đất nước trong giai đoạn mới.
Theo đó, thời gian tới, NHNN sẽ tập trung triển khai thực hiện một số giải pháp cụ thể như sau: Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế tạo thuận lợi cho hoạt động chuyển đổi số ngân hàng, ban hành các thông tư, các văn bản quy phạm pháp luật để tiếp tục thúc đẩy và tháo gỡ kịp thời các vướng mắc, điểm nghẽn trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thứ hai, đảm bảo sự vận hành thông suốt, an toàn của các hệ thống thanh toán. Nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, triển khai ứng dụng các giải pháp đảm bảo an ninh, bảo mật trong hoạt động ngân hàng và tăng cường khả năng kết nối liên thông và tích hợp dịch vụ giữa ngành ngân hàng với các ngành, lĩnh vực khác, mở rộng hệ sinh thái số để gia tăng tiện ích, trải nghiệm khách hàng.
Thứ ba, tiếp tục phát triển dữ liệu số: Quy hoạch xây dựng các kho dữ liệu dùng chung cho ngành; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các Cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành và Cổng Dịch vụ công quốc gia; thúc đẩy thanh toán trực tuyến nhanh chóng, tiện lợi, an toàn.
Thứ tư, tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cải cách thủ tục hành chính và dịch vụ công trực tuyến; trong đó tiếp tục xây dựng hệ thống giải quyết thủ tục hành chính tập trung, đồng bộ, số hóa toàn diện quy trình, thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu đã được công bố, tài liệu đã được số hóa, giảm thời gian xử lý, nâng cao minh bạch, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tiết giảm chi phí, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ ngân hàng, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả quản trị nội bộ.
Thứ năm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu hiện có, đặc biệt là kết nối, sử dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhằm đổi mới căn bản phương thức thiết kế, phát triển và cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng theo hướng cá thể hóa, tiện ích, phù hợp với nhu cầu và hành vi của từng nhóm khách hàng; đồng thời nâng cao năng lực cảnh báo sớm, phát hiện và phòng ngừa gian lận, tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật thông tin và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.
Thứ sáu, tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, thông tin đến các khách hàng dưới nhiều hình thức để hướng dẫn, nâng cao nhận thức, hiểu biết của khách hàng về ứng dụng công nghệ và những lưu ý, cảnh báo để hỗ trợ khách hàng nhận biết, phòng, tránh rủi ro khi thực hiện giao dịch trên môi trường điện tử.
Thứ bảy, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, chuẩn hóa dữ liệu trong từng ngành, lĩnh vực, tạo thuận lợi cho việc tích hợp, kết nối, chia sẻ thông tin với các ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán để mở rộng hệ sinh thái số và phát triển dịch vụ ngân hàng số, thanh toán số.
Thứ tám, xây dựng các chính sách thu hút, đãi ngộ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Tăng cường hợp tác, đẩy mạnh học hỏi nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, vận dụng hợp lý, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tiễn hoạt động của ngành ngân hàng tại Việt Nam.
Phóng viên: Xin cảm ơn Phó Thống đốc!
