Chuyển đổi số thúc đẩy đào tạo nhân lực ngành Công Thương
Chuyển đổi số đang trở thành động lực đổi mới đào tạo, gắn nhà trường với doanh nghiệp, qua đó phát triển nhân lực chất lượng cao lĩnh vực công nghiệp, thương mại.
Tăng tỷ trọng thực hành trong đào tạo nhân lực
Chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác đào tạo nhân lực, nhất là trong những lĩnh vực công nghiệp, thương mại. Từ cập nhật chương trình, tăng cường thực hành, kết nối doanh nghiệp đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), các cơ sở giáo dục thuộc ngành Công Thương đang từng bước đổi mới đào tạo theo hướng gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Sinh viên Trường Đại học Sao Đỏ tham gia học tập tại doanh nghiệp trong lĩnh vực điện tử vào tháng 8/2026.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì cho biết: “Thời gian qua, đơn vị không ngừng tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình đào tạo. Trong quá trình xây dựng và cập nhật chương trình đào tạo, nhà trường lấy yêu cầu từ doanh nghiệp về vị trí việc làm, kỹ năng, công nghệ và năng lực nghề nghiệp làm cơ sở để điều chỉnh nội dung đào tạo.
Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với định hướng của ngành Công Thương là xác định nhu cầu nhân lực của từng lĩnh vực công nghiệp, thương mại để xây dựng kế hoạch đào tạo, đặc biệt đối với nhân lực chất lượng cao”.
Cùng với đó, Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì cũng chú trọng tăng tỷ trọng thực hành, thí nghiệm, bài tập dự án và giải quyết các bài toán thực tế trong chương trình đào tạo, giúp sinh viên tiếp cận với môi trường sản xuất, thiết bị và quy trình càng sớm càng tốt.
“Hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp được mở rộng trong thực tập, trải nghiệm nghề nghiệp, tuyển dụng, đào tạo theo đặt hàng và nghiên cứu khoa học. Qua đó, doanh nghiệp không chỉ là nơi tuyển dụng sinh viên sau tốt nghiệp mà trở thành một chủ thể đồng hành trong quá trình đào tạo. Đến nay, 50% chương trình đào tạo của chúng tôi đã được kiểm định và cấp giấy chứng nhận đạt chuẩn; cơ sở giáo dục đại học cũng đã đạt kiểm định chất lượng chu kỳ 2024-2029.
Trong giai đoạn tới, nhà trường đẩy mạnh hơn nữa công tác chuyển đổi số và ứng dụng AI trong đào tạo. Không chỉ đào tạo về AI, chúng tôi sẽ từng bước đưa AI và các công cụ số vào nhiều ngành học, phương pháp giảng dạy, nghiên cứu khoa học và quản trị đại học”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh nói.
Được biết, nhà trường cũng tăng cường nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, hướng các đề tài vào những bài toán thực tế của doanh nghiệp và địa phương, tạo ra các sản phẩm có khả năng ứng dụng và thương mại hóa.
Cập nhật chương trình theo yêu cầu của nền kinh tế số
Cũng chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Các, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sao Đỏ cho biết: “Thời gian qua công tác đào tạo ghi dấu bằng nhiều đổi mới. Các chương trình đào tạo thường xuyên được rà soát, cập nhật phù hợp với xu thế phát triển của xã hội và khoa học, công nghệ, bảo đảm kỹ năng, năng lực thực hành chuyên môn, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.
Trong công tác quản trị, nhà trường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào điều hành, quản lý và xử lý công việc thông qua hệ thống văn bản điện tử, chữ ký số, phần mềm quản lý đào tạo, quản lý nhân sự, tài chính và các nền tảng dùng chung. Việc số hóa quy trình nghiệp vụ giúp giảm thời gian, chi phí và thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả phục vụ”.
Trước yêu cầu mới của nền kinh tế số, Trường Đại học Sao Đỏ chủ động cập nhật chương trình đào tạo, lồng ghép các nội dung về chuyển đổi số, AI, phân tích dữ liệu, công nghệ xanh và kỹ năng số vào các ngành học.
Nhà trường đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong mọi hoạt động. Đối với hoạt động đào tạo, học liệu số, thư viện số, lớp học trực tuyến, ngân hàng đề thi và các phần mềm hỗ trợ giảng dạy, học tập được triển khai. Nhà trường cũng chú trọng nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, giảng viên; khuyến khích đổi mới phương pháp giảng dạy và quản lý theo hướng hiện đại, hiệu quả.
Từ thực tiễn giáo dục tại Hà Nội, chuyển đổi số cũng đang được triển khai theo hướng tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu mới.
Ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, thời gian qua ngành giáo dục Hà Nội đã cung cấp 100.000 tài khoản Google Gemini miễn phí cho cán bộ quản lý và giáo viên toàn thành phố, từng bước đưa AI trở thành công cụ hỗ trợ trong công việc và hoạt động giáo dục.
“Trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp, Sở đã cấp phép chính thức đào tạo nghề AI cho 3 trường trung cấp trực thuộc Sở. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng xây dựng, triển khai hơn 30 chương trình đào tạo nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số theo mô hình “Học từ làm việc thực tế”, gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp và thị trường lao động.
Hơn 2.300 lượt học sinh, sinh viên, đoàn viên tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã tham gia các đội hình hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến và phổ cập kỹ năng số tại địa phương”, ông Hiền cho hay.
Theo ông Nguyễn Văn Hiền, thời gian tới, ngành Giáo dục Hà Nội sẽ tập trung đào tạo nguồn nhân lực công nghệ chiến lược, mở rộng liên kết giữa các trường nghề với doanh nghiệp công nghệ cao, tập trung vào các lĩnh vực như AI, vi mạch bán dẫn và điện toán đám mây.
Bên cạnh đó, ngành tiếp tục đổi mới đào tạo kỹ năng số cho giáo viên, hướng đến các năng lực thiết thực như ứng dụng AI, an toàn thông tin, phân tích dữ liệu học tập và phương pháp giảng dạy tương tác số.
Thực tế tại các cơ sở giáo dục, chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi cách tiếp cận đào tạo nhân lực. Việc cập nhật chương trình, tăng cường thực hành, ứng dụng AI và công nghệ số, đồng thời mở rộng hợp tác với doanh nghiệp đang tạo nền tảng để người học nâng cao năng lực thích ứng với môi trường làm việc mới.
Việc các cơ sở đào tạo chủ động đổi mới chương trình, tăng cường thực hành, ứng dụng AI và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực chuyên môn, kỹ năng số và khả năng thích ứng, đáp ứng yêu cầu phát triển các lĩnh vực công nghiệp, thương mại trong giai đoạn mới.

