Có một mùa xuân trọn vẹn ở Suối Khôn

Nằm bên đường biên giới, ngay tại điểm tiếp giáp giữa hai tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai, làng Suối Khôn thuộc xã Ia Mơ (Gia Lai) là khu dân cư có thể nói là 'độc nhất vô nhị' ở Tây Nguyên. Cái lạ ở đây không đến từ vị trí địa lý hay sắc màu văn hóa, cũng chẳng phải 'miền đất hứa' để có thể mời gọi cư dân từ vùng nội địa ra lập nghiệp. Suối Khôn không giống ai ở chỗ có một thời, cả làng đều thuộc diện 'tạm trú': Người thì thuộc xã nội địa Ia Piơ (cũ), còn đất lại do xã biên giới Ia Mơ quản lý. Nói ở góc độ pháp lý, sau gần 3 thập kỷ, đến năm 2023, khu dân cư tự phát này mới được công nhận là ngôi làng hợp pháp. Suốt thời gian dài như thế, không nhiều người ở Suối Khôn đọc và viết thành thạo tên họ của mình, cho đến ngày có bộ đội 'cõng chữ về làng'...

Bộ đội Biên phòng và nhân dân ở làng Suối Khôn trong đêm “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” năm 2026. Ảnh: Thái Kim Nga

Bộ đội Biên phòng và nhân dân ở làng Suối Khôn trong đêm “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” năm 2026. Ảnh: Thái Kim Nga

Miền ký ức của người lính Biên phòng

Chúng tôi gọi Suối Khôn là miền ký ức đong đầy khó khăn, thiếu thốn mà sáng trong tựa ánh trăng rằm của người lính Biên phòng Gia Lai, bởi ngôi làng này gợi nhớ những tháng ngày dài “cõng chữ về làng”, thực hiện chương trình phối hợp giữa ngành giáo dục với Bộ đội Biên phòng được ký kết vào những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước. Vẫn là hình ảnh người thầy giáo mang quân hàm xanh quen thuộc; vẫn là sự “khập khiễng” về tuổi tác của học sinh khi góp mặt đầy đủ “bộ sưu tập” thanh, thiếu, trung và cả cao niên trong làng. Khác chăng, người về từ miền ký ức nay tóc đã hoa râm, gương mặt lộ rõ những nếp nhăn của tuổi “ngũ tuần”.

“Hơn 30 năm rồi, tôi lại được đứng trên bục giảng. Cảm giác không khác mấy so với ngày xưa, nhưng học viên bây giờ đến lớp có thể thiếu cây bút, quyển vở, tập sách, nhưng không thiếu phương tiện nghe nhìn. Thậm chí có người còn sắm cả điện thoại thông minh; trong giờ học thi thoảng len lén lấy ra để... lướt website. Tôi nghĩ đó cũng là động lực để bà con đến với lớp học vì muốn vào mạng phải nhấn bàn phím, phải nghe được, đọc được mới hiểu người ta nói gì, làm gì trên đó. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất không chỉ là công tác tuyên truyền, vận động, tinh thần trách nhiệm của giáo viên, mà còn phải sắp xếp thời gian hợp lý để bà con vừa đến lớp đông đủ, vừa bảo đảm việc đồng áng, bởi phần lớn học viên đều là nhân lực lao động chính trong gia đình...” - Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Vũ Văn Hoằng, nhân viên vận động quần chúng Đồn Biên phòng Ia Lốp (Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai), người trực tiếp đứng lớp chia sẻ.

Để tổ chức được 3 lớp học xóa mù chữ cho 45 học viên trên một địa bàn như Suối Khôn là thách thức không hề nhỏ đối với cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Lốp. Như chúng tôi đã nói, trước thời điểm năm 2023, đây là khu dân cư đặt dưới sự quản lý “song trùng”: Người thì thuộc xã nội địa Ia Piơ, còn đất lại nằm trên địa giới xã Ia Mơ. Muốn giải quyết bất kỳ vấn đề nào liên quan đều phải có đủ “bộ tam” gồm chính quyền địa phương 2 xã và đại diện Đồn Biên phòng Ia Lốp (đơn vị quản lý địa bàn). Công tác tuyên truyền, vận động và trực tiếp tổ chức lớp học xóa mù chữ của người lính Biên phòng Ia Lốp cũng không ngoại lệ.

Họ phải kết nối với chính quyền và các ngành, đoàn thể, nhất là Hội Phụ nữ của hai xã, để rà soát, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, điều kiện, hoàn cảnh của từng đối tượng học viên; rồi sắp xếp thời gian, địa điểm mở lớp hợp lý nhất để không ảnh hưởng đến việc lao động, sản xuất của bà con... Với yêu cầu khắt khe như thế, rất cần những cán bộ có kiến thức, kinh nghiệm đứng lớp như Trung tá Vũ Văn Hoằng, Thiếu tá Nguyễn Văn Luân (Đội trưởng Vận động quần chúng) cũng như sự vào cuộc của toàn đơn vị.

3 lớp học tập trung 45 học viên-con số không phải là lớn, nhưng với đất và người Suối Khôn, đó là sự khởi đầu cho một cuộc sống mới, một yêu cầu tối thiểu để các chủ nhân nơi đây có thể cầm bút viết nên hai chữ “mùa xuân”.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Lốp xây nhà tặng nhân dân làng Suối Khôn. Ảnh: Thái Kim Nga

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Lốp xây nhà tặng nhân dân làng Suối Khôn. Ảnh: Thái Kim Nga

Xuân ấm giữa non xa

Có lẽ chưa bao giờ, hơn 100 hộ gia đình người dân tộc thiểu số Jrai ở làng Suối Khôn lại được đón một mùa xuân trọn vẹn như năm nay. Năm 2025, cùng với việc duy trì hiệu quả các mô hình, chương trình giúp dân phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững; phát huy vai trò đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, làng và phụ trách hộ gia đình; kịp thời tham mưu cho địa phương trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế-xã hội ở hai ngôi làng phụ trách là Suối Khôn và Rinh; tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao... Đồn Biên phòng Ia Lốp còn xây dựng và khánh thành 2 ngôi nhà trong Chương trình “Xóa nhà tạm, nhà dột nát”, tổng trị giá gần 200 triệu đồng, tặng hai hộ gia đình khó khăn ở làng Suối Khôn. Đơn vị cũng phối hợp với Xã đoàn Ia Mơ và các đơn vị xây nhà Hạnh phúc, lắp dựng hệ thống đèn chiếu sáng công cộng năng lượng mặt trời; tặng quà hỗ trợ các hộ gia đình khó khăn trên hai ngôi làng quản lý; tham gia hàng trăm ngày công lao động giúp dân thu hoạch nông sản, sửa chữa nhà ở, dọn dẹp đường làng, ngõ xóm...

Mỗi việc làm, mỗi lời ăn tiếng nói, hành động cụ thể của người lính Đồn Biên phòng Ia Lốp đều chất chứa tình cảm quân dân, mang đậm nét đẹp nhân văn "Bộ đội Cụ Hồ". Vui nhất, tất bật nhất có lẽ là những ngày cuối năm, chuẩn bị đón Xuân Bính Ngọ 2026, cả đơn vị hoàn thiện những suất quà gói ghém tình thương, sự sẻ chia hướng về nhân dân với Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” được tổ chức hoành tráng nhất từ trước đến nay. Tại đây, Đồn Biên phòng Ia Lốp đã tặng 115 suất quà (tổng giá trị 57.500.000 đồng) cho các tổ tự quản, hộ gia đình chính sách, hộ nghèo, cận nghèo, các cháu trong những chương trình, mô hình đơn vị đang thực hiện, giúp nhân dân trên địa bàn biên giới đón một cái Tết vui vẻ, ấm áp và hạnh phúc hơn.

Đồn Biên phòng Ia Lốp tặng quà cho nhân dân trong Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” Xuân Bính Ngọ 2026. Ảnh: Thái Kim Nga

Đồn Biên phòng Ia Lốp tặng quà cho nhân dân trong Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” Xuân Bính Ngọ 2026. Ảnh: Thái Kim Nga

Ông Siu Nganh, Thôn trưởng làng Suối Khôn-người trước đây là học viên lớp xóa mù chữ do Đồn Biên phòng Ia Lốp tổ chức, xúc động chia sẻ với chúng tôi: “Khi dân chưa biết đọc, biết viết, Bộ đội Biên phòng đã mang cái chữ về tại làng này để dạy cho bà con; thiếu nhà để ở, miếng cơm để ăn, cái áo quần để mặc, bộ đội sẵn sàng chia sẻ cho bà con. Còn hôm nay, Đồn Biên phòng Ia Lốp tổ chức chương trình "Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản" rất ý nghĩa, giúp những hộ gia đình nghèo nhất trong làng vẫn được đón một cái Tết vui vẻ, ấm áp...”.

Lời chia sẻ của Trưởng thôn cũng là tâm trạng chung của bà con làng Suối Khôn, một khu dân cư còn rất nhiều khó khăn, nhưng mùa xuân này không có bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, năm 2025, ông Siu Nganh cũng chính là chủ nhân của “mái ấm tình thương” do Đồn Biên phòng Ia Lốp xây tặng. Với riêng ông, đây không chỉ là tài sản lớn nhất, ý nghĩa nhất, mà còn là kỷ vật thiêng liêng nhất, một mùa xuân trọn vẹn nhất trong cuộc đời của chủ nhân đất rừng biên giới.

Thái Kim Nga

Nguồn Biên Phòng: https://bienphong.com.vn/co-mot-mua-xuan-tron-ven-o-suoi-khon-post500863.html