Cơ hội cho doanh nghiệp Việt tiến sâu vào thị trường Halal

Cơ hội rộng mở

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, theo khảo sát quốc tế, quy mô thị trường Halal toàn cầu năm 2025 ước đạt từ 2.700-3.300 tỷ USD và tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao, trung bình từ 9–12%/năm. Dự báo đến năm 2034, quy mô của nền kinh tế Halal có thể đạt từ 6.000-9.500 tỷ USD.

Khách tham quan trung tâm trải nghiệm sản phẩm tại Trung tâm Xúc tiến và Trải nghiệm HalalViet.

Động lực tăng trưởng của thị trường này không chỉ đến từ hơn 2 tỷ người tiêu dùng Hồi giáo trên thế giới, chiếm khoảng 25% dân số toàn cầu, mà còn đến từ xu hướng tiêu dùng hiện đại ngày càng đề cao các yếu tố về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, sản xuất bền vững và trách nhiệm xã hội. Vì vậy, các sản phẩm đạt chuẩn Halal hiện không chỉ được tiêu thụ mạnh tại các quốc gia Hồi giáo, mà được đón nhận tại nhiều thị trường phát triển như châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc...

Đối với Việt Nam, đây được xem là cơ hội lớn để mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hóa. Năm 2025, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và các nước thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đạt khoảng 24,7 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt khoảng 10,9 tỷ USD. Tiềm năng xuất khẩu của Việt Nam sang các thị trường Halal có thể đạt khoảng 34 tỷ USD trong thời gian tới. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm Halal của Việt Nam hiện mới chỉ đạt khoảng 700 triệu USD, tương đương khoảng 2% tiềm năng, cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn.

Theo Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Halal đang là phân khúc xuất khẩu mới, tạo nhiều cơ hội để doanh nghiệp Việt nâng cấp chuỗi giá trị, cải thiện năng lực quản trị, xây dựng thương hiệu và tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái thương mại toàn cầu.

Chuyển đổi tư duy

Trong bối cảnh thị trường Halal tăng trưởng mạnh, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh, bền vững và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Hợp tác xã Hà Nội Xanh là một trong số ít mô hình theo đuổi hướng đi nông nghiệp xanh gắn với tiêu chuẩn Halal. Bà Bá Thị Nguyệt Thu, Giám đốc Hợp tác xã Hà Nội Xanh cho biết, đơn vị xác định theo đuổi tư duy làm nông nghiệp và làm hợp tác xã kiểu mới ngay từ những ngày đầu thành lập.

Điểm cốt lõi của Hà Nội Xanh là kết hợp công nghệ với tri thức bản địa để nâng giá trị nông sản. Từ đó, hợp tác xã chọn cây bưởi Diễn làm sản phẩm lõi để phát triển chế biến sâu. Không chỉ khai thác quả bưởi, đơn vị còn tận dụng toàn bộ giá trị của cây bưởi gồm lá, hoa và quả để phát triển các dòng sản phẩm chăm sóc tóc, da, sản phẩm hữu cơ giá trị cao, đáp ứng tiêu chuẩn Halal và phản ánh xu hướng tiêu dùng mới của thế giới: An toàn, xanh, bền vững và có đạo đức.

Thực tế, những doanh nghiệp tiếp cận Halal theo hướng chiến lược và đầu tư sớm đã đạt được kết quả rất tích cực. Đơn cử, Công ty F&G Việt Nam sau khi được chứng nhận Halal từ năm 2018 đã xây dựng được tệp khách hàng Halal ổn định và có mức độ trung thành cao. Tương tự, Vinamilk là một trường hợp tiêu biểu cho thấy hiệu quả của việc đầu tư bài bản vào thị trường Halal. Khu vực Trung Đông chiếm tỷ trọng lớn trong doanh thu xuất khẩu của doanh nghiệp này... Những kết quả đó cho thấy thị trường Halal không phải là cơ hội ngắn hạn, mà là một thị trường đòi hỏi chiến lược đầu tư bền vững và tầm nhìn dài hạn.

Theo Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú, nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn tiếp cận Halal theo hướng ngắn hạn, coi đây chủ yếu là một loại “chứng nhận kỹ thuật” hoặc “con tem” để đưa hàng hóa vào thị trường Hồi giáo. Tuy nhiên, Halal thực chất là hệ thống tiêu chuẩn quản lý toàn diện đối với toàn bộ chuỗi sản xuất và cung ứng. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi tư duy quản trị, xây dựng hệ thống minh bạch, truy xuất nguồn gốc và đầu tư dài hạn vào chất lượng sản phẩm.

“Để tận dụng hiệu quả cơ hội từ thị trường Halal, cần tập trung hoàn thiện thể chế, thúc đẩy công nhận quốc tế, phát triển hệ sinh thái Halal, tăng cường xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu quốc gia ‘Halal Vietnam’. Cùng với đó, cần hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi tư duy từ ‘hoàn tất thủ tục chứng nhận’ sang ‘xây dựng hệ thống Halal toàn diện’, đầu tư dài hạn vào quản trị chất lượng và truy xuất nguồn gốc, đồng thời tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng Halal toàn cầu. Với tiềm năng sẵn có cùng sự phối hợp giữa Nhà nước, hiệp hội, tổ chức hỗ trợ và cộng đồng doanh nghiệp, Việt Nam hoàn toàn có khả năng trở thành trung tâm sản xuất, chế biến và cung ứng sản phẩm Halal thời gian tới”, ông Vũ Bá Phú nhận định.

Đồng quan điểm, ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho rằng, nếu được tổ chức bài bản, Halal có thể trở thành một trụ cột mới trong chiến lược vươn ra thị trường quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam: Bắt đầu từ nông sản, thực phẩm và du lịch, mở rộng sang logistics, công nghệ, mỹ phẩm, dược liệu và dịch vụ, đưa Việt Nam trở thành mắt xích tin cậy trong chuỗi cung ứng Halal toàn cầu.

Mới đây, Bộ Công Thương phối hợp cùng Hợp tác xã Hà Nội Xanh (HalalViet) đã chính thức ra mắt Trung tâm Xúc tiến & Trải nghiệm HalalViet. Đây được kỳ vọng là bước đột phá, tạo lập hệ sinh thái đồng bộ giúp doanh nghiệp Việt Nam tự tin chinh phục thị trường Halal toàn cầu.