Có gì trong những vườn quốc gia khắp Việt Nam?

Tháng 6, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan ra mắt cuốn Cảm nhận Vườn quốc gia Việt Nam, tuyển tập những bài viết về 36 vườn quốc gia trên cả nước.

Cuốn sách là kết quả của nhiều chuyến đi thực tế, nơi tác giả "đi qua những cánh rừng, chạm tay vào từng phiến lá và cảm nhận từng hơi thở của rừng, của thiên nhiên".

Không phải công trình khảo cứu hay cẩm nang du lịch, tác phẩm được viết dưới dạng tản văn, ghi lại những suy ngẫm và cảm xúc của ông trước vẻ đẹp thiên nhiên cũng như mối quan hệ giữa con người với hệ sinh thái rừng.

Từ những gợi mở trong cuốn sách, Tri Thức - Znews giới thiệu một số vườn quốc gia (VQG) tiêu biểu, thích hợp để du khách khám phá.

Vườn Quốc gia Ba Vì được mệnh danh là "điều hòa tự nhiên" của Hà Nội. Ảnh: VQG Ba Vì.

Vườn Quốc gia Ba Vì

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 60 km, VQG Ba Vì là điểm đến phù hợp cho những chuyến nghỉ ngắn ngày nhờ không gian rừng núi yên bình và khí hậu mát mẻ. Với diện tích hơn 10.800 ha, nơi đây sở hữu hệ sinh thái đa dạng cùng cảnh quan đặc trưng của vùng núi Ba Vì.

VQG có ba đỉnh núi, trong đó đỉnh Vua cao 1.296 m. Khu vực này ghi nhận hơn 1.200 loài thực vật và 342 loài động vật, gồm nhiều loài quý hiếm như voọc và cầy hương. Địa hình xen kẽ giữa núi, rừng, hang động và thác nước tạo nên hệ sinh thái phong phú, thu hút những người yêu thiên nhiên.

Đến Ba Vì, du khách có thể trekking xuyên rừng, quan sát chim và động vật hoang dã, khám phá các hang động, thác nước hoặc đơn giản tận hưởng bầu không khí trong lành giữa thiên nhiên.

Biển mây tại VQG Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ. Ảnh: VQG Tam Đảo.

Vườn Quốc gia Tam Đảo

Cách Hà Nội khoảng 70 km về phía tây bắc, VQG Tam Đảo (tỉnh Vĩnh Phúc cũ, nay là tỉnh Phú Thọ) có diện tích gần 36.900 ha, nổi bật với những dãy núi trùng điệp, rừng nguyên sinh và hệ sinh thái đa dạng.

VQG ghi nhận hơn 490 loài thực vật và 160 loài động vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm như gà gô trắng. Địa hình với núi cao, thác nước, suối và hồ tự nhiên tạo nên cảnh quan đặc trưng, đồng thời góp phần giúp Tam Đảo trở thành một trong những khu bảo tồn thiên nhiên quan trọng của Việt Nam.

Đến Tam Đảo, du khách có thể trekking xuyên rừng, quan sát động vật và các loài chim hoang dã, khám phá thác nước, suối hoặc chinh phục đỉnh Tam Đảo cao 1.591 m để ngắm toàn cảnh núi rừng từ trên cao.

Du khách khám phá hang Sơn Đoòng, hang động lớn nhất hành tinh, nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng năm 2023. Ảnh: Linh Huỳnh.

Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng

Nằm tại tỉnh Quảng Bình (nay là Quảng Trị), VQG Phong Nha - Kẻ Bàng có diện tích hơn 123.300 ha và được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới. Nơi đây nổi tiếng với hệ thống núi đá vôi hàng triệu năm tuổi, những hang động kỳ vĩ và hệ sinh thái đa dạng bậc nhất Việt Nam.

VQG ghi nhận hơn 2.700 loài thực vật, khoảng 200 loài chim và 154 loài thú. Đây cũng là nơi có nhiều hang động nổi tiếng thế giới như Hang Sơn Đoòng - hang động lớn nhất thế giới, hay động Phong Nha với hệ thống sông ngầm, nhũ đá và măng đá kỳ vĩ.

Đến Phong Nha - Kẻ Bàng, du khách có thể tham gia các tour khám phá hang động có hướng dẫn viên, trekking xuyên rừng, bơi trong các dòng sông, đu dây mạo hiểm hoặc quan sát động vật hoang dã, trong đó có cơ hội bắt gặp những loài quý hiếm như voọc Hà Tĩnh.

Ngoài ra, nhiều khu lưu trú và lodge sinh thái quanh vườn quốc gia cũng mang đến trải nghiệm nghỉ dưỡng gần gũi thiên nhiên, kết hợp với các hoạt động bảo tồn và hỗ trợ cộng đồng địa phương.

Toàn cảnh núi rừng VQG Bạch Mã. Ảnh: Trung Phan.

Vườn Quốc gia Bạch Mã

Nằm giữa Huế và Đà Nẵng, VQG Bạch Mã có diện tích gần 37.500 ha, nổi bật với hệ sinh thái chuyển tiếp giữa hai miền khí hậu Bắc - Nam cùng cảnh quan đa dạng, từ rừng mưa nhiệt đới đến các đỉnh núi cao.

Nơi đây ghi nhận hơn 2.000 loài thực vật, 1.029 loài côn trùng và 363 loài chim. Địa hình với những dãy núi, thác nước nhiều tầng và các dòng suối tự nhiên tạo nên cảnh quan đặc trưng của Bạch Mã. Năm 2022, VQG được công nhận là Vườn Di sản ASEAN và là một trong những khu vực có ý nghĩa đặc biệt trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học, với sự hiện diện của nhiều loài quý hiếm, trong đó có sao la.

Đến Bạch Mã, du khách có thể trekking xuyên rừng, quan sát chim và động vật hoang dã, ngâm mình tại các hồ nước dưới chân thác hoặc khám phá những điểm tham quan nổi tiếng như Hải Vọng Đài và đỉnh Bạch Mã để ngắm toàn cảnh núi rừng.

Voọc chà vá chân đen tại VQG Cát Tiên. Ảnh: @psiscott.

Vườn Quốc gia Cát Tiên

Nằm trên địa bàn 2 tỉnh Lâm Đồng và Đồng Nai, VQG Cát Tiên có diện tích gần 73.900 ha, là một trong những khu bảo tồn thiên nhiên lớn nhất Việt Nam. Nơi đây nổi bật với hệ sinh thái đa dạng, gồm rừng mưa nhiệt đới, đất ngập nước và vùng ngập theo mùa, tạo môi trường sống cho nhiều loài động, thực vật quý hiếm.

VQG ghi nhận hơn 1.700 loài thực vật và khoảng 700 loài động vật, trong đó có nhiều loài nguy cấp như cá sấu Xiêm. Cát Tiên cũng sở hữu địa hình phong phú với dấu tích núi lửa cổ, núi đá và hệ thống sông suối, góp phần tạo nên cảnh quan đặc trưng. Khu vực này được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới.

Đến Cát Tiên, du khách có thể trekking xuyên rừng, quan sát động vật hoang dã ban đêm, tham quan các trung tâm bảo tồn như Trung tâm Cứu hộ linh trưởng nguy cấp hoặc tham gia các tour khám phá từ 2 đến 4 ngày.

Các hành trình thường kết hợp đi bộ trong rừng, tìm hiểu hệ sinh thái, gặp gỡ cộng đồng địa phương và trải nghiệm hoạt động bảo tồn cùng kiểm lâm, mang đến góc nhìn sâu hơn về công tác gìn giữ đa dạng sinh học.