Có cần đi bộ 10.000 bước mỗi ngày để khỏe mạnh?
Đi bộ nhiều hơn nhìn chung giúp cải thiện sức khỏe, nhưng lợi ích tăng thêm sẽ giảm dần khi số bước vượt một ngưỡng nhất định. Mốc 10.000 bước mỗi ngày không phải là yêu cầu bắt buộc để khỏe mạnh. Nghiên cứu cho thấy khoảng 7.000 bước đã mang lại nhiều lợi ích đáng kể, trong khi đi bộ nhanh cũng có thể giúp giảm nguy cơ tử vong ngay cả khi tổng số bước ít hơn, theo The Economist.

Đi bộ từ lâu được xem là một trong những hình thức vận động đơn giản và dễ duy trì nhất. Không cần thiết bị chuyên dụng hay chi phí tập luyện, hầu hết mọi người đều có thể đưa hoạt động này vào sinh hoạt hằng ngày. Dù vậy, câu hỏi đặt ra là cần đi bộ bao nhiêu bước và với tốc độ ra sao để thu được lợi ích sức khỏe đáng kể?
Quan niệm phổ biến lâu nay cho rằng mốc 10.000 bước mỗi ngày là mục tiêu lý tưởng. Tuy nhiên, con số này không hẳn bắt nguồn từ các nghiên cứu y khoa mà xuất hiện trong một chiến dịch quảng bá máy đếm bước chân của một công ty Nhật Bản trước thềm Olympic Tokyo năm 1964 với khẩu hiệu "Manpo-kei" - nghĩa là đồng hồ 10.000 bước. Đáng chú ý là cách viết số 10.000 trong chữ Hán Nhật Bản (chữ Kanji) có hình dáng phần nào giống một người đang đi bộ.
Kể từ đó, con số này nhanh chóng lan tỏa toàn cầu, trở thành mục tiêu rèn luyện của hàng triệu người. Tuy mục tiêu 10.000 bước có thể tạo động lực vận động, song đây không phải ngưỡng được xác lập dựa trên bằng chứng khoa học vững chắc.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Lancet Public Health năm 2025 đã tổng hợp 57 công trình được công bố từ năm 2014, phân tích mối liên hệ giữa số bước đi bộ mỗi ngày và nhiều chỉ số sức khỏe. Kết quả cho thấy việc tăng số bước hay đi bộ nhiều hơn mang lại lợi ích trên tất cả các phương diện được khảo sát.
Cụ thể, so với nhóm đi bộ khoảng 2.000 bước mỗi ngày, nhóm đạt 7.000 bước có nguy cơ tử vong sớm thấp hơn 47%, nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn 25% và nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thấp hơn 14%. Ngay cả khi chỉ tăng từ 2.000 lên 4.000 bước mỗi ngày, nguy cơ tử vong trong thời gian theo dõi cũng giảm 36%.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là đi bộ càng nhiều không đồng nghĩa lợi ích sức khỏe sẽ tăng tương ứng. Theo bà Melody Ding, nhà dịch tễ học tại Đại học Sydney, người đứng đầu nghiên cứu, lợi ích thu được từ mỗi bước đi thêm có xu hướng giảm sau mốc khoảng 7.000 bước mỗi ngày. Đi bộ vượt mức này vẫn có tác dụng, nhưng phần lợi ích tăng thêm không còn lớn như trước. Chẳng hạn, nâng số bước từ 7.000 lên 10.000 mỗi ngày chỉ giúp giảm thêm khoảng 2% nguy cơ tử vong.
Bên cạnh tổng số bước, tốc độ đi bộ cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả sức khỏe. Các nhà khoa học thường đánh giá yếu tố này thông qua nhịp bước, tức số bước thực hiện trong một phút.
Cũng theo nhà dịch tễ học Melody Ding, bằng chứng về nhịp bước tối ưu hiện chưa rõ ràng như đối với tổng số bước. Dù vậy, nguyên tắc chung trong khoa học thể thao là vận động với cường độ cao hơn thường đem lại lợi ích lớn hơn, miễn là phù hợp với khả năng của mỗi người. Việc đi bộ khiến nhịp tim tăng hoặc hơi hụt hơi có thể giúp cải thiện hiệu quả vận động.
Một nghiên cứu khác của ông Emmanuel Stamatakis, thuộc Đại học Monash tại Melbourne, cùng các cộng sự, cũng ghi nhận vai trò của tốc độ đi bộ.
Công trình được công bố trên British Journal of Sports Medicine vào tháng 9, sử dụng dữ liệu từ UK Biobank để theo dõi 64.743 người trong khoảng 8 năm, qua đó đánh giá mối liên hệ giữa số bước, nhịp bước và sức khỏe.
Kết quả cho thấy người đi bộ nhanh có thể đạt được mức giảm nguy cơ tử vong trung bình tương đương với những người đi bộ nhiều hơn nhưng với tốc độ thông thường. Cụ thể, nhóm đi bộ nhanh dưới 5.000 bước mỗi ngày có mức giảm nguy cơ tử vong tương đương nhóm đi bộ từ 5.000 đến 7.500 bước.
Tuy nhiên, lợi ích của việc tăng nhịp bước cũng giảm dần khi cường độ vận động tiếp tục tăng. Từ những kết quả này, nghiên cứu xác định khoảng 7.500-10.000 bước mỗi ngày, kết hợp các khoảng đi bộ nhanh thường xuyên với nhịp độ khoảng 100 bước/phút, là mức có lợi cho sức khỏe.
Nhìn chung, không cần phải đạt bằng mọi giá mục tiêu 10.000 bước mỗi ngày. Với người ít có thời gian hoặc gặp khó khăn khi đi bộ lâu, tăng tốc độ trong những khoảng thời gian phù hợp cũng có thể giúp cải thiện hiệu quả vận động. Quan trọng hơn, duy trì hoạt động thể chất thường xuyên vẫn tốt hơn nhiều so với lối sống ít vận động.
Mọi người được khuyến nghị chủ động tận dụng những cơ hội đi bộ trong sinh hoạt thường ngày như thay vì đỗ xe sát cửa siêu thị, hãy chọn vị trí xa hơn một chút rồi đi bộ nhanh vào bên trong.
