Chuyên gia Maybank: Lãi suất cho vay có thể giảm 2 - 3% trong năm 2027

Mặt bằng lãi suất tại Việt Nam có thể bước vào một giai đoạn thuận lợi hơn trong năm 2027, sau thời kỳ chịu áp lực từ nhu cầu vốn tăng nhanh và những biến động của môi trường kinh tế vĩ mô.

Theo ông Vũ Việt Linh, Phó giám đốc Phân tích khách hàng tổ chức Maybank Investment Bank Việt Nam, khả năng giảm lãi suất cho vay phụ thuộc đáng kể vào diễn biến lạm phát, giá năng lượng và cán cân thương mại của Việt Nam.

Đây là một kịch bản có cơ sở để kỳ vọng, song còn phụ thuộc vào khả năng cải thiện đồng thời các điều kiện kinh tế. Trong bối cảnh nền kinh tế cần lượng vốn lớn để duy trì tốc độ tăng trưởng cao, dư địa giảm lãi suất sẽ gắn chặt với yêu cầu giữ ổn định giá cả và thị trường ngoại hối.

Nhu cầu vốn lớn khiến lãi suất khó giảm sớm

Áp lực đối với mặt bằng lãi suất trước hết đến từ nhu cầu vốn của nền kinh tế. Khi mục tiêu tăng trưởng được đặt ở mức cao, đầu tư trở thành một trong những động lực quan trọng cần được mở rộng, kéo theo nhu cầu huy động nguồn lực tài chính lớn hơn.

Ông Linh cho rằng mặt bằng lãi suất khó giảm ngay trong ngắn hạn. Ảnh: HT

Theo chia sẻ của ông Vũ Việt Linh tại buổi DataTalk trước thềm Vietnam Investment Forum 2027, Việt Nam cần đẩy nhanh tốc độ tăng đầu tư để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP 10%.

Tốc độ tăng đầu tư có thể cần đạt khoảng 22–25%, cao hơn đáng kể so với mức hiện tại. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội theo đó có thể cần tiến tới khoảng 40% GDP, tương đương quy mô khoảng 300 tỷ USD mỗi năm.

Quy mô vốn cần huy động cho thấy áp lực đối với hệ thống tài chính sẽ còn lớn nữa. Nhu cầu này đến từ nhiều lĩnh vực, trong đó có hạ tầng, nhà ở và đầu tư công nghiệp. Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn dài hạn và có quy mô lớn, trong khi khả năng đáp ứng của từng kênh huy động vốn còn phụ thuộc vào điều kiện thị trường.

Trong bối cảnh đó, tín dụng ngân hàng vẫn đã và đang tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng tín dụng cao hơn huy động tiền gửi trong một thời gian dài có thể tạo thêm sức ép lên thanh khoản và chi phí vốn của các ngân hàng.

Theo thông tin ông Vũ Việt Linh chia sẻ, tăng trưởng cho vay đã vượt tăng trưởng tiền gửi trong khoảng hai năm. Tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) cũng đã vượt 110%. Diễn biến này phản ánh sự chênh lệch giữa nhu cầu sử dụng vốn và tốc độ hình thành nguồn vốn huy động trong hệ thống ngân hàng.

Khi nhu cầu tín dụng tăng nhanh hơn khả năng huy động tiền gửi, các ngân hàng phải cạnh tranh nhiều hơn để thu hút nguồn vốn. Lãi suất tiền gửi vì thế chịu áp lực tăng, kéo theo chi phí đầu vào của ngân hàng và ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh lãi suất cho vay.

Đây cũng là lý do Maybank cho rằng mặt bằng lãi suất khó giảm ngay trong ngắn hạn. Lãi suất huy động có thể duy trì ở mức cao đến khoảng giữa năm sau, trong khi lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng duy trì trên 7% vẫn sẽ tạo thêm áp lực đối với thị trường tài chính và hoạt động đầu tư.

Giá năng lượng và lạm phát quyết định dư địa giảm lãi suất

Một trong những điều kiện quan trọng để lãi suất có thể giảm là áp lực lạm phát được kiểm soát. Trong đó, giá năng lượng có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất, vận chuyển và giá thành hàng hóa, dịch vụ.

Thực tế, diễn biến giá năng lượng có thể gián tiếp tác động đến dư địa điều hành chính sách tiền tệ. Khi giá dầu và các mặt hàng năng lượng tăng, chi phí đầu vào của doanh nghiệp có xu hướng tăng theo. Áp lực này có thể lan sang giá bán hàng hóa, dịch vụ và khiến việc kiểm soát lạm phát trở nên khó khăn hơn.

Theo ông Vũ Việt Linh, giá xăng dầu đã có thời điểm tăng tới 50%, tạo thêm áp lực đối với chi phí trong nền kinh tế. Diễn biến giá năng lượng vì thế là một yếu tố cần theo dõi khi đánh giá triển vọng lãi suất trong thời gian tới.

Ở chiều ngược lại, nếu giá năng lượng hạ nhiệt sẽ giúp giảm chi phí đầu vào, qua đó hạn chế áp lực tăng giá hàng hóa và dịch vụ. Khi lạm phát được kiểm soát tốt hơn, cơ quan điều hành có thêm dư địa để cân đối giữa mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Mối liên hệ này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam cần duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Nhu cầu vốn lớn có thể khiến áp lực lãi suất kéo dài, nhưng khả năng giảm chi phí vốn sẽ thuận lợi hơn khi nền kinh tế không phải đối mặt với sức ép lạm phát quá lớn.

Đây cũng là cơ sở để Maybank đặt triển vọng lãi suất năm 2027 trong mối liên hệ với diễn biến giá năng lượng và lạm phát. Khi hai yếu tố này cải thiện, khả năng điều chỉnh lãi suất cho vay sẽ thuận lợi hơn so với giai đoạn áp lực chi phí còn lớn.

Cán cân thương mại cải thiện, tỷ giá có thêm dư địa ổn định

Bên cạnh lạm phát, tỷ giá là một biến số quan trọng khác trong triển vọng lãi suất năm 2027.

Với nền kinh tế có độ mở ngày càng lớn như Việt Nam, diễn biến thương mại quốc tế và nguồn cung ngoại tệ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ổn định tỷ giá. Khi cán cân thương mại và cán cân vãng lai được cải thiện, nguồn cung ngoại tệ có thêm điều kiện tăng lên, qua đó hỗ trợ ổn định đồng nội tệ.

Cán cân thương mại thặng dư giúp tăng nguồn ngoại tệ từ xuất khẩu, qua đó giảm áp lực lên tỷ giá. Ảnh: Hoàng Anh

Ông Vũ Việt Linh cho biết Việt Nam đang có thặng dư thương mại tương đương khoảng 5% GDP. Đây là một yếu tố hỗ trợ cán cân đối ngoại, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu phục vụ sản xuất và đầu tư vẫn ở mức lớn.

Cán cân thương mại thặng dư giúp tăng nguồn ngoại tệ từ xuất khẩu, qua đó giảm áp lực lên tỷ giá. Khi đồng nội tệ ít chịu sức ép mất giá, doanh nghiệp cũng hạn chế được nguy cơ phải trả nhiều hơn cho hàng hóa và nguyên liệu nhập khẩu.

Với chính sách tiền tệ, áp lực tỷ giá giảm cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cơ quan điều hành trong việc hỗ trợ tăng trưởng. Khi thị trường ngoại hối ổn định, dư địa điều chỉnh lãi suất sẽ rộng hơn mà vẫn bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

Triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ cũng là một yếu tố quan trọng trong bức tranh này. Theo dự báo được Maybank đề cập, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể giảm lãi suất vào giai đoạn cuối năm 2027. Diễn biến đó có thể góp phần cải thiện môi trường lãi suất quốc tế, dù tác động cụ thể đến Việt Nam vẫn phụ thuộc vào các điều kiện trong nước.

Từ những điều kiện này, lãnh đạo Maybank dự báo lãi suất cho vay tại Việt Nam có thể giảm khoảng 2–3 điểm phần trăm trong năm 2027, với điều kiện môi trường vĩ mô diễn biến thuận lợi.

Dù vậy, nhu cầu vốn lớn để phục vụ mục tiêu tăng trưởng vẫn có thể tạo áp lực lên hệ thống ngân hàng. Triển vọng lãi suất vì thế gắn với khả năng cân bằng giữa nhu cầu vốn và ổn định kinh tế vĩ mô.

Những tín hiệu tích cực hơn từ việc lạm phát được kiểm soát, tỷ giá duy trì ổn định và cán cân đối ngoại cải thiện sẽ tạo thêm dư địa để giảm chi phí vốn. Đây cũng là những điều kiện mà Maybank cho rằng cần được củng cố để lãi suất cho vay có thể đi xuống trong năm 2027.