Chuyển đổi xanh: 'Tấm vé' vào chuỗi giá trị toàn cầu

“Chìa khóa” nâng cao năng lực cạnh tranh

Tại Hội nghị Doanh nghiệp khu vực miền Trung - Tây Nguyên năm 2026 với chủ đề “Doanh nghiệp miền Trung - Tây Nguyên trước biến động kinh tế thế giới và xu hướng chuyển đổi xanh”, do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh miền Trung - Tây Nguyên phối hợp Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF Việt Nam) vừa tổ chức sáng ngày 29/5 tại Đà Nẵng, các chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp đã cùng nhìn nhận những thách thức cũng như cơ hội từ xu hướng phát triển xanh đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.

Theo ông Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc VCCI Miền Trung - Tây Nguyên, khu vực miền Trung - Tây Nguyên đang sở hữu nhiều lợi thế để bứt phá trong giai đoạn mới. Vị trí địa lý chiến lược kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, Bắc - Nam; hệ thống hạ tầng logistics ngày càng hoàn thiện; cùng tiềm năng phát triển công nghiệp, năng lượng tái tạo, du lịch và kinh tế biển là những nền tảng quan trọng cho tăng trưởng...

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp không còn cạnh tranh đơn thuần bằng quy mô hay giá thành sản phẩm. Bên cạnh đó, năng lực thích ứng, khả năng đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và trách nhiệm với xã hội, môi trường đang trở thành những yếu tố quyết định vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.

Hội nghị Doanh nghiệp khu vực miền Trung - Tây Nguyên 2026 với chủ đề: “Doanh nghiệp miền Trung - Tây Nguyên trước biến động kinh tế thế giới và xu hướng chuyển đổi xanh”.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa tại miền Trung - Tây Nguyên vẫn đang gặp không ít khó khăn trong quá trình chuyển đổi xanh. Hạn chế về nguồn nhân lực, thiếu thông tin về các tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế, cùng áp lực về tài chính đang là những rào cản lớn.

Dù vậy, theo ông Nguyễn Tiến Quang, những doanh nghiệp tiên phong sẽ nắm giữ lợi thế cạnh tranh vượt trội. Chuyển đổi xanh không chỉ là trách nhiệm đối với môi trường mà còn là chiến lược phát triển dài hạn giúp doanh nghiệp tăng khả năng chống chịu trước biến động, nâng cao giá trị thương hiệu và mở rộng thị trường.

Cùng quan điểm, nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, chuyển đổi xanh chính là cơ hội để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu chi phí vận hành và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo đó, khu vực miền Trung - Tây Nguyên có nhiều lợi thế để phát triển năng lượng tái tạo, logistics xanh và các mô hình kinh tế bền vững. Đây là nền tảng để khu vực trở thành một trong những đầu tàu tăng trưởng xanh của Việt Nam trong thời gian tới.

Mở rộng không gian tăng trưởng từ kinh tế xanh

Không chỉ dừng lại ở những cam kết về môi trường, chuyển đổi xanh đang dần trở thành một giải pháp kinh tế hiệu quả đối với doanh nghiệp. Đặc biệt, các doanh nghiệp đi đầu trong chuyển đổi xanh đang có nhiều cơ hội hơn trong việc tiếp cận đơn hàng quốc tế, các nguồn tài chính xanh và những chương trình hỗ trợ phát triển bền vững từ các tổ chức quốc tế.

Doanh nghiệp trong nước đang đối mặt nhiều sức ép từ thị trường quốc tế..

Trong khi đó, khảo sát mới nhất của VCCI đối với cộng đồng doanh nghiệp hội viên cũng cho thấy bức tranh kinh doanh năm 2026 đang dần khởi sắc nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều thách thức. Có tới 62,4% doanh nghiệp ghi nhận doanh thu tăng nhẹ hoặc giữ ổn định trong 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên, 67,8% doanh nghiệp cho biết vẫn chịu áp lực lớn từ biến động giá nguyên vật liệu, chi phí logistics và các yếu tố đầu vào khác…

Điều đáng chú ý là mặc dù có tới 71,7% doanh nghiệp dự báo doanh thu sẽ tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm, nhưng 62,8% vẫn lựa chọn duy trì quy mô hoạt động hiện tại. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng trước những bất ổn của thị trường cũng như khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực phát triển.

Theo bà Trần Thị Lan Anh, Tổng Thư ký VCCI, doanh nghiệp trong nước đang đứng trước những sức ép ngày càng lớn từ cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế, xu hướng bảo hộ thương mại, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động năng lượng và yêu cầu phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế carbon thấp và thực hành các tiêu chuẩn ESG không còn là những khuyến nghị mang tính định hướng mà đã trở thành điều kiện cần để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Chuyển đổi xanh được kỳ vọng là động lực tăng trưởng mới của doanh nghiệp.

Bà Trần Thị Lan Anh cho rằng, doanh nghiệp cần xem chuyển đổi xanh là động lực tăng trưởng mới. Việc đầu tư vào công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và nâng cao tính minh bạch trong quản trị không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu quốc tế mà còn tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn.

Điều này càng trở nên cấp thiết khi nhiều cơ chế mới như thuế carbon, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu (CBAM), các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc xanh và phát triển chuỗi cung ứng bền vững đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu.

Ở góc độ địa phương, ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết, phát triển xanh và bền vững được thành phố xác định là định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Thời gian qua, Đà Nẵng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp như cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển năng lượng sạch, logistics xanh, kinh tế tuần hoàn và hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Trong thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Khi những tiêu chuẩn xanh đang dần trở thành “tấm vé” để bước vào các thị trường lớn trên thế giới, việc chuyển đổi xanh không còn là câu chuyện của tương lai mà là yêu cầu của hiện tại. Doanh nghiệp càng sớm hành động sẽ càng có nhiều cơ hội gia tăng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường và tạo dựng nền tảng phát triển bền vững trong một thế giới đang thay đổi từng ngày.