Cổ phiếu ngành thép đón dòng tiền trở lại khi lợi nhuận tăng theo cấp số nhân

Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu nội địa phục hồi nhưng áp lực cạnh tranh và giá nguyên liệu vẫn hiện hữu, triển vọng tăng trưởng của ngành được dự báo có sự phân hóa giữa các doanh nghiệp.

Sức bật từ thị trường nội địa

Sau một thời gian chịu sức ép từ nhu cầu suy yếu, cạnh tranh về giá và nguồn cung dư thừa, ngành thép Việt Nam đang ghi nhận những tín hiệu phục hồi rõ nét hơn trong năm 2026. Đáng chú ý, động lực tăng trưởng đang dịch chuyển nhiều hơn về thị trường nội địa, thay vì phụ thuộc vào xuất khẩu như trước.

Động lực tăng trưởng của các doanh nghiệp ngành thép đang dịch chuyển nhiều hơn về thị trường nội địa. Ảnh: Nghi Nghi

Báo cáo mới phát hành của Công ty Chứng khoán SSI dựa trên số liệu 8 tháng năm 2026 cho thấy, tổng sản lượng tiêu thụ thép thành phẩm đạt 15,2 triệu tấn, tăng 17,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thép xây dựng và thép cuộn cán nóng (HRC) là hai phân khúc tăng trưởng nổi bật, với sản lượng tiêu thụ lần lượt tăng 20% và 28%.

Kết quả kinh doanh hợp nhất niên độ tài chính 2025- 2026 của Tập đoàn Hoa Sen

Ngược lại, xuất khẩu thép giảm 8%, còn khoảng 2,3 triệu tấn do những khó khăn từ các biện pháp phòng vệ thương mại tại những thị trường chủ lực và cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.

Sự cải thiện của thị trường nội địa gắn với tiến độ giải ngân đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng và quá trình phục hồi từng bước của lĩnh vực xây dựng, bất động sản. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quan trọng đối với nhu cầu thép xây dựng, đồng thời tạo thêm dư địa tiêu thụ cho các sản phẩm thép công nghiệp.

Trong bối cảnh đó, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp đầu ngành cũng có sự cải thiện đáng kể. Hòa Phát ghi nhận doanh thu 171.539 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 54% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 23.746 tỷ đồng, tăng 104%. Doanh nghiệp đã vượt 8% kế hoạch lợi nhuận cả năm, trong khi hoàn thành 82% mục tiêu doanh thu.

Động lực chính đến từ hoạt động sản xuất, kinh doanh thép, đặc biệt là HRC. Sản lượng bán hàng các sản phẩm thép chủ lực của Hòa Phát trong 9 tháng đạt 10,3 triệu tấn, tăng 39%; riêng HRC đạt 5,47 triệu tấn, tăng 59% so với cùng kỳ.

Hoạt động xuất khẩu thép của Tập đoàn Hoa Sen. Ảnh: Mỹ Dung

Trong khi đó, Hoa Sen ghi nhận doanh thu hợp nhất 37.736 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 623 tỷ đồng trong niên độ tài chính 2025-2026. Doanh nghiệp hoàn thành 102% kế hoạch doanh thu và 104% kế hoạch lợi nhuận ở phương án cao, dù sản lượng tiêu thụ mới đạt 97% mục tiêu.

Đáng chú ý, Hoa Sen vẫn vượt kế hoạch lợi nhuận trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu gặp nhiều khó khăn. Khả năng kiểm soát chi phí, quản trị hàng tồn kho và cân đối giữa thị trường nội địa với xuất khẩu tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với hiệu quả kinh doanh.

Hai kết quả trên phản ánh những lợi thế khác nhau của các doanh nghiệp thép. Nếu Hòa Phát có ưu thế về quy mô sản xuất, thị phần và năng lực cung ứng HRC, Hoa Sen có thế mạnh ở hệ thống phân phối rộng khắp với hơn 400 chi nhánh, cửa hàng trên cả nước. Doanh nghiệp này cũng đang mở rộng sang lĩnh vực bán lẻ vật liệu xây dựng và nội thất thông qua hệ thống Hoa Sen Home.

Tuy nhiên, kết quả tích cực của một số doanh nghiệp chưa đồng nghĩa toàn ngành đã bước vào chu kỳ tăng trưởng bền vững. Khả năng duy trì biên lợi nhuận và đầu ra trong bối cảnh cạnh tranh vẫn là bài toán lớn đối với các nhà sản xuất.

Cổ phiếu thép ngược dòng, hút dòng tiền

Sự cải thiện của kết quả kinh doanh đang tạo thêm cơ sở để thị trường quan tâm trở lại nhóm cổ phiếu thép. Trong phiên giao dịch ngày 3-11, HPG và HSG đều tăng giá tích cực, bất chấp diễn biến giảm điểm sâu của VN-Index.

Cụ thể, cổ phiếu HPG đóng cửa ở mức 21.250 đồng/cổ phiếu, tăng 4,17% so với phiên liền trước. Thanh khoản đạt hơn 32,5 triệu cổ phiếu, cao hơn đáng kể mức bình quân 20 phiên. Đáng chú ý, HPG là một trong những cổ phiếu hút vốn ngoại mạnh nhất thị trường với giá trị mua ròng khoảng 227-230 tỷ đồng.

Trong khi đó, HSG tăng 3,88%, lên 10.700 đồng/cổ phiếu, với khối lượng giao dịch khoảng 3,02 triệu đơn vị. Cổ phiếu ghi nhận lực cầu bắt đáy giúp giá phục hồi, dù chưa thu hút dòng tiền lớn như HPG.

Diễn biến này cho thấy nhóm thép đang nhận được sự quan tâm nhất định của dòng tiền, đặc biệt là những doanh nghiệp có kết quả kinh doanh cải thiện và triển vọng tiêu thụ tích cực. Tuy nhiên, sự phân hóa về thanh khoản và giao dịch của khối ngoại cũng cho thấy mức độ quan tâm giữa các cổ phiếu không giống nhau.

Với Hòa Phát, lợi thế về quy mô, thị phần và triển vọng HRC là những yếu tố được thị trường chú ý. Trong khi đó, câu chuyện đầu tư của Hoa Sen gắn nhiều hơn với khả năng duy trì hiệu quả kinh doanh, sức tiêu thụ của thị trường tôn thép và hiệu quả của hệ thống phân phối.

Dù vậy, một phiên tăng giá chưa đủ để khẳng định nhóm cổ phiếu thép đã hình thành xu hướng tăng mới. Nhà đầu tư vẫn cần theo dõi diễn biến thanh khoản, dòng tiền và triển vọng lợi nhuận trong những quý tiếp theo, thay vì chỉ dựa vào mức tăng giá ngắn hạn.

Triển vọng 2027- sản lượng tăng, biên lợi nhuận chịu sức ép

Theo SSI, nhu cầu thép xây dựng năm 2027 dự báo tăng khoảng 10%, thấp hơn mức tăng 18% của năm 2026. Đầu tư công tiếp tục là động lực chính khi nhiều dự án hạ tầng bước vào giai đoạn thi công, trong khi nhu cầu từ bất động sản nhà ở có thể phục hồi chậm do thanh khoản còn hạn chế và lãi suất cao.

Với thép cuộn cán nóng (HRC), triển vọng tích cực hơn nhờ nhu cầu từ xây dựng công nghiệp, hạ tầng và sản xuất ô tô. Các biện pháp chống bán phá giá đối với thép nhập khẩu từ Trung Quốc cũng được kỳ vọng tạo lợi thế cho nhà sản xuất trong nước như Hòa Phát và Formosa.

Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh nguồn cung vẫn hiện hữu. VinMetal, doanh nghiệp thuộc Vingroup, dự kiến có sản phẩm thép đầu tiên trong nửa cuối năm 2027 từ dự án nhà máy tại Hà Tĩnh, công suất thiết kế 5 triệu tấn/năm. Cùng với đó, Trung Quốc được dự báo tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu khi nhu cầu nội địa gần như đi ngang, làm gia tăng sức ép lên thị trường thép khu vực.

SSI dự báo giá thép năm 2027 cơ bản đi ngang so với năm 2026. Trong khi đó, giá quặng sắt, than luyện cốc và thép phế liệu vẫn tiềm ẩn biến động. Nếu chi phí đầu vào tăng trong khi giá bán khó cải thiện, biên lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ chịu sức ép.

Với Hòa Phát, lợi thế về quy mô, thị phần HRC và năng lực sản xuất thép chất lượng cao là những yếu tố hỗ trợ tăng trưởng. Dự án sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt tại Dung Quất, dự kiến cung cấp sản phẩm từ quý II/2027, cũng mở ra dư địa tham gia chuỗi cung ứng vật liệu cho các dự án hạ tầng. Trong khi đó, Hoa Sen cần tiếp tục phát huy hệ thống phân phối, kiểm soát hiệu quả hoạt động cốt lõi và thích ứng với biến động xuất khẩu. Hiệu quả đóng góp lợi nhuận từ chiến lược Hoa Sen Home vẫn cần thêm thời gian kiểm chứng.

Như vậy, ngành thép vẫn có triển vọng tăng trưởng sản lượng nhờ nhu cầu nội địa và đầu tư hạ tầng, nhưng khả năng gia tăng lợi nhuận sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực kiểm soát chi phí và sức cạnh tranh của từng doanh nghiệp. Đây cũng là yếu tố nhà đầu tư cần cân nhắc khi lựa chọn cổ phiếu, thay vì kỳ vọng toàn ngành cùng hưởng lợi từ chu kỳ phục hồi.