Chuyển đổi số - Thực tiễn bác bỏ luận điệu xuyên tạc

Bài 1: Tầm nhìn chiến lược của Đảng trong kỷ nguyên số

Chưa bao giờ chuyển đổi số lại hiện diện sâu rộng trong đời sống như hiện nay. Đảng và Nhà nước sớm xác định phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển mới không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược mà còn cho thấy tư duy đi trước đón đầu trước xu thế lớn của thời đại.

Nhận diện đúng xu thế phát triển

Những năm gần đây, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số đã làm thay đổi căn bản nhiều phương thức vận hành của xã hội hiện đại. Nếu như trước đây, khoảng cách địa lý từng là rào cản lớn trong giao dịch, kết nối hay quản lý thì nay, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet, nhiều công việc có thể được thực hiện trong vài phút trên môi trường số.

Đồng chí Lê Xuân Lợi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh tham quan mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng ở phường Tân An.

Trên thế giới, nhiều quốc gia đã coi chuyển đổi số là chiến lược phát triển trọng tâm nhằm tạo ra động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh các nguồn lực truyền thống dần bão hòa. Cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia hiện nay không chỉ nằm ở tài nguyên, lao động hay vốn đầu tư mà còn ở khả năng làm chủ công nghệ, dữ liệu và nền tảng số.

Đối với Việt Nam, chuyển đổi số càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đồng chí Nguyễn Gia Phong, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh nhận định: “Chuyển đổi số là xu thế không thể đảo ngược. Với tinh thần ham học hỏi, khả năng thích ứng nhanh cùng lực lượng lao động trẻ đông đảo, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ hơn”.

Nhận diện rõ xu thế ấy, Đảng ta đã sớm ban hành nhiều chủ trương lớn về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đại hội XIII của Đảng xác định rõ yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số, coi đây là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững.

Định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026 - 2030 mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đề ra tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính cho tăng trưởng. Điều đó cho thấy chuyển đổi số đã trở thành định hướng phát triển xuyên suốt của cả hệ thống chính trị, không phải của riêng ngành công nghệ thông tin.

Tư duy chiến lược, đi trước đón đầu

Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành hàng loạt nghị quyết, chiến lược, chương trình hành động về xây dựng Chính phủ điện tử, Chính phủ số, phát triển kinh tế số và xã hội số.

Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được xem là một trong những nền tảng quan trọng để đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Xuân Cẩm được trang bị nhiều thiết bị công nghệ hiện đại, giúp người dân giao dịch thuận tiện, nhanh chóng.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á về năng lực cạnh tranh số và Chính phủ điện tử; quy mô kinh tế số chiếm tối thiểu 30% GDP; dịch vụ công trực tuyến và giao dịch không dùng tiền mặt vượt 80%.

Tại Bắc Ninh, chuyển đổi số đang được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Theo đồng chí Trần Tuấn Nam, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, việc mở rộng các dịch vụ công trực tuyến, nâng cao tỷ lệ hồ sơ được giải quyết trên môi trường số, cùng với thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số vào hoạt động sản xuất, kinh doanh đã cho thấy chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở chủ trương hay định hướng, mà đang từng bước trở thành yêu cầu tất yếu, gắn chặt với thực tiễn hoạt động của các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp.

Nhận thức rõ chuyển đổi số là xu thế tất yếu và là động lực quan trọng tạo đột phá phát triển, cả trước và sau khi sáp nhập tỉnh, Bắc Ninh luôn quan tâm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước bằng những nghị quyết, chương trình, đề án và kế hoạch hành động cụ thể, đồng bộ, sát thực tiễn. Trong đó, Nghị quyết số 111-NQ/TU ngày 11/6/2021 của Tỉnh ủy về chuyển đổi số giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030 được xem là dấu mốc quan trọng, thể hiện tư duy đổi mới và quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong lãnh đạo, chỉ đạo chuyển đổi số.

Bắc Ninh là một trong những tỉnh, thành phố sớm ban hành nghị quyết chuyên đề về vấn đề chuyển đổi số. Nghị quyết xác định rõ ba trụ cột gồm: Chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; đồng thời ưu tiên chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực trọng điểm như y tế, giáo dục, nông nghiệp, công nghiệp, logistics, du lịch, báo chí và tư pháp.

Sau khi hợp nhất, những định hướng lớn này tiếp tục được tỉnh Bắc Ninh kế thừa, phát huy và cụ thể hóa bằng các đề án, kế hoạch, thúc đẩy chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh mới.

Tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới

Một chủ trương chỉ thực sự có giá trị khi được hiện thực hóa bằng những nền tảng cụ thể và mang lại hiệu quả trong thực tế. Với chuyển đổi số, những kết quả bước đầu đang cho thấy định hướng mà Đảng lựa chọn là phù hợp với xu thế phát triển hiện đại.

Nhiều công ty tại Khu công nghiệp Hòa Phú đưa vào sử dụng các thiết bị hiện đại nhằm giảm nhân công vận hành, tăng năng suất lao động. Ảnh: Dây chuyền sản xuất tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Bromake Việt Nam.

Hiện nay, hạ tầng số quốc gia đang được đầu tư ngày càng đồng bộ. Mạng viễn thông băng rộng đã phủ tới phần lớn khu vực dân cư; tốc độ Internet di động của Việt Nam thuộc nhóm cao trên thế giới; mạng 5G từng bước được triển khai tại nhiều địa phương.

Năm 2025, quy mô kinh tế số Việt Nam ước đạt khoảng 72,1 tỷ USD, chiếm hơn 14% GDP. Xuất khẩu sản phẩm công nghệ số tiếp tục tăng trưởng tích cực, cho thấy vai trò ngày càng lớn của khu vực công nghệ trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tại Bắc Ninh, các cơ quan nhà nước từng bước đẩy mạnh xử lý công việc trên môi trường điện tử; doanh nghiệp quan tâm hơn đến ứng dụng công nghệ trong quản trị, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Quá trình chuyển đổi số đang tạo ra sự thay đổi trong nhận thức của cả hệ thống chính trị và người dân. Nếu như trước đây, nhiều người còn coi công nghệ số là lĩnh vực xa vời thì nay, việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử hay giao dịch trên nền tảng số đã dần trở nên quen thuộc hơn.

Dĩ nhiên, chuyển đổi số là quá trình mới, khó và chưa từng có tiền lệ nên vẫn còn nhiều thách thức về hạ tầng, nguồn nhân lực, kỹ năng số hay bảo đảm an toàn thông tin trên môi trường mạng. Song nhìn tổng thể, những kết quả bước đầu cho thấy chủ trương chuyển đổi số đang đi đúng hướng, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.