Cỗ máy giúp Google bơm 200 tỷ USD cho cha đẻ Claude

Theo các tài liệu doanh nghiệp và nguồn tin thân cận do Financial Times thu thập, Google đã thiết lập một mạng lưới tài trợ khổng lồ để cung cấp số chip AI trị giá hơn 150 tỷ USD cho Anthropic, startup đứng sau chatbot Claude.

Cũng theo nguồn tin, hệ thống phức tạp này quy tụ nhiều ông lớn tài chính Phố Wall và giới công nghệ, gồm Google, Broadcom, Apollo, Blackstone, Morgan Stanley cùng các công ty khai thác tiền số, trải dài từ khâu sản xuất chip đến phát triển trung tâm dữ liệu.

Lời thách thức đến Nvidia

Trung tâm của dự án này là TPU, dòng chip AI được Google hợp tác phát triển cùng Broadcom từ năm 2016. Từng chỉ được sử dụng nội bộ trong các trung tâm dữ liệu của Google, giờ đây chúng bắt đầu được thương mại hóa, tạo sức ép lên vị thế của GPU Nvidia trên thị trường chip xử lý AI.

Sau gần một thập kỷ chỉ dùng trong nội bộ, TPU bắt đầu được Google thương mại hóa ra bên ngoài. Ảnh: Bloomberg.

Dù nhìn qua có vẻ tương đồng, GPU và TPU có những khác biệt quan trọng. TPU được thiết kế riêng để tăng tốc các phép tính trên tensor - cấu trúc dữ liệu nhiều chiều, mở rộng từ khái niệm ma trận và là nền tảng của các mô hình học máy.

Nhờ đó, chip của Google tỏ ra hiệu quả hơn GPU ở khâu huấn luyện và suy luận của các hệ thống AI. Đổi lại tính linh hoạt kém hơn, TPU tiết kiệm năng lượng, có độ trễ thấp và tối ưu chi phí trên hệ thống điện toán đám mây.

Theo Financial Times, Google sẽ bán các hệ thống chip TPU dưới dạng pod, những cụm máy chủ kết nối hàng nghìn con chip thành một hệ thống điện toán duy nhất. Để hỗ trợ nhu cầu đang bùng nổ, Google, Broadcom và các nhà đầu tư Phố Wall mỗi bên sẽ chia nhau một phần rủi ro tài chính.

Google đứng ra bảo lãnh cho các trung tâm dữ liệu. Broadcom cam kết mua chip và hỗ trợ tài chính. Trong khi Apollo và Blackstone cung cấp phần lớn vốn tín dụng tư nhân để mua phần cứng trước khi cho Anthropic thuê.

"Đây là cách mỗi bên tận dụng bảng cân đối kế toán của mình. Chúng tôi đảm nhận phần trung tâm dữ liệu, còn Broadcom lo phần chip", một giám đốc điều hành của Google tham gia dự án cho biết.

Mượn mô hình hàng không để giải bài toán AI

Mạng lưới hợp đồng đằng sau các thỏa thuận này lên tới 200 tỷ USD, trong đó có khoảng 80% gắn liền với các con chip. Tuy nhiên, quy mô khổng lồ này đặt ra một vấn đề nan giải: Không công ty nào muốn gánh hàng chục tỷ USD cho chi tiêu vốn trên bảng cân đối kế toán của mình.

Sơ đồ minh họa cách Google bán các pod máy chủ chip TPU cho Anthropic thông qua Broadcom. Ảnh: Financial Times/Việt hóa bằng AI.

Google vốn đã phải chịu mức chi tiêu vốn kỷ lục, dẫn đến việc Broadcom phải đồng ý mua lại phần cứng AI từ đối tác. Tuy nhiên, bản thân hãng bán dẫn cũng muốn dùng vốn của mình để đầu tư vào nơi khác, thay vì chôn vào phần cứng.

"Broadcom là bên cung cấp tài chính, nhưng họ không muốn trở thành doanh nghiệp tài chính", một nguồn tin nội bộ về thương vụ cho biết.

Thách thức này làm nảy sinh một giải pháp khác thường. Theo đó, Morgan Stanley đã giúp thiết lập một công cụ tín dụng tư nhân, được tài trợ bởi các nhà đầu tư bên ngoài. Hệ thống này sẽ mua chip và cho Anthropic thuê lại. Mô hình phỏng theo cách Boeing và General Electric từng dùng để tài trợ cho khách hàng mua máy bay và động cơ.

Cấu trúc này được xem là khuôn mẫu để tài trợ cho hàng trăm tỷ USD chip TPU trong tương lai. Hồ sơ của Broadcom tiết lộ các cam kết mua hàng lên tới 128 tỷ USD, với 55,2 tỷ USD dự kiến giao vào năm tài chính 2027 và 72,9 tỷ USD cho 2028.

Tuy nhiên, khâu tài chính cho chip mới chỉ là một nửa vấn đề. Google còn cần các trung tâm dữ liệu có đủ điện năng để vận hành số phần cứng này.

Để giải quyết, một số công ty khai thác tiền số vốn có sẵn nguồn điện được bảo đảm đang chuyển hướng trở thành nhà phát triển hạ tầng AI. TeraWulf là cái tên đầu tiên nhận được sự hậu thuẫn từ Google để xây dựng một trung tâm dữ liệu 360 MW tại New York.

Google bảo lãnh cho các khoản thanh toán tiền thuê hạ tầng phục vụ Anthropic. Dựa trên nền tảng này, Morgan Stanley đóng gói dự án thành một trái phiếu xây dựng, huy động thành công 3,2 tỷ USD vào tháng 10/2025. Đổi lại, Google nhận được các chứng quyền giá rẻ, sở hữu một phần cổ phần tại TeraWulf.

TeraWulf, vốn là một xưởng đào tiền số, nay trở thành mắt xích trong mạng lưới hạ tầng AI của Google. Ảnh: Bloomberg.

Chiến thuật này nhanh chóng được Google lặp lại trong những tháng tiếp theo với công ty tiền số khác như Cipher Digital và Hut 8. Financial Times đã xác định 5 dự án với tổng công suất 1,4 GW, huy động 15 tỷ USD nợ dưới sự bảo lãnh của Google.

Tổng cộng, Google đã bảo lãnh cho 10 dự án với tổng công suất 2,4 GW dành cho TPU. Nếu toàn bộ các hợp đồng thuê này đổ vỡ, hãng có thể phải chịu trách nhiệm lên tới 44 tỷ USD, dù trên bảng cân đối kế toán khoản nợ dự phòng này chỉ được ghi nhận ở mức 815 triệu USD.

Đây là một phần trong vấn đề lớn hơn của ngành AI, khi nhu cầu đang ngày càng phụ thuộc vào một số ít nhà vận hành trung tâm dữ liệu siêu quy mô và các phòng thí nghiệm AI tiên phong.

"Có một thế giới đồ sộ đã được xây dựng bên dưới những công ty này, và nếu khẩu vị đầu tư của họ suy giảm, toàn bộ hệ thống đó sẽ chứng kiến một sự giảm tốc. Đó chính là rủi ro vĩ mô lớn nhất", Jonathan Petersen, nhà phân tích của Jefferies, nhận định.