Cơ chế hợp tác tiểu vùng thúc đẩy liên kết trong ASEAN

Việc củng cố các cơ chế hợp tác tiểu vùng như IMT-GT góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển nội khối và tăng cường liên kết kinh tế khu vực ASEAN. (Nguồn: The Nation)

IMT-GT được thành lập năm 1993, bao phủ 10 tỉnh trên đảo Sumatra của Indonesia, 11 bang thuộc Malaysia và 14 tỉnh miền Nam Thái Lan. Cơ chế hợp tác này hướng tới thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực trên cơ sở lợi thế gần gũi về địa lý cùng những tương đồng về môi trường, văn hóa, tôn giáo và ngôn ngữ.

Các ưu tiên hiện nay gắn với Tầm nhìn IMT-GT 2036 và Kế hoạch triển khai giai đoạn 2022 - 2026, tập trung vào phát triển các hành lang kinh tế, tăng trưởng do khu vực tư nhân dẫn dắt, tăng trưởng bao trùm cùng các nguyên tắc kinh tế xanh, kinh tế biển xanh và kinh tế tuần hoàn.

Theo thông tin từ chính quyền tỉnh Bắc Sumatra, hội nghị lần này có sự tham dự của các bộ trưởng kinh tế, quan chức cấp cao, lãnh đạo Hội đồng Kinh doanh chung (JBC) cùng các doanh nghiệp trong tiểu vùng.

Về nội dung, chương trình nghị sự tại Medan trải rộng trên nhiều lĩnh vực. Du lịch là trọng tâm, với các chương trình xúc tiến chung, phát triển sản phẩm du lịch theo chủ đề xuyên biên giới và nâng cao năng lực dịch vụ, trong đó có hợp tác giữa mạng lưới công viên địa chất.

Về thương mại và đầu tư, các ưu tiên gồm đẩy nhanh thương mại xuyên biên giới, triển khai đầy đủ Khung hợp tác về thủ tục hải quan, xuất nhập cảnh và kiểm dịch, mở rộng thương mại nội tiểu vùng và tổ chức Hội chợ thương mại.

Bên cạnh đó, hội nghị còn bàn tới hàng loạt lĩnh vực liên ngành như an ninh lương thực, nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ halal, logistics và hạ tầng giao thông, ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu và phát triển nguồn nhân lực.

Hội nghị lần này có một số điểm đáng chú ý như sau:

Một là, hội nghị diễn ra vào năm cuối của Kế hoạch triển khai IMT-GT giai đoạn 2022 - 2026, do đó mang ý nghĩa bản lề trong việc chuẩn bị cho giai đoạn hợp tác mới. Các cuộc họp trước đó đã bắt đầu định hình định hướng cho Kế hoạch triển khai giai đoạn 2027 - 2031, với các lĩnh vực gồm kết nối hạ tầng xuyên biên giới, đô thị, du lịch bền vững, nông nghiệp thân thiện với môi trường, năng lực số và phát triển lực lượng lao động.

Hai là, chương trình hội nghị được thiết kế theo ba tầng gắn kết với nhau: định hướng chính sách ở cấp bộ trưởng, triển khai kỹ thuật thông qua các nhóm công tác chuyên ngành và kết nối doanh nghiệp thông qua Hội đồng Kinh doanh cùng Hội chợ thương mại. Cách tiếp cận này nhằm thu hẹp khoảng cách giữa các cam kết liên chính phủ và những dự án đầu tư, thương mại, logistics hay du lịch có thể triển khai trên thực tế.

Ba là, việc Bắc Sumatra đăng cai tạo điều kiện để Indonesia đưa các ưu tiên phát triển của đảo Sumatra vào chương trình nghị sự chung, đồng thời thiết lập diễn đàn phối hợp giữa 10 tỉnh trên đảo. Đáng chú ý, trong dịp này, thống đốc 10 tỉnh Sumatra dự kiến họp và ký kết bản ghi nhớ về phối hợp quy hoạch, hợp tác liên địa phương và kết nối khu vực.

Nhìn tổng thể, Hội nghị phản ánh nỗ lực làm sâu sắc hợp tác kinh tế tiểu vùng của ba nước Indonesia, Malaysia và Thái Lan, đặc biệt trong thời điểm chuyển tiếp giữa hai giai đoạn triển khai chiến lược.

Kết quả cụ thể của hội nghị sẽ cần được đánh giá qua các văn kiện và thông cáo chính thức được công bố sau sự kiện, cũng như qua mức độ hiện thực hóa các cam kết thành dự án hợp tác có thể đo lường được. Với ASEAN, việc củng cố các cơ chế hợp tác tiểu vùng như IMT-GT cũng góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển nội khối và tăng cường liên kết kinh tế khu vực.