Cô gái 20 tuổi đột ngột liệt nửa người sau 2 năm thường xuyên đau đầu

Người thân bệnh nhân cho biết suốt 2 năm qua, L. thường xuyên bị đau đầu và choáng váng.

Bệnh nhân T.N.P.L. (20 tuổi, ngụ Cần Thơ) được đưa đến Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) trong tình trạng đau đầu dữ dội, liệt mặt trái, yếu chân trái và liệt hoàn toàn tay trái.

Theo người nhà, khoảng 2 năm trước, L. thường xuyên xuất hiện những cơn đau đầu kéo dài, trung bình tới 15 ngày mỗi tháng. Khi khám tại bệnh viện địa phương, bệnh nhân từng được chẩn đoán sốt xuất huyết. Tuy nhiên, chỉ sau 5 ngày, cô bắt đầu xuất hiện tình trạng méo miệng và liệt nửa người bên trái.

Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sau đó cho thấy bệnh nhân mắc bệnh Moyamoya và được khuyến cáo chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy để điều trị chuyên sâu.

Khi nhập viện tại khoa Ngoại thần kinh, các xét nghiệm chuyên sâu gồm MRI tưới máu não và chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), xác định bệnh nhân mắc Moyamoya - một bệnh lý mạch máu não hiếm gặp có tính chất tiến triển.

Đây là tình trạng hẹp hoặc tắc dần đoạn cuối của động mạch cảnh trong và các nhánh lớn trong sọ, đồng thời hình thành hệ mạch bàng hệ bất thường để bù trừ lưu lượng máu. Trên hình ảnh chụp mạch, các mạch máu này tạo thành hình ảnh giống "làn khói" - đặc điểm giúp bệnh được đặt tên Moyamoya.

Các bác sĩ quyết định thực hiện phẫu thuật bắc cầu động mạch não trong - ngoài sọ nhằm tái lập lưu lượng máu cho vùng não bị thiếu máu.

Theo các nghiên cứu y văn, bệnh nhân Moyamoya có triệu chứng có nguy cơ đột quỵ thiếu máu não 17-33% trong vòng 5 năm. Nguy cơ đột quỵ tái phát còn cao hơn, lên tới 65% ở bệnh một bên và 82% ở bệnh hai bên.

Việc chẩn đoán bệnh cũng không dễ dàng, bởi biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm với nhiều bệnh lý thần kinh hoặc nội khoa khác.

Sau khi hội chẩn và đánh giá toàn diện tình trạng bệnh nhân, các bác sĩ quyết định thực hiện phẫu thuật bắc cầu động mạch não trong - ngoài sọ nhằm tái lập lưu lượng máu cho vùng não bị thiếu máu.

Đây là kỹ thuật vi phẫu đã được triển khai thường quy tại khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện Chợ Rẫy. Tuy nhiên, điểm đặc biệt trong ca mổ lần này là ê-kíp sử dụng kính vi phẫu tích hợp chức năng huỳnh quang mạch, một công nghệ hiện đại được bệnh viện tiên phong ứng dụng từ giữa năm 2025.

TS.BS Trần Minh Trí, Phó trưởng khoa Ngoại thần kinh, người trực tiếp phẫu thuật cho bệnh nhân, cho biết mục tiêu quan trọng nhất của phẫu thuật Moyamoya là nối các mạch máu trong và ngoài sọ để tăng lưu lượng tưới máu cho não.

"Việc tái lập dòng máu giúp cứu những tế bào não chưa bị hoại tử, cải thiện triệu chứng thần kinh và giảm nguy cơ đột quỵ thứ phát", bác sĩ Trí nói.

Trong quá trình phẫu thuật, thuốc huỳnh quang ICG được tiêm vào mạch máu. Dưới kính vi phẫu tích hợp hệ thống huỳnh quang, các mạch máu vỏ não sẽ hiện lên rõ ràng, giúp phẫu thuật viên lựa chọn mạch có kích thước phù hợp để tạo cầu nối.

Sau khi hoàn tất việc nối mạch, thuốc huỳnh quang được tiêm lần thứ hai để kiểm tra ngay trong lúc mổ. Hình ảnh cho thấy dòng máu qua cầu nối tăng lên rõ rệt so với trước khi can thiệp.

Nhờ đó, ê-kíp có thể xác định ngay lập tức cầu nối hoạt động hiệu quả, thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm phẫu thuật viên như trước đây.

Kết quả sau phẫu thuật khiến cả ê-kíp điều trị bất ngờ. Ngay sau mổ, bệnh nhân đã bắt đầu cử động được cánh tay trái - phần chi trước đó hoàn toàn liệt. Chỉ một ngày sau, sức cơ tay trái gần như trở lại bình thường, tình trạng liệt mặt cũng cải thiện rõ rệt.

Sau một tuần điều trị và theo dõi, sức khỏe bệnh nhân ổn định, được xuất viện.

Phương Anh

Ảnh: BVCC.