Chuyển nguồn lực nhập khẩu thành năng lực sản xuất trong nước

Tại tọa đàm sáng 8-10 do Tạp chí Công thương (Bộ Công thương) tổ chức về nâng cao chất lượng tăng trưởng xuất nhập khẩu, bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), cho biết, giá một số linh kiện điện tử và tư liệu sản xuất tăng là những nguyên nhân khiến nhập khẩu của ngành điện tử tăng.

Bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), trao đổi tại tọa đàm. Ảnh: NGHIÊM LAN

Theo Cục Xuất nhập khẩu, doanh nghiệp năm trước nhập 1.000 chip và năm nay vẫn nhập 1.000 chip nhưng do giá chip tăng mạnh nên trị giá nhập khẩu vẫn tăng. Biến động giá đầu vào làm tăng kim ngạch nhập khẩu ngay cả khi lượng linh kiện nhập khẩu không tăng.

Cùng với đó, doanh nghiệp cũng tăng dự trữ nguyên liệu do lo khan hiếm đầu vào. Có doanh nghiệp đã dự trữ nguyên liệu đến tháng 3-2027. Chu kỳ dự trữ có trường hợp tăng từ 6 lên 12 tuần. Tại một số doanh nghiệp, giá trị tồn kho và tích lũy nguyên liệu tăng từ khoảng 100 triệu USD lên 700 triệu USD.

Nhập khẩu của ngành điện tử còn tăng do mở rộng sản xuất. Đơn cử, Samsung Thái Nguyên mở rộng sản xuất với quy mô tăng thêm 1,8 tỷ USD. Intel chuyển hoạt động sản xuất từ Costa Rica sang Việt Nam. Tập đoàn BYD (doanh nghiệp sản xuất pin và xe điện) tại tỉnh Phú Thọ cũng mở rộng và tăng công suất nhà máy.

Những yếu tố này diễn ra trong bối cảnh 9 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt hơn 888 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu tăng 24,5%, trong khi nhập khẩu tăng 36,7%. Cán cân thương mại hàng hóa nghiêng về nhập khẩu, nhập siêu 19,42 tỷ USD.

Theo lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu, hàng nhập khẩu chủ yếu phục vụ sản xuất. Nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 426,92 tỷ USD, chiếm 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu. Trong đó, máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng chiếm 58,3%; nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 35,8%.

Ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội khóa XVI, trao đổi tại tọa đàm. Ảnh: NGHIÊM LAN

Theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội khóa XVI, vấn đề cốt lõi không chỉ là quy mô xuất nhập khẩu hay cán cân thương mại mà là khả năng chuyển hóa nguồn lực nhập khẩu thành năng lực sản xuất, sản phẩm và giá trị gia tăng trong nước. Ông cho rằng cần có các chương trình cụ thể để kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp nước ngoài và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất.

Giải pháp được đặt ra là phát triển công nghiệp hỗ trợ, tăng khả năng cung ứng linh kiện, vật liệu và thiết bị trong nước, đồng thời tăng liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam với khu vực FDI.

Bà Đỗ Thị Thúy Hương, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam, trao đổi tại tọa đàm. Ảnh: NGHIÊM LAN

Theo bà Đỗ Thị Thúy Hương, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam, doanh nghiệp Việt Nam cần nâng cao năng lực công nghệ, quản trị chất lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Về dài hạn, cần gắn nhập khẩu, sản xuất và xuất khẩu thành một chu trình. Máy móc, thiết bị, nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu phải được chuyển hóa thành năng lực sản xuất, sản phẩm mới và giá trị gia tăng trong nước, qua đó từng bước phát triển nguồn cung nội địa và nâng sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.