Chuyên gia lưu ý hiện tượng 'tách nước' ở một số phương tiện khi dùng xăng E10

Bộ lọc tách nước nhiên liệu dành cho động cơ gắn ngoài Yamaha, dành riêng cho ngành hàng hải. Ảnh: Yamaha

Khác với xăng khoáng truyền thống, xăng E10 có chứa 10% ethanol - một loại cồn có khả năng hút ẩm mạnh từ không khí. Khi lượng nước tích tụ vượt ngưỡng hòa tan, ethanol và nước sẽ tách khỏi phần xăng nền, gây ra hiện tượng tách lớp.

Theo nghiên cứu của Phòng thí nghiệm Năng lượng Tái tạo Quốc gia (NREL) thuộc Bộ Năng lượng Mỹ, hiện tượng này chủ yếu liên quan đến thời gian lưu trữ, độ ẩm môi trường và mức độ tiếp xúc với không khí, thay vì bản thân loại phương tiện.

Nhóm phương tiện nguy cơ cao nhất

Tàu thuyền được xem là đối tượng dễ gặp rủi ro nhất do hoạt động trong môi trường độ ẩm lớn, thường xuyên tiếp xúc với hơi nước và không khí biển. Nhiên liệu trên tàu thường được chứa trong bình dung tích lớn và tồn tại nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng trước khi sử dụng hết.

Tổ chức BoatUS Foundation cùng các nhà sản xuất động cơ hàng hải như Yamaha Marine, Mercury Marine đều khuyến cáo tàu thuyền cần đặc biệt thận trọng khi dùng nhiên liệu chứa ethanol. Mặc dù nhiều tàu được trang bị bộ lọc tách nước, thiết bị này chỉ xử lí nước tự do dạng giọt chứ không thể khôi phục nhiên liệu đã tách lớp. Trong trường hợp đó, phần nhiên liệu bị tách thường phải loại bỏ hoàn toàn.

Máy phát điện dự phòng cũng nằm trong nhóm nguy cơ cao. Nhiều máy chỉ khởi động khi mất điện, dẫn đến thời gian không hoạt động kéo dài trong khi bình xăng vẫn còn nhiên liệu. Nếu kho chứa có độ ẩm cao hoặc thông gió kém, xăng E10 có đủ thời gian lí tưởng để hấp thụ hơi nước từ môi trường.

Máy phát điện là một trong những loại máy móc dễ bị hiện tượng tách nước nhiên liệu nếu bản quản không đúng cách trong thời gian dài. Ảnh: Duromaxpower

Thiết bị nông nghiệp và động cơ nhỏ cần cảnh giác

Các loại máy nông nghiệp theo mùa vụ như máy cày, máy gặt, máy bơm nước thường chỉ hoạt động trong một số thời điểm nhất định. Sau mùa vụ, thiết bị thường được cất giữ lâu ngày mà không xả hết nhiên liệu, khiến nguy cơ suy giảm chất lượng xăng tăng cao hơn so với phương tiện sử dụng thường xuyên.

Tương tự, máy cắt cỏ, máy thổi lá, máy cưa cũng rất nhạy cảm với nhiên liệu xuống cấp do bình chứa nhỏ, ít được sử dụng và hệ thống nhiên liệu đơn giản, khiến các vấn đề phát sinh biểu hiện rõ rệt hơn.

Tại các nước có khí hậu lạnh, xe trượt tuyết, môtô nước, những phương tiện giải trí theo mùa - cũng thường xuất hiện trong các khuyến cáo về nhiên liệu chứa ethanol do phải lưu kho nhiều tháng giữa các mùa sử dụng.

Khuyến cáo và ngoại lệ

Với phương tiện không sử dụng thường xuyên (từ 3 tháng trở lên), các nhà sản xuất và tổ chức ngành nhiên liệu khuyến cáo không nên để nhiên liệu tồn trữ quá lâu trong bình.

Nếu bắt buộc phải lưu kho dài hạn, người dùng nên xử lí bằng phụ gia ổn định nhiên liệu (fuel stabilizer) và vận hành động cơ thời gian ngắn sau khi thêm phụ gia để nhiên liệu lưu thông toàn bộ hệ thống.

NREL cùng Hiệp hội Nhiên liệu Tái tạo (RFA) đều khuyến cáo hạn chế lưu trữ xăng pha ethanol dài ngày và áp dụng biện pháp ổn định nếu thiết bị ngừng hoạt động nhiều tháng.

Ngược lại, ôtô hiện đại ít gặp hiện tượng tách nước khi dùng E10 do nhiên liệu được tiêu thụ liên tục, bình xăng thiết kế kín hơn và có hệ thống kiểm soát hơi xăng. Trong điều kiện sử dụng bình thường, nhiên liệu hiếm khi nằm trong bình đủ lâu để tích tụ lượng nước cần thiết gây tách lớp, trừ khi người dùng để xe không vận hành trong thời gian quá dài.