Có việc lớn thì tìm người giỏi nhất để giao, không bó hẹp trong biên chế

Sáng nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về phát huy sức mạnh tổng hợp của đội ngũ cán bộ các viện hàn lâm, viện nghiên cứu trong tham mưu chiến lược.

Theo TTXVN, kết luận tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, khối lượng báo cáo hay số lượng đề án chưa phải thước đo đầy đủ của chất lượng tham mưu. Điều quan trọng hơn là nghiên cứu có giúp nhìn thấy sớm vấn đề, hiểu đúng nguyên nhân, lựa chọn được chính sách và tháo gỡ được khó khăn trong thực tiễn hay không.

Tiềm lực nghiên cứu của đất nước rất lớn, nhưng chưa được tổ chức thành sức mạnh chung.

Hai viện hàn lâm, các viện thuộc bộ, ngành, trường đại học, doanh nghiệp và chuyên gia trong, ngoài nước đều có những thế mạnh riêng. Ban Chính sách, chiến lược Trung ương có vị trí kết nối nguồn lực ấy với yêu cầu tham mưu của Trung ương. Điều cần làm là xác định đúng vấn đề, huy động đúng người từ sớm và đưa kết quả nghiên cứu vào quyết sách đúng thời điểm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu. Ảnh: TTXVN

Mục tiêu là xây dựng năng lực nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược đủ mạnh cho Trung ương. Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chịu trách nhiệm xác định vấn đề, đặt yêu cầu nghiên cứu, tích hợp luận cứ và xây dựng phương án tham mưu.

Hai viện hàn lâm là những trụ cột tri thức khoa học, có trách nhiệm nghiên cứu sâu, cung cấp dữ liệu, dự báo, phản biện và chủ động cảnh báo vấn đề mới, không chờ đặt hàng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tổ chức lực lượng theo vấn đề chiến lược. Một vấn đề lớn của đất nước không thể chia cắt theo ranh giới cơ quan hay ngành khoa học. Tùy nhiệm vụ, phải tập hợp các nhóm mạnh từ hai viện hàn lâm, viện thuộc bộ, ngành, trường đại học, doanh nghiệp và chuyên gia đầu ngành, giao rõ người chủ trì, trách nhiệm phối hợp và sản phẩm cần đạt.

Đặt hàng rõ ràng nhưng tôn trọng độc lập khoa học, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, Trung ương và Ban Chính sách, chiến lược Trung ương xác định câu hỏi cần trả lời, thời hạn và yêu cầu đối với sản phẩm, không định trước kết luận.

Với đề án lớn, nhà khoa học phải tham gia từ khi xây dựng đề cương. Vấn đề còn nhiều cách nhìn thì giao các nhóm nghiên cứu song song, có phản biện độc lập, ý kiến khác phải được ghi nhận đầy đủ. Nhà khoa học được tiếp cận thông tin cần thiết, đồng thời phải giữ bí mật, liêm chính khoa học và chịu trách nhiệm về kiến nghị của mình.

Mạnh dạn giao việc, trao quyền cho nhà khoa học trẻ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu huy động người tài bằng những cách linh hoạt, có việc lớn thì tìm người giỏi nhất để giao, không bó hẹp trong biên chế. Cần sử dụng nhóm nghiên cứu liên ngành, nhóm phản ứng nhanh, chuyên gia kiêm nhiệm, biệt phái có thời hạn, tạo sự trao đổi nhân lực giữa cơ quan tham mưu và cơ quan nghiên cứu.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ kết nối chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế bằng các nhiệm vụ cụ thể, mạnh dạn giao việc, trao quyền và hỗ trợ ban đầu cho nhà khoa học trẻ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, chuẩn bị năng lực nghiên cứu nền và phản ứng nhanh; phải nghiên cứu các xu thế 10 đến 20 năm, đồng thời có khả năng huy động chuyên gia kịp thời trước biến động mới. Muốn vậy, cần sẵn dữ liệu, mô hình, mạng lưới chuyên gia và công cụ phân tích.

Hai viện hàn lâm rà soát, mở rộng việc sử dụng chung hạ tầng nghiên cứu; xây dựng cơ chế để Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các nhóm nghiên cứu tiếp cận dữ liệu theo phân quyền, đúng quy định bảo mật. Trí tuệ nhân tạo là công cụ hỗ trợ, con người chịu trách nhiệm về nhận định và kiến nghị.

Lấy đóng góp cho quyết sách làm thước đo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, đánh giá nghiên cứu bằng khả năng phát hiện sớm vấn đề, đưa ra luận cứ mới, dự báo sát và giúp lựa chọn phương án tốt hơn. Mỗi sản phẩm cần nêu rõ việc phải quyết định, các phương án, lợi ích, chi phí, rủi ro, điều kiện thực hiện và những điều còn chưa chắc chắn.

Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phải phản hồi kết quả được sử dụng đến đâu và theo dõi giá trị thực tế sau quyết sách. Đóng góp ấy phải được ghi nhận trong phân bổ kinh phí, đánh giá, bổ nhiệm và khen thưởng cán bộ. Mỗi nhiệm vụ cuối cùng phải trả lời được câu hỏi: giải quyết vấn đề thực tiễn gì, đóng góp gì cho nhận thức và đem lại giá trị gì cho đất nước.