"Con đường tơ lụa trên quỹ đạo": Trung Quốc sẽ xây dựng mạng lưới 20 vệ tinh cho Oman

Các vệ tinh mới của công ty Star Vision có trụ sở tại Hàng Châu, được đặt tên là Oman Twins. Ảnh: Star Vision.

Công ty khởi nghiệp Star Vision có trụ sở tại Hàng Châu sẽ xây dựng cho Oman mạng lưới gồm 20 vệ tinh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), có khả năng xử lý hình ảnh ngay trên quỹ đạo để phát hiện tàu thuyền và tình trạng ngập lụt theo thời gian thực. Doanh nghiệp gọi đây là hợp đồng thương mại trong lĩnh vực không gian có giá trị lớn nhất từ trước đến nay của Trung Quốc.

Theo Star Vision, thỏa thuận trị giá hơn 200 triệu USD được ký tại Bắc Kinh tuần trước với công ty Oman Lens của Oman, nhân chuyến thăm cấp nhà nước mang tính lịch sử của Quốc vương Haitham bin Tariq tới Trung Quốc.

Ngoài mạng lưới vệ tinh, gói hợp tác còn bao gồm việc xây dựng một trung tâm lắp ráp và thử nghiệm vệ tinh tại Oman; cấp học bổng cho 30 công dân nước này sang Trung Quốc học thạc sĩ và tiến sĩ; đồng thời đào tạo 1.000 chuyên gia địa phương. Hai bên cũng sẽ thành lập một phòng thí nghiệm chung về AI trong lĩnh vực không gian.

Ông Liao Zhenhua, phụ trách dự án Oman của Star Vision, cho biết các quốc gia nhỏ hơn cũng muốn sở hữu vệ tinh riêng để không bị bỏ lại phía sau khi những cường quốc ngày càng mở rộng sự hiện diện trong không gian.

“Họ có thể không sở hữu nhiều vệ tinh như Mỹ, nhưng chỉ cần một hoặc hai chiếc cũng đủ để quan sát những khu vực họ muốn”, ông nói trong cuộc phỏng vấn.

Theo ông Liao, các quốc gia không còn muốn mỗi khi cần hình ảnh vệ tinh lại phải tìm đến Mỹ, châu Âu hoặc Trung Quốc.

“Vì vậy, chúng tôi không chỉ bán một sản phẩm, mà còn giúp họ tự xây dựng năng lực của mình”, ông nói.

Mỗi vệ tinh có kích thước tương đương một chiếc máy giặt, được trang bị máy tính chạy phần mềm AI để nhận diện các mục tiêu như tàu thuyền, tòa nhà và cầu đường trong những hình ảnh thu được.

Ông Liao cho biết thay vì truyền toàn bộ ảnh về mặt đất, vệ tinh chỉ gửi xuống những thông tin hữu ích đã được xử lý. Cách làm này giúp tiết kiệm băng thông và rút ngắn thời gian phản ứng khi xảy ra thiên tai.

Ông ví công nghệ này với một camera giao thông có khả năng tự nhận diện biển số xe ngay tại chỗ, thay vì phải gửi mọi khung hình đến một trung tâm dữ liệu ở xa để phân tích.

“Chúng tôi không cần truyền toàn bộ hình ảnh xuống mặt đất, mà chỉ cần gửi những thông tin có giá trị mà chúng tôi muốn”, ông nói.

Star Vision chưa công bố giá trị chính xác của hợp đồng. Tuy nhiên, ông Liao cho biết nếu xét theo số lượng vệ tinh trong một thỏa thuận, đây là hợp đồng lớn nhất và có giá trị cao nhất từ trước đến nay.

Kỷ lục này chỉ được tính trong phạm vi các doanh nghiệp không gian tư nhân của Trung Quốc. Một số doanh nghiệp nhà nước, như Tập đoàn Công nghiệp Vạn Lý Trường Thành Trung Quốc, từng ký những hợp đồng lớn hơn để chế tạo và phóng vệ tinh thông tin liên lạc cho Nigeria, Bolivia và Pakistan.

Dự án với Oman được phát triển trên nền tảng OL-1, vệ tinh viễn thám của nước này có tích hợp bộ xử lý AI trên khoang vệ tinh, mà Star Vision từng tham gia phát triển cách đây hai năm.

Theo ông Liao, hai vệ tinh khác đang được chế tạo và có thể được phóng lên quỹ đạo vào đầu năm tới.

Những vệ tinh còn lại sẽ được phóng theo từng đợt. Hệ thống cũng sẽ liên tục được nâng cấp khi công nghệ tiến bộ, trong đó có một vệ tinh phục vụ giảng dạy được phát triển cùng Đại học Sultan Qaboos nhằm đào tạo sinh viên Oman.

Hai bên sẽ cùng thiết kế các vệ tinh, nhưng phần lớn linh kiện được sản xuất tại Trung Quốc và chúng sẽ được phóng từ nước này. Ông Liao cho biết sau khi hoàn tất các bước kiểm tra trên quỹ đạo, Oman sẽ tiếp nhận quyền sở hữu và tự vận hành toàn bộ hệ thống, bao gồm cả dữ liệu thu thập được.

Star Vision đặt tên dự án là “Con đường tơ lụa không gian”, lấy cảm hứng từ nhà thám hiểm Trịnh Hòa thời nhà Minh. Các hạm đội của ông từng ghé thăm Oman 4 lần.

“Trong lịch sử, Con đường tơ lụa trên biển đã kết nối con người với nhau. Trong tương lai, một Con đường tơ lụa trong không gian sẽ làm điều đó thông qua vệ tinh và tàu vũ trụ”, ông Liao nói.

Ngoài Oman, Star Vision còn hợp tác với Kenya, Rwanda, Ai Cập, Bahrain, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Các hình thức hợp tác trải dài từ cung cấp hình ảnh vệ tinh đến cho phép đối tác thử nghiệm phần mềm AI của riêng họ trên các vệ tinh do công ty phát triển.

Theo ông Liao, bước tiếp theo của công ty là kết nối các vệ tinh bằng tia laser, cho phép chúng chia sẻ năng lực tính toán và phối hợp vận hành những mô hình AI lớn hơn ngay trên quỹ đạo.