Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ chiều 29/4, ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đã được quy định trong Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025.

Đối với lĩnh vực công nghệ số, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 353/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, quy định về các nguyên tắc, điều kiện, thời gian, không gian, phạm vi và đối tượng, hồ sơ, quy trình cấp phép thử nghiệm, báo cáo, giám sát và đánh giá kết quả sau thử nghiệm. Trong đó, điểm nhấn là tăng cường phân cấp mạnh mẽ cho Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, phối hợp các cơ quan liên quan cấp phép thử nghiệm trên địa bàn các tỉnh.

Đến nay, việc triển khai thực tế sandbox đang được các cơ quan liên quan tích cực thúc đẩy, trước mắt tập trung vào một số trường hợp đầu tiên có tính điển hình để làm mẫu, rút kinh nghiệm và hoàn thiện quy trình tổ chức thực hiện. Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp tỉnh Điện Biên và các cơ quan liên quan để hoàn thiện đề án thử nghiệm có kiểm soát đối với một số mô hình ứng dụng UAV trong nông nghiệp, lâm nghiệp, logistics, y tế, dân sinh và quản lý nhà nước.

Đây không phải là thử nghiệm riêng công nghệ UAV, mà là thử mô hình ứng dụng thực tế để đánh giá hiệu quả, cách tổ chức thực hiện và cơ chế phối hợp. Hiện nay, đang trong quá trình phối hợp xin ý kiến liên ngành, hoàn thiện hồ sơ, thẩm định và tiến hành cấp phép thử nghiệm.

Ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin trao đổi thông tin tại cuộc họp báo.

Ông Trần Anh Tú cũng cho biết, một số địa phương cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox. Tuy nhiên, các địa phương đang ở mức tìm kiếm các mô hình, các ứng dụng phù hợp để tiến hành thử nghiệm và hiện một số hồ sơ đang trong quá trình xây dựng.

Đánh giá kết quả bước đầu cho thấy, cơ chế sandbox đã được đưa từ quy định pháp lý sang giai đoạn tổ chức triển khai trong thực tế; đồng thời đã hình thành một số đề án, trường hợp chuẩn bị thí điểm cụ thể để làm cơ sở hoàn thiện quy trình, cơ chế phối hợp và cách thức giám sát trong thời gian tới.

Tổng hợp thực tiễn để đề xuất hoàn thiện cơ chế

Qua bước đầu thử nghiệm mô hình ứng dụng thực tế đầu tiên, ông Trần Anh Tú cho biết, có hai nhóm khó khăn.

Thứ nhất là khó khăn trong khâu chuẩn bị và tổ chức triển khai. Do sandbox áp dụng đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới, nên trong quá trình chuẩn bị phải xác định rất rõ mục tiêu, phạm vi, điều kiện, giới hạn thử nghiệm và các yêu cầu quản lý đối với từng mô hình cụ thể. Đồng thời, cần xây dựng phương án giám sát, kiểm soát rủi ro và xử lý tình huống phát sinh để bảo đảm việc thử nghiệm được triển khai chặt chẽ, an toàn và đúng mục tiêu.

Thứ hai là khó khăn đối với các mô hình thử nghiệm có tính liên ngành. Nhiều mô hình liên quan đồng thời đến quy định và trách nhiệm quản lý của nhiều bộ, ngành và địa phương. Vì vậy, trong quá trình triển khai cần rà soát, xác định rõ quy định được phép không áp dụng hoặc được phép áp dụng đối với từng nội dung cụ thể; trường hợp cần thiết thì xem xét cơ chế phù hợp nhất trong phạm vi thử nghiệm theo đúng thẩm quyền, đồng thời, cũng cần làm rõ hơn, chi tiết hơn về cơ chế phối hợp trong giám sát, kiểm soát rủi ro, xử lý sự cố và giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh nếu có trong quá trình thực hiện.

Về lâu dài, cùng với quá trình triển khai các trường hợp đầu tiên, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiếp tục theo dõi, tổng hợp thực tiễn để nghiên cứu hoàn thiện hành lang pháp lý phù hợp đối với các mô hình mới. Đây là yêu cầu đặt ra trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chưa phải là vướng mắc phát sinh ngay ở giai đoạn hiện nay.

Trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để hỗ trợ triển khai thực tiễn các sandbox, kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện, đồng thời tổng hợp thực tiễn để đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm an toàn, hiệu quả và lợi ích xã hội.