EVNGENCO1 thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ

Kỹ sư Công ty Nhiệt điện Duyên Hải thực hiện cân bằng động quạt gió ly tâm 1 tầng cánh tại hiện trường. (Ảnh: NGUYỄN HUYỀN)

Tại EVNGENCO1, phát triển nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề và khả năng thích ứng với công nghệ mới là một trong những yếu tố đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn hiện nay.

Đặc biệt, trong định hướng phát triển của Tổng Công ty, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và sản xuất, kinh doanh. Ông Nguyễn Tiến Khoa, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNGENCO1, Trưởng ban Chỉ đạo khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Tổng Công ty nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo phải trở thành năng lực được thực hành thường xuyên trong vận hành và quản trị.

Định hướng này đang từng bước được cụ thể hóa trong thực tiễn sản xuất tại các đơn vị thành viên, khi người lao động không chỉ thực hiện nhiệm vụ vận hành, sửa chữa thiết bị mà còn chủ động nghiên cứu, đề xuất các giải pháp kỹ thuật, phát triển công cụ hỗ trợ công việc. Từ những vấn đề phát sinh trong quá trình sản xuất, nhiều sáng kiến đã được hình thành, từng bước đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng thực tế.

Đưa sáng kiến từ vào sản xuất từ những vấn đề thực tiễn

Tại Công ty Nhiệt điện Duyên Hải, hoạt động nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật được triển khai từ chính những yêu cầu cụ thể trong công tác sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị. Một trong những trường hợp tiêu biểu là anh Trần Hoàng Khiêm, Tổ phó Tổ Kỹ thuật Kế hoạch, Phân xưởng Sửa chữa Cơ nhiệt, với các giải pháp cải tiến quy trình cân bằng động, phát triển phần mềm tính toán và nghiên cứu mô hình thực nghiệm phục vụ đào tạo kỹ thuật.

Anh Trần Hoàng Khiêm trao đổi giải pháp cải tiến kỹ thuật phục vụ công tác sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị. (Ảnh: NGUYỄN HUYỀN)

Trong hoạt động sản xuất điện, việc duy trì thiết bị vận hành an toàn, ổn định đòi hỏi công tác sửa chữa, bảo dưỡng phải không ngừng được cải tiến. Với công việc cân bằng động quạt ly tâm, trước đây, kỹ thuật viên thường phải tháo tấm che quạt để tiếp cận vị trí đo và bố trí đối trọng trên cánh quạt. Quá trình tháo lắp mất nhiều thời gian, đồng thời có thể làm thay đổi điều kiện vận hành, ảnh hưởng đến việc thu thập và phân tích tín hiệu rung động.

Từ thực tế đó, anh Khiêm cùng các thành viên trong nhóm công tác nghiên cứu phương án bố trí cửa thăm kỹ thuật trên tấm che quạt, kết hợp bố trí vị trí đo bằng cảm biến laser. Giải pháp cho phép thực hiện thao tác đo mà không cần tháo toàn bộ tấm che, qua đó đơn giản hóa quy trình và giảm thời gian xử lý.

Nếu trước đây công việc này mất khoảng 2 ngày thì sau khi cải tiến, thời gian thực hiện chỉ còn khoảng 2 giờ. Hiệu quả của giải pháp cho thấy việc nghiên cứu, đổi mới không nhất thiết phải bắt đầu từ những thay đổi lớn hay đầu tư thiết bị mới, mà có thể xuất phát từ việc nhận diện đúng bất cập trong quy trình và tìm ra phương án phù hợp với điều kiện thực tế.

Phần mềm tính toán cân bằng động thiết bị quay hỗ trợ kỹ thuật viên xử lý số liệu, xác định phương án hiệu chỉnh và lưu trữ kết quả phục vụ công tác sửa chữa. (Ảnh: NGUYỄN HUYỀN)

Bên cạnh cải tiến trực tiếp tại hiện trường, anh Khiêm còn tham gia phát triển phần mềm tính toán cân bằng động thiết bị quay. Phần mềm tích hợp các chức năng xử lý bài toán cân bằng động từ một đến nhiều mặt phẳng, tính toán phương án hiệu chỉnh, lưu trữ dữ liệu và xuất báo cáo, góp phần chuẩn hóa quy trình thực hiện.

Trong thực tế, cân bằng động đòi hỏi kỹ thuật viên phải xử lý nhiều thông số đo, tính toán và xác định vị trí, khối lượng hiệu chỉnh phù hợp. Với những bài toán có nhiều mặt phẳng cân bằng, khối lượng tính toán tăng lên, đòi hỏi sự cẩn trọng và kinh nghiệm của người thực hiện. Việc phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công cũng gây khó khăn cho lưu trữ, tra cứu và kế thừa dữ liệu.

Với phần mềm do đội ngũ kỹ thuật tham gia phát triển, thời gian tính toán được rút từ khoảng 60-90 phút xuống còn 3-5 phút. Công cụ được đưa vào sử dụng tại Phân xưởng Sửa chữa Cơ nhiệt từ tháng 6/2025. Ngày 27/8/2026, sáng kiến được EVN ghi nhận theo Quyết định số 998/QĐ-EVN; tháng 9/2026, phần mềm được cấp giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả.

Không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc, phần mềm còn tạo điều kiện lưu trữ, kế thừa dữ liệu kỹ thuật, giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm và thao tác tính toán cá nhân. Qua đó, kinh nghiệm chuyên môn của người lao động từng bước được chuyển hóa thành công cụ có thể sử dụng, cập nhật và chia sẻ trong công việc.

Chia sẻ về quá trình nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật, anh Trần Hoàng Khiêm cho biết, ý tưởng sáng kiến thường bắt đầu từ những vấn đề cụ thể trong công việc. Điều quan trọng là người làm kỹ thuật phải nhận diện được nguyên nhân, tìm phương án xử lý và đánh giá tính khả thi trước khi áp dụng.

Theo anh, một sáng kiến chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải quyết được vấn đề thực tế, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, bảo đảm an toàn và mang lại hiệu quả trong quá trình áp dụng. Quá trình này đòi hỏi sự kiên trì, trao đổi chuyên môn, tiếp thu ý kiến đóng góp và phối hợp giữa những người tham gia.

Chủ động nghiên cứu, phát triển các giải pháp công nghệ

Nếu tại Nhiệt điện Duyên Hải, các sáng kiến tập trung vào cải tiến kỹ thuật và nâng cao chất lượng sửa chữa, bảo dưỡng thì tại Công ty Nhiệt điện Nghi Sơn, hoạt động đổi mới sáng tạo đang được mở rộng sang lĩnh vực số hóa, tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Nhà máy Nhiệt điện Nghi Sơn 1. (Ảnh: EVNGENCO1 cung cấp)

Xuất phát từ yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị, điều hành và bảo đảm vận hành ổn định hai tổ máy, đội ngũ kỹ sư, chuyên viên của Công ty đã chủ động nghiên cứu, thiết kế và lập trình nhiều phần mềm, ứng dụng trên nền tảng web, thiết bị di động cùng các công cụ giám sát thông minh.

Giải pháp chuyển đổi số trong quản lý kỹ thuật, quản trị công việc và giám sát tiến độ với sáu phân hệ tự động đã được nghiên cứu và đưa vào ứng dụng. Hệ thống hiện quản lý gần 100 đầu việc định kỳ, tự động phát từ 10-20 thông báo nhắc việc mỗi ngày, góp phần nâng tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ hằng ngày lên hơn 90%, hạn chế tình trạng bỏ sót công việc trong quá trình giao ca.

Ở lĩnh vực quản trị, tài chính, phần mềm trợ lý tải hóa đơn điện tử cũng được phát triển dưới dạng tiện ích mở rộng trên trình duyệt Chrome, kết nối trực tiếp với cổng thông tin Bộ Tài chính. Công cụ cho phép tự động tải, giải nén và chuẩn hóa hàng nghìn tệp dữ liệu XML chỉ bằng một thao tác. Nhờ đó, thời gian xử lý chứng từ giảm từ hàng tuần xuống còn vài phút, đồng thời không phải thuê phần mềm trung gian.

Cán bộ công nhân viên chủ động làm chủ các ứng dụng phần mềm. (Ảnh: Công ty Nhiệt điện Nghi Sơn cung cấp)

Trong công tác bảo dưỡng hệ thống điều khiển trung tâm, ứng dụng di động DCS Maintenance Mobile cũng là một sản phẩm đáng chú ý. Ứng dụng có khả năng hoạt động ngoại tuyến tại những khu vực bị cách ly sóng viễn thông trong nhà máy và tự động đồng bộ dữ liệu khi có kết nối mạng trở lại, tạo thuận lợi cho quá trình thực hiện và quản lý công việc tại hiện trường.

Cùng với các sản phẩm phần mềm, đội ngũ kỹ thuật Nhiệt điện Nghi Sơn còn chủ động nghiên cứu, cải tiến các hệ thống điều khiển PLC, DCS và đo lường. Trong đó có giải pháp tích hợp chức năng Reset lỗi từ xa cho hệ thống PLC HP Bypass ngay trên giao diện Main DCS; mở rộng 14 kênh tín hiệu số (DI) trên bộ điều khiển Allen-Bradley và lập trình lại phần mềm RSLogix 5000.

Theo thống kê trong đợt 1 năm 2026, Công ty Nhiệt điện Nghi Sơn có 37 sáng kiến cấp Công ty và 24 hồ sơ trình cấp Tổng Công ty. Đây là kết quả đáng ghi nhận, phản ánh tinh thần chủ động nghiên cứu, sáng tạo của đội ngũ cán bộ, kỹ sư và người lao động tại đơn vị.

Đáng chú ý, giá trị của các sáng kiến không chỉ thể hiện ở hiệu quả tiết kiệm chi phí mua sắm vật tư, thuê dịch vụ bên ngoài, với số tiền làm lợi hàng tỷ đồng, mà còn ở năng lực tự nghiên cứu, phát triển và vận hành các sản phẩm công nghệ của đội ngũ cán bộ, kỹ sư.

Từ những cải tiến kỹ thuật tại Nhiệt điện Duyên Hải đến các sản phẩm phần mềm, giải pháp tự động hóa tại Nhiệt điện Nghi Sơn, có thể thấy hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo tại EVNGENCO1 đang được triển khai theo hướng thiết thực, gắn với yêu cầu sản xuất và năng lực của từng đơn vị.

Việc khuyến khích người lao động chủ động tìm tòi, phát triển giải pháp công nghệ không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả vận hành, giảm chi phí mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao, từng bước làm chủ công nghệ, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phát triển bền vững.