Chuyên gia JICA: Việt Nam chuyển đổi số ngành Thuế nhanh hơn Nhật Bản
Theo chuyên gia JICA Nhật Bản Noguchi Daisuke, Việt Nam đang triển khai chuyển đổi số ngành Thuế với tốc độ rất nhanh, trong khi Nhật Bản tiếp tục thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và hệ thống e-Tax trong quản lý thuế.
Sáng ngày 22/5, chia sẻ tại Hội nghị thường niên năm 2026 kết hợp Hội thảo chuyên đề “Phát triển Đại lý thuế trong kỷ nguyên số” do Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) tổ chức, ông Noguchi Daisuke – chuyên gia JICA Nhật Bản, cố vấn trưởng dự án JICA tại Cục Thuế – đã trình bày tham luận với chủ đề “Kinh nghiệm Nhật Bản về phát triển hành nghề đại lý thuế và quản lý nhà nước đối với hoạt động đại lý thuế”.

Ông Noguchi Daisuke – chuyên gia JICA Nhật Bản, cố vấn trưởng dự án JICA tại Cục Thuế.
Theo ông Noguchi Daisuke, tại Nhật Bản, hệ thống đại lý tư vấn thuế “Zeirishi” được xây dựng như một thiết chế nghề nghiệp độc lập, đóng vai trò hỗ trợ người nộp thuế tuân thủ pháp luật và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
“Zeirishi” được hiểu là chuyên gia tư vấn thuế được cấp phép hành nghề theo quy định pháp luật Nhật Bản. Đây là lực lượng có tính chuyên môn cao, hoạt động độc lập giữa cơ quan thuế và người nộp thuế.
Theo tham luận, sứ mệnh pháp lý của đại lý thuế Nhật Bản gồm bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ thuế đúng quy định, duy trì niềm tin xã hội đối với hệ thống thuế và đóng vai trò trung gian hỗ trợ giữa cơ quan thuế quốc gia với người nộp thuế.
Đại lý thuế tại Nhật Bản được trao nhiều chức năng nghề nghiệp như đại diện người nộp thuế thực hiện kê khai, thủ tục thuế và khiếu nại; tư vấn chuyên môn về pháp luật thuế; hỗ trợ soạn thảo hồ sơ khai thuế và chịu trách nhiệm ký xác nhận hồ sơ theo quy định pháp luật.
Ông Noguchi Daisuke cho biết Nhật Bản cũng coi đại lý thuế là lực lượng quan trọng trong thúc đẩy chuyển đổi số ngành thuế. Các quy định pháp luật yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển hệ thống thuế điện tử (e-Tax) và quản lý không giấy tờ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.
"Tôi thấy rằng việc chuyển đổi số ở cơ quan Thuế Việt Nam đang làm nhanh hơn Thuế Nhật Bản rất nhiều. Tôi được biết là hiện nay 100 người nộp thuế phải kê khai điện tử, trong khi Nhật Bản vẫn còn kê khai giấy. Tuy nhiên với định hướng lâu dài, Nhật Bản sẻ thúc đẩy thực hiện chuyển đổi số ứng dụng công nghệ thông tin" - Ông Noguchi Daisuke nhấn mạnh.
Ông Noguchi Daisuke cho biết, hệ thống đại lý thuế tại Nhật Bản được xây dựng theo mô hình “đối tác chiến lược vì sự tuân thủ”, đóng vai trò cầu nối giữa Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản với hơn 82.000 chuyên gia hành nghề.
Theo chuyên gia JICA, việc phát triển đội ngũ đại lý thuế chuyên nghiệp giúp giảm chi phí hành chính, nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật thuế thông qua tính chuyên môn cao và cơ chế hỗ trợ người nộp thuế hiệu quả.
Đặc biệt, hệ thống này còn góp phần hỗ trợ sự phát triển của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) – chiếm khoảng 99% số doanh nghiệp tại Nhật Bản – thông qua tư vấn thuế, kế toán và quản trị tài chính.
Đáng chú ý, chuyên gia JICA cho biết hệ thống đại lý thuế tại Nhật Bản hiện hỗ trợ tới khoảng 99% doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) – khu vực được xem là trụ cột của nền kinh tế Nhật Bản.

Ông Noguchi Daisuke chia sẻ tại Hội nghị.
Theo ông Noguchi Daisuke, đại lý thuế không chỉ hỗ trợ kê khai, tuân thủ nghĩa vụ thuế mà còn đóng vai trò xây dựng “hạ tầng tuân thủ”, giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro pháp lý và rủi ro thuế ngay từ đầu.
Ngoài hoạt động tư vấn thuế, các đại lý còn hỗ trợ doanh nghiệp quản trị tài chính, kế toán, qua đó góp phần nâng cao sức khỏe tài chính và khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Bên cạnh đó, để bảo đảm chất lượng hành nghề, tính chuyên môn cao về ngành Thuế, Nhật Bản áp dụng cơ chế quản lý nghiêm ngặt đối với đại lý thuế. Kỳ thi cấp chứng chỉ do Hội đồng Thuế quốc gia tổ chức với tỷ lệ đỗ khoảng 1,4% theo số liệu năm 2025. Về con số 1,4%, ở Nhật Bản đại lý thuế sẽ phải học rất nhiêu môn, qua rất nhiều kỳ thi, các môn học rải theo từng năm mới có tỷ lễ đỗ là 1,4%. Hoạt động hành nghề cũng chịu sự giám sát thường xuyên của Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản và cơ chế xem xét kỷ luật nghiêm ngặt.
Ông Noguchi Daisuke nhấn mạnh việc nâng cao hiệu quả quản lý thuế cần dựa trên quan hệ đối tác chuyên nghiệp giữa cơ quan quản lý, đại lý thuế và người nộp thuế, qua đó thúc đẩy môi trường tuân thủ minh bạch và bền vững.
Cuối cùng, ông Noguchi Daisuke chia sẻ, Hội Tư vấn Thuế Việt Nam và Hiệp hội Đại lý Tư vấn Thuế Nhật Bản có mối quan hệ rất chặt chẽ. Ông hi vọng mối quan hệ giữa hai Hiệp hội sẽ tiếp tục phát triển hơn nữa trong thời gian tới, góp phần nâng cao hiệu quả hành chính Thuế Việt Nam.










