Chuyên gia truyền thông 'hiến kế' để đưa nông sản vươn xa, đạt giá trị cao

Gỡ điểm nghẽn nguồn cung đưa nông sản vươn xa. (Ảnh: Hoàng Trung)

Một phiên livestream bán được hàng chục tấn sầu riêng, những ngày kinh doanh mận đạt doanh thu 50-100 triệu đồng nhưng chỉ sau hai ngày phải thông báo hết hàng. Câu chuyện được ông Hoàng Văn Khoa (PewPew), một nhà bán hàng trực tuyến, chia sẻ tại Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 cho thấy một nghịch lý: thị trường có nhu cầu, người bán có khả năng tiếp cận khách hàng, nhưng nguồn cung chưa đủ sức đáp ứng.

Không thể bán hàng bền vững bằng nguồn cung nhỏ lẻ

Theo ông Hoàng Văn Khoa, trong quá trình kinh doanh, ông nhận thấy các sản phẩm được sản xuất, trồng trọt tại Việt Nam có tiềm năng lớn, nhu cầu của người tiêu dùng trong nước cũng rất cao. Tuy nhiên, hoạt động bán hàng nhiều khi bị gián đoạn do nguồn hàng không ổn định hoặc không thể vận chuyển sản phẩm đến tay khách hàng.

Điển hình là câu chuyện bán mận, đội ngũ của ông có thời điểm đạt doanh thu khoảng 50-100 triệu đồng mỗi ngày, nhưng chỉ sau khoảng hai ngày, nhà vườn thông báo ngừng cung cấp hàng. Nguyên nhân không hẳn do thiếu người mua, mà bởi người sản xuất chưa quen với khối lượng đơn hàng lớn, chưa bảo đảm chất lượng đầu ra. Một số sản phẩm còn bị hư hỏng trong quá trình đóng gói và vận chuyển.

Khi khách hàng liên tục hỏi mua nhưng người bán không thể duy trì nguồn hàng, cơ hội kinh doanh bị bỏ lỡ. Thực tế này cho thấy, đưa nông sản lên sàn không đơn thuần là mở gian hàng, tổ chức livestream hay quảng bá sản phẩm. Đằng sau một đơn hàng thành công phải là cả quá trình chuẩn bị từ vùng nguyên liệu, sản lượng, chất lượng đến đóng gói và giao nhận.

Nhà bán hàng trực tuyến ông Hoàng Văn Khoa (PewPew). (Ảnh: KIM DUNG)

Ông Hoàng Văn Khoa từng chứng kiến một phiên livestream bán sầu riêng có sự tham gia của KOL Trung Quốc ngay tại vườn, với lượng tiêu thụ hơn 10 tấn chỉ trong một phiên. Theo ông, đây là minh chứng cho sức hút của nông sản Việt Nam khi được giới thiệu đúng cách và tiếp cận thị trường phù hợp. Cơ hội không chỉ ở thị trường trong nước mà còn ở thương mại điện tử xuyên biên giới, khi các nhà bán hàng trẻ Việt Nam có dịp sang những thị trường như Australia để giới thiệu sản phẩm và thương hiệu.

Tuy nhiên, muốn tận dụng cơ hội đó, nguồn cung phải đáp ứng được yêu cầu của thị trường. Người bán không thể chỉ dựa vào sức hút của một phiên livestream nếu phía sau chưa có vùng nguyên liệu đủ năng lực cung ứng, sản phẩm chưa đồng đều và quy trình giao nhận còn nhiều bất cập.

Đáng chú ý, điểm nghẽn không chỉ nằm ở điều kiện sản xuất mà còn ở tư duy kinh doanh của một bộ phận hộ sản xuất nhỏ lẻ. Theo ông Hoàng Văn Khoa, nhiều người đã quen bán hàng tại chợ hoặc trong phạm vi địa phương, chưa nghĩ nhiều đến việc làm marketing và kết nối với nhóm khách hàng ở thị trường rộng hơn. Khi được giới thiệu mô hình bán hàng trực tuyến, có người còn nghi ngại, chưa hiểu vì sao phải thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh vốn đã quen thuộc.

Từ thực tế này, ông cho rằng cần thay đổi nhận thức của người sản xuất, khuyến khích tổ chức sản xuất theo quy chuẩn và hướng tới quy mô lớn hơn. Khi sản phẩm được chuẩn hóa, người bán mới có thể chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh, duy trì lượng hàng và mở rộng thị trường.

Tổ chức lại chuỗi cung ứng để mở rộng thị trường

Những kinh nghiệm tại Lai Châu cho thấy việc lựa chọn đúng sản phẩm chủ lực có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng phát triển thương mại điện tử ở địa phương. Bà Vũ Bích Hồng, Giám đốc Hợp tác xã Pô Taleng Lai Châu, chủ kênh TikTok Cô Ba Hồng, cho biết khi bắt đầu tham gia thương mại điện tử đầu năm 2025, khó khăn lớn là chưa có cộng đồng để học hỏi và chưa biết lựa chọn sản phẩm nào đủ điều kiện kinh doanh trên nền tảng số.

Bà Vũ Bích Hồng, Giám đốc Hợp tác xã Pô Taleng Lai Châu, chủ kênh TikTok Cô Ba Hồng phát biểu tại Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026. (Ảnh: KIM DUNG)

Lai Châu có nhiều đặc sản, nhưng tìm được sản phẩm vừa có sản lượng đủ lớn, vừa bảo đảm biên lợi nhuận phù hợp không dễ dàng. Sau quá trình lựa chọn, củ sâm đất được xác định là sản phẩm chủ lực. Trong bốn tháng cuối năm 2025, cùng với TikTok Shop Việt Nam, sản lượng tiêu thụ mặt hàng này trên các sàn thương mại điện tử đạt gần 600 tấn.

Kết quả đó không chỉ mở rộng đầu ra cho một sản phẩm địa phương mà còn tạo cơ hội để người trồng trực tiếp tham gia bán hàng. Tuy nhiên, theo bà Hồng, khó khăn hiện nay vẫn là xây dựng quy trình, hình thành bộ sản phẩm phù hợp và lựa chọn những mặt hàng có đủ biên lợi nhuận để người dân có thể kinh doanh lâu dài. Bà cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải có sự phối hợp giữa chính quyền cấp xã, ngành công thương và ngành nông nghiệp, bởi phát triển thương mại điện tử đối với nông sản không thể tách rời tổ chức sản xuất.

Tại Vĩnh Long, câu chuyện ở xã Chợ Lách cũng cho thấy chuẩn hóa sản phẩm là yêu cầu không thể bỏ qua. Theo ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công thương Vĩnh Long, trước khi xây dựng mô hình xã thương mại điện tử, người dân Chợ Lách đã bán hàng qua mạng xã hội, nhưng sản phẩm còn hạn chế về chất lượng, bao bì, phương thức thanh toán và giao nhận.

Sau khoảng ba tháng triển khai mô hình, địa phương đã hình thành cộng đồng 66 nhà bán hàng gần như chuyên nghiệp, vượt mục tiêu ban đầu là 60 người. Số lượng sản phẩm đưa lên sàn tăng nhiều lần; chất lượng, mẫu mã, bao bì và phương thức giao nhận từng bước được củng cố. Sở Công Thương kết nối TikTok Shop tập huấn kỹ năng livestream, đồng thời huy động Bưu điện tỉnh và doanh nghiệp logistics hỗ trợ vận chuyển, giao nhận hàng hóa.

Từ những mô hình thực tế có thể thấy, đưa nông sản lên sàn không chỉ là câu chuyện của người bán hay nền tảng công nghệ. Đó là quá trình kết nối nhiều chủ thể, từ người sản xuất, hợp tác xã, chính quyền địa phương đến đơn vị logistics và các nhà bán hàng.

Ông Nguyễn Bá Kiện, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Bình Lư (Lai Châu). (Ảnh: KIM DUNG)

Nếu người sản xuất chưa có khả năng đáp ứng đơn hàng lớn, chất lượng thiếu đồng đều, khâu bảo quản và vận chuyển chưa bảo đảm thì sức mạnh quảng bá trên môi trường số khó chuyển hóa thành hoạt động kinh doanh ổn định. Ngược lại, khi nguồn cung được chuẩn hóa, người bán có thể chủ động hơn trong việc xây dựng sản phẩm, tổ chức bán hàng và giữ chân khách hàng.

Thực tế tại Bình Lư, Lai Châu cũng cho thấy địa phương đang hướng tới lựa chọn những sản phẩm tốt nhất để đưa lên sàn, thay vì đưa tất cả sản phẩm lên môi trường trực tuyến. Ông Nguyễn Bá Kiện, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Bình Lư, nhấn mạnh yêu cầu phải có sản phẩm thật, con người thật và giá trị thật để khách hàng quay lại, qua đó từng bước định vị thương hiệu địa phương.

Đây cũng là hướng đi cần thiết để thương mại điện tử trở thành kênh tiêu thụ bền vững cho nông sản. Thay vì chạy theo số lượng sản phẩm hay những phiên bán hàng nhất thời, các địa phương cần tập trung lựa chọn lợi thế, tổ chức vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng và hoàn thiện quy trình cung ứng.

Thị trường trực tuyến có thể mở rộng cánh cửa đến với người tiêu dùng cả nước và quốc tế, nhưng khả năng đi xa của nông sản vẫn được quyết định bởi chất lượng sản phẩm và năng lực cung ứng ở nơi sản xuất. Gỡ điểm nghẽn từ nguồn cung vì thế không chỉ giúp người bán duy trì hoạt động kinh doanh, mà còn là điều kiện để nông sản Việt phát huy đầy đủ giá trị trên thị trường số.