Chuyển đổi số trong ngành giáo dục

Trước đây, việc quản lý hoạt động dạy và học chủ yếu dựa vào hồ sơ, sổ sách giấy. Giáo viên phải ghi chép, cập nhật điểm số, kết quả đánh giá; cán bộ quản lý mất nhiều thời gian kiểm tra, đối chiếu và tổng hợp thông tin. Khi số lượng học sinh, hồ sơ và yêu cầu báo cáo ngày càng tăng, phương thức quản lý thủ công bộc lộ những hạn chế, đòi hỏi phải đổi mới. Giai đoạn 2011–2021, Sở Giáo dục và Đào tạo đã triển khai các nền tảng quản lý dạy và học SMAS, vnEdu đến các trường học trên địa bàn. Từ năm 2022, Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các đơn vị liên quan nâng cấp, hoàn thiện nền tảng quản lý trường học, bổ sung chức năng và tăng cường kết nối dữ liệu.

Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo nhận giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam (Vietnam Digital Awards), hạng mục Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc năm 2024

Ông Đặng Hồng Cường, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Điểm cốt lõi của mô hình là kết hợp phần mềm quản lý với chữ ký số và kết nối dữ liệu, từng bước chuyển hoạt động quản lý, điều hành, theo dõi quá trình dạy và học sang môi trường số. Giáo viên có thể nhập điểm, cập nhật kết quả đánh giá, theo dõi quá trình học tập, rèn luyện của học sinh trực tiếp trên hệ thống. Thông tin được lưu trữ điện tử, thuận tiện cho việc tra cứu, tổng hợp và quản lý. Cán bộ quản lý cũng có thể kiểm tra, đối chiếu dữ liệu, giảm thời gian xử lý hồ sơ và tổng hợp báo cáo.

Đáng chú ý, hơn 15.000 giáo viên trên địa bàn tỉnh được cấp chữ ký số miễn phí để ký điện tử đối với sổ điểm, học bạ, sổ đầu bài và các hồ sơ liên quan. Việc kết hợp phần mềm quản lý với chữ ký số tạo điều kiện từng bước thay thế sổ sách giấy, giảm thời gian xử lý hồ sơ, chi phí in ấn và lưu trữ. Dữ liệu được cập nhật trên hệ thống còn giúp các cấp quản lý theo dõi tình hình giáo dục, phục vụ công tác thống kê, báo cáo và chỉ đạo, điều hành.

Tại Trường THCS Kỳ Lừa, phần mềm quản lý trường học được sử dụng thường xuyên trong hoạt động chuyên môn. Thầy Hứa Ngọc Luyện, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho hay: Giáo viên cập nhật điểm số, kết quả đánh giá học sinh trên phần mềm; các loại hồ sơ như sổ điểm, học bạ được ký số theo quy định. Nhờ đó, nhà trường thuận tiện hơn trong quản lý, tra cứu thông tin, giảm việc ghi chép, tổng hợp sổ sách giấy. Giáo viên cũng tiết kiệm thời gian làm hồ sơ, tập trung hơn cho công tác giảng dạy.

Để việc ứng dụng công nghệ đi vào thực tế, ngành giáo dục chú trọng hướng dẫn, hỗ trợ các đơn vị sử dụng. Tháng 1/2023, sở kiện toàn tổ chuyển đổi số để tham mưu, hướng dẫn, hỗ trợ khai thác phần mềm. Các trường học đều có cán bộ phụ trách công nghệ thông tin và đội ngũ cốt cán, góp phần đưa các ứng dụng số vào hoạt động thường xuyên. Chuyển đổi số cũng tăng cường kết nối giữa nhà trường với phụ huynh. Thông qua ứng dụng trên thiết bị di động và các kênh trao đổi trực tuyến, phụ huynh có thể tiếp nhận thông báo, theo dõi thông tin học tập, rèn luyện của con em, thuận tiện phối hợp với nhà trường trong quá trình giáo dục học sinh.

Năm 2024, nền tảng quản lý trường học được triển khai tại 100% trường học, hoàn thành mục tiêu trước 3 năm so với chỉ tiêu Nghị quyết của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Trên nền tảng này, ngành giáo dục tiếp tục mở rộng số hóa hồ sơ, học bạ và kết nối dữ liệu phục vụ quản lý. Đến nay, toàn tỉnh đã hoàn thành 100% việc chuyển đổi dữ liệu đối với các đơn vị thay đổi phần mềm quản lý nhà trường; tỷ lệ hoàn thành dữ liệu học bạ số đạt 60,3%. Đến tháng 7/2026, ngành đã hoàn thành số hóa 204.625 văn bằng tốt nghiệp THPT giai đoạn 2000–2025. Đặc biệt, việc miễn phí cấp và sử dụng chữ ký số cho giáo viên trong thời hạn 5 năm giúp tiết kiệm khoảng 130 tỷ đồng ngân sách nhà nước.

Từ số hóa từng nghiệp vụ đến chuẩn hóa, kết nối dữ liệu toàn ngành, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý giáo dục. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, thống nhất và khai thác hiệu quả, nhà trường và cơ quan quản lý có thêm cơ sở để theo dõi, điều hành hoạt động giáo dục. Qua đó, giảm công việc thủ công, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo điều kiện để giáo viên tập trung hơn vào nhiệm vụ trọng tâm là dạy và học. Với những kết quả, mô hình đã được vinh danh tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam (Vietnam Digital Awards), hạng mục Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc năm 2024.