Chuyên gia giải mã những tín hiệu radio lạ, bí ẩn từ vũ trụ

Mọi việc bắt đầu vào năm 2022 khi các nhà khoa học thu được tín hiệu từ một vật thể lạ, phát ra xung sóng radio (vô tuyến) với tốc độ quá chậm so với bất kỳ vật thể thiên văn nào đã biết.

Vật thể đó được đặt tên là GLEAM-X J162759.5−523504.3. Cứ sau mỗi 18,18 phút, độ sáng của nó lại tăng lên trong khoảng 30 - 60 giây. GLEAM-X J162759.5−523504.3 tạm thời được coi là một trong những vật thể sáng nhất trên bầu trời vô tuyến tần số thấp. Tuy nhiên, tín hiệu đó đột ngột dừng lại và biến mất bí ẩn giống như khi xuất hiện.

Trong những năm sau đó, nhiều tín hiệu tương tự đã được ghi nhận, xuất phát từ các nơi khác nhau trong vũ trụ. Các vật thể phát ra tín hiệu bí ẩn đó được gọi là "nguồn phát sóng vô tuyến chu kỳ dài" (LPT).

Năm 2025, các nhà nghiên cứu có bước đột phá lớn trong việc giải mã những tín hiệu radio lạ, bí ẩn từ vũ trụ khi xác định được tín hiệu LPT mang tên ILT J1101+5521 đến từ một hệ sao đôi gồm một sao lùn đỏ và một sao lùn trắng, quay quanh nhau ở khoảng cách rất gần đến mức từ trường của chúng liên tục va chạm. Nó phát ra các đợt sóng radio định kỳ.

Trong khi đó, một LPT khác là ASKAP J1832-0911 đã làm phức tạp tình hình do phát ra cả tia X. Đây là điều mà một hệ sao đôi như thế không thể làm.

Chuyên gia tìm ra "chìa khóa" giúp giải mã những tín hiệu radio lạ, bí ẩn từ vũ trụ. Ảnh: AI/ScienceDaily.com.

Mới đây, một nguồn phát sóng khác mang tên ASKAP J1745-5051 được ghi nhận. Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà thiên văn học Kovi Rose thuộc Đại học Sydney (Australia) cho biết nó phát ra cả tín hiệu radio và tia X. Tín hiệu này đến từ một sao lùn trắng đang "ăn thịt" ngôi sao đồng hành bằng từ trường siêu mạnh của nó, nằm cách chúng ta khoảng 1.300 - 30.000 năm ánh sáng. Chúng được phát hiện bởi hệ thống kính viễn vọng ASKAP đặt tại vùng hoang mạc Tây Australia. Dữ liệu ASKAP cho thấy chúng phát ra sóng radio sau mỗi 81 phút kèm theo sự phát xạ tia X định kỳ, giống như những cú "ợ hơi" từ bữa ăn khủng khiếp của nó.

Khi vật chất va chạm với sao lùn trắng, nó nóng lên đến hàng triệu độ và phát ra bức xạ năng lượng cao, đó là nguồn gốc của tín hiệu tia X. Trong khi đó, khí được gia tốc bởi từ trường va chạm của hai ngôi sao dường như tạo ra tín hiệu radio tương tự như cơ chế được đề xuất cho ILT J1101+5521. Với những đặc điểm trên, giới khoa học đặt biệt danh cho cặp sao này là "phiến đá Rosetta vũ trụ".

Phiến đá Rosetta là tấm bia đá cổ có khắc một sắc lệnh được ban hành năm 196 trước Công nguyên bằng 3 loại chữ: tượng hình Ai Cập, Demotic và Hy Lạp. Khi được phát hiện ở Ai Cập vào năm 1799, hiện vật cổ xưa đã cung cấp cơ sở đầu tiên để các nhà khoa học có thể giải mã chữ tượng hình Ai Cập sang 2 ngôn ngữ còn lại vào năm 1822.

Tương tự như phiến đá Rosetta, ASKAP J1745-5051 đã giúp các nhà khoa học lần đầu tiên hiểu được các tín hiệu LPT bí ẩn được tạo ra như thế nào.

Mời độc giả xem video: Hiện tượng "siêu trăng máu" xuất hiện khiến nhiều người trên thế giới háo hức.