Máy bay TVRS-44 không còn cần thiết nữa không khi Nga đã có Il-114-300 vượt trội?

Đầu mùa thu năm ngoái, máy bay TVRS-44 đã bị loại khỏi Chương trình Phát triển Hàng không Dân dụng Toàn diện (CDA) trong một đợt điều chỉnh. Trước đó, có thông tin cho rằng dự án này đã được chuyển giao cho Quân đội Nga vào tháng 5.

Điều này có nghĩa là Ladoga sẽ thực sự không còn được sử dụng trong hàng không dân dụng vào những năm tới. Tuy vậy những thông tin cụ thể về một loại máy bay cánh quạt khác đó là Il-114-300 đã được tiết lộ và chúng khá tích cực.

Máy bay TVRS-44 Ladoga và Il-114-300 tương tự nhau không chỉ ở 1 động cơ cánh quạt (thực tế các động cơ này thuộc cùng một dòng, nhưng có công suất khác nhau, đó là TV7-117ST-01 và TV7-117ST-02).

Ladoga được thiết kế để hoạt động ở những khu vực tương tự như chiếc Ilyushin mới - thay thế cho An-24 - loại máy bay hoạt động ở những vùng xa Moskva - ở phía Bắc, Siberia và Viễn Đông.

TVRS-44 được thiết kế là máy bay cánh cao, với động cơ được đặt dưới cánh, cách xa đường băng hơn, và bộ phận hạ cánh được gia cố, mang lại lợi thế khi cất cánh từ các sân bay không trải nhựa.

Il-114-300 là máy bay cánh thấp và về lý thuyết cần đường băng tốt hơn. Chính đặc điểm này là lý do đằng sau việc chế tạo TVRS-44 trong cùng phân khúc với Ilyushin.

Đồng thời Ladoga có khả năng nhỏ hơn so với Il-114-300 (trọng lượng cất cánh 17 tấn so với 23,5 tấn và chở tối đa 44 hành khách so với 66), tốc độ bay hành trình của hai phi cơ xấp xỉ nhau (khoảng 450 - 500 km/h), tải trọng của Ilyushin cao hơn (6 tấn so với 5 tấn)...

Do tiến độ phát triển TVRS-44 khá chậm, trong khi Il-114-300 lại tiến triển nhanh chóng (thêm vào đó, nó được kích hoạt trước năm 2022), nên đến mùa hè năm 2026, Ilyushin đã sẵn sàng sản xuất hàng loạt, trong khi chiếc Ladoga đầu tiên vẫn đang được lắp ráp tại nhà máy.

Từ đó nhà nước Nga với tư cách nhà đầu tư chính trong việc phục hồi ngành hàng không dân dụng đã đi đến kết luận: mọi nỗ lực trong phân khúc máy bay vận tải khu vực 2 động cơ cánh quạt được tập trung vào Il-114-300, bao gồm cả hỗ trợ tài chính cho sản xuất hàng loạt.

Tuy nhiên nếu Bộ Quốc phòng Nga cần máy bay vận tải quân sự hạng nhẹ riêng, Ladoga vẫn có thể tỏ ra hữu ích. Đặc biệt là vì các nhà sản xuất đã từng xem xét phiên bản vận tải của nó.

Một câu hỏi tất yếu đặt ra là khả năng cất cánh từ đường băng không trải nhựa của máy bay Il-114-300. Các nhà phát triển của dòng phi cơ Ilyushin mới cho biết họ đã đặc biệt sửa đổi bộ phận càng đáp phía trước cho mục đích này.

Các kỹ sư đã bổ sung thêm một tấm chắn bảo vệ để ngăn đá văng ra từ bên dưới trong quá trình hạ cánh. Giải pháp này giúp ngăn ngừa hư hại có thể xảy ra đối với cánh quạt của máy bay chở khách.

Và chức năng của nó đã được xác nhận bằng các tính toán kỹ lưỡng của các nhà thiết kế - những cuộc thử nghiệm quy mô đầy đủ cụ thể sẽ được tiến hành để xác nhận dữ liệu này.

Hiện tại về kế hoạch sản xuất Il-114-300 - tính đến đầu tháng 9/2026, nhà nước đang tự gánh vác chi phí khởi động tốn kém, một lần nữa sử dụng các ngân hàng quốc doanh và các chương trình cho thuê.

Đây là một điều tốt, vì không còn cách nào khác để đưa loại máy bay mới này vào sản xuất. Hiện tại 3 chiếc Il-114-300 đầu tiên sẽ được giao cho một hãng hàng không từ vùng Arkhangelsk (Phi đội Không quân Liên hợp Arkhangelsk số 2, còn được gọi là Arctic Airlines).

Trong số các hãng hàng không khác, đã tìm được nguồn tài trợ để chế tạo 10 máy bay cho Aurora Airlines, hãng hoạt động ở Viễn Đông, với chiếc đầu tiên dự kiến ​​​​sẽ đến vào năm 2028. họ muốn hơn 20 phi cơ và được đảm bảo sẽ nhận ít nhất 18 chiếc từ năm 2028 - 2030.

Về tốc độ sản xuất tại Nhà máy chế tạo máy bay Lukhovitsy - nơi tổ chức sản xuất hàng loạt phi cơ Il-114-300, kế hoạch là ít nhất 3 chiếc vào năm 2027, 6 chiếc vào năm 2028, 9 chiếc vào năm 2029 và 12 chiếc vào năm 2030.

Tốc độ sản xuất 12 chiếc mỗi năm ban đầu được nêu là công suất tiêu chuẩn của nhà máy, với tiềm năng tăng lên (ví dụ nếu nhận được đơn đặt hàng xuất khẩu).

Dự báo chung của ngành công nghiệp về số lượng đơn đặt hàng máy bay Il-114-300 trên thị trường hàng không dân dụng Nga trong 9 năm tới ước tính là 110 chiếc.

Dĩ nhiên đây vẫn chỉ là kế hoạch, sẽ còn những biến số bất ngờ căn cứ vào tình hình hàng không Nga trong vài năm gần đây và cơ hội vẫn chưa đóng lại với bất cứ một dòng phi cơ cụ thể nào.