'Con ghét bố mẹ' và câu chuyện không chỉ của những người trong nhóm

Nhóm “Con ghét bố mẹ” được lập vào tháng 1/2021, đến tháng 4/2026 mới có hơn 2.100 thành viên. Sau khi được chia sẻ rộng rãi, số thành viên tăng vọt: từ hơn 40.000 người ngày 28/9 lên hơn 100.000 người ngày 29/9 và khoảng 286.000 người vào sáng 1/10.

Phần lớn bài viết được đăng ẩn danh, kể về áp lực học tập, bị so sánh với “con nhà người ta”, bị kiểm soát điện thoại hay những bất đồng trong sinh hoạt thường ngày. Có bài kể bị la mắng, thậm chí bị đánh, có ý kiến bày tỏ không muốn về nhà. Khi nhóm được chú ý, nhiều phụ huynh cũng tham gia. Có người vào để hiểu con, có người khuyên nhủ, nhưng cũng có người để lại bình luận gay gắt, gọi các em là “vô ơn”, “bất hiếu”, thậm chí xúc phạm.

Hội nhóm “Con ghét bố mẹ” trên Facebook tăng thành viên nhanh chóng, vượt mốc 286.000 người vào 16 giờ 20 phút ngày 1/10/2026 thu hút sự quan tâm của cả người trẻ và phụ huynh.

Nhiều bậc cha mẹ buồn lòng, lo lắng và có ý kiến đề nghị cơ quan chức năng vào cuộc. Một người mẹ viết ngay trong nhóm: “Là một người mẹ, mình nghe tên nhóm mà thấy buồn. Trong nhóm có các cháu nhỏ còn bé, sợ các cháu suy nghĩ tiêu cực”. Ở chiều ngược lại, các chuyên gia tâm lý, giáo dục lưu ý không thể vì một hội nhóm mà quy kết cả một thế hệ trẻ là ích kỷ, vô ơn. Cả hai góc nhìn đều đáng lưu tâm. Vì vậy, cần vừa kiên quyết giữ gìn giá trị gia đình truyền thống, vừa thẳng thắn chỉ ra những điều còn thiếu trong không ít gia đình hôm nay.

Chữ hiếu - mạch nguồn đạo lý của người Việt

Bao thế hệ người Việt lớn lên với ý thức: hiếu thảo với cha mẹ là gốc của đạo làm người. Chữ hiếu không chỉ là bổn phận phụng dưỡng mà còn là lòng biết ơn, sự kính trọng, là đạo lý “uống nước nhớ nguồn” được vun đắp từ mỗi nếp nhà.

Nói chuyện tại Hội nghị cán bộ thảo luận dự thảo Luật Hôn nhân và Gia đình ngày 10/10/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Rất quan tâm đến gia đình là đúng và nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt. Hạt nhân của xã hội là gia đình”. Kế thừa tư tưởng ấy, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định phát triển toàn diện văn hóa, con người Việt Nam trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; trong đó, hệ giá trị gia đình là “ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh”. Kế hoạch ban hành kèm theo Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 2/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ làm rõ: gia đình là môi trường đầu tiên hình thành, nuôi dưỡng nhân cách, vun đắp tình yêu thương, trách nhiệm, lòng hiếu thảo.

Cần thấy rằng đạo lý ấy chưa bao giờ là con đường một chiều. Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình ban hành kèm theo Quyết định số 224/QĐ-BVHTTDL ngày 28/1/2022 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu con cháu “hiếu thảo, lễ phép”, đồng thời, đòi hỏi ông bà, cha mẹ “gương mẫu, yêu thương”; tiêu chí chung cho mọi thành viên là “tôn trọng, bình đẳng, yêu thương, chia sẻ”. Đạo hiếu đúng nghĩa không phải là sự phục tùng mù quáng, càng không dung chứa sự thù ghét. Con cái có thể buồn, giận, bất đồng với cha mẹ. Nhưng khi cảm xúc nhất thời ấy được đặt thành tên gọi của một hội nhóm công khai, “ghét bố mẹ” dễ bị biến thành một thái độ được cổ vũ để khẳng định mình. Đó mới là điều đi ngược chuẩn mực đạo lý, cần được nhận diện và uốn nắn kịp thời.

Đừng để sự thù ghét bị “bình thường hóa”

Người Việt nói “nước mắt chảy xuôi” để chỉ tình thương cha mẹ dành cho con: cho đi mà không tính toán thiệt hơn. Cha mẹ có thể nghèo, có thể không khéo nói lời yêu thương nhưng hiếm ai không sẵn lòng nhịn phần mình để con được đủ đầy hơn. Những ngày qua, không ít phụ huynh tìm vào nhóm để tìm hiểu những điều con mình có thể đang trải qua. Chị Nguyễn Thị Nga (phường Tân Giang), có con học lớp 9 chia sẻ: Tôi vào nhóm với suy nghĩ nhóm giống như một cánh cửa để phụ huynh nhìn vào và hiểu hơn con mình đang nghĩ gì. Đọc các bài viết, thấy phần lớn đều là những kỳ vọng khiến các con thấy nặng nề cũng bởi xuất phát từ mong mỏi “con hơn cha là nhà có phúc”.

Còn em Hoàng Thị Hà (phường Thục Phán) hiện đang học lớp 11 cho biết: Em và các bạn có biết và vào đọc các bài trong hội nhóm “Con ghét bố mẹ” được gần 1 năm nay. Thời gian gần đây thành viên tăng mạnh và tạo nên chủ đề được nhiều người quan tâm. Em nghĩ việc một số bạn lập nhóm để chia sẻ cảm xúc tiêu cực về cha mẹ cần được nhìn nhận từ nhiều phía. Có thể các bạn đã trải qua những chuyện khiến mình buồn, áp lực hoặc cảm thấy chưa được cha mẹ thấu hiểu. Những cảm xúc đó là điều cần được lắng nghe, nhưng việc biến sự bức xúc thành thái độ thù ghét hoặc công kích cha mẹ cũng có thể làm mâu thuẫn gia đình trở nên nghiêm trọng hơn. Thay vì vội phán xét các bạn là bất hiếu hay cho rằng cha mẹ luôn đúng, người lớn nên tìm hiểu nguyên nhân và tạo cơ hội để con cái được nói lên suy nghĩ của mình. Ngược lại, các bạn học sinh cũng cần học cách trao đổi bình tĩnh, tôn trọng cha mẹ và tìm sự hỗ trợ từ thầy cô hoặc người đáng tin cậy khi không tự giải quyết được vấn đề. Quan trọng nhất là mọi người cùng tìm cách hiểu nhau hơn, chứ không phải đứng về một phía để trách móc bên còn lại.

Theo khảo sát năm 2024 của Viện Nghiên cứu Thanh niên, 44,3% thiếu niên dùng Internet, mạng xã hội từ 1 đến dưới 3 giờ mỗi ngày; 11,4% dùng từ 5 giờ trở lên, trong đó, 4,7% dùng trên 10 giờ. Với những em dành phần lớn thời gian trên mạng, những gì đọc thấy mỗi ngày có thể tác động lớn đến cách nhìn nhận gia đình và chính mình. Vì thế, hệ lụy từ một hội nhóm như “Con ghét bố mẹ” cần được nhìn nhận đầy đủ.

Hệ lụy đầu tiên là ảo giác “ai cũng thế”. Một cái tên gây sốc cộng với số thành viên tăng nhanh khiến câu “ghét bố mẹ” nghe như chuyện thường tình. Mạng xã hội khuếch đại cảm xúc rất nhanh, nỗi ấm ức đặt trong một môi trường thiếu sự định hướng của người trưởng thành rất dễ biến thành sự phản kháng cực đoan, thậm chí thành sự cổ xúy cho hành vi lệch chuẩn.

Bên cạnh đó là nguy cơ tổn thương chồng lên tổn thương. Những bình luận miệt thị của người lớn không kéo các em lại gần gia đình hơn. Các bạn trẻ đang trong trạng thái cảm xúc tiêu cực mà gặp thêm những bình luận như vậy thì rất nguy hiểm, bởi các bạn xem nhiều, đọc nhiều, rồi dễ vận mình vào những thứ tiêu cực. Khi liên tục bị công kích, trẻ có xu hướng khép mình và tìm sang không gian khác, thậm chí vô tình đến những nơi còn kém an toàn hơn.

Tiếp đó là nguy cơ bị lợi dụng. Đây là nhóm công khai, ai cũng có thể vào đọc. Dù đăng ẩn danh, nếu kể chi tiết về gia đình, trường lớp, nơi ở, các em vẫn có thể bị nhận diện, tiếp cận. Theo ghi nhận trong nhóm đã xuất hiện bài cảnh báo nguy cơ trẻ vị thành niên bị người lạ lợi dụng tâm lý để dụ dỗ bỏ nhà, thậm chí bắt cóc. Lo ngại này không phải vô căn cứ vì năm 2025, Tổng đài 111 tư vấn 1.212 ca liên quan đến bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, tăng gấp đôi so với năm 2024; nạn nhân chủ yếu là trẻ em gái tuổi vị thành niên có nhu cầu kết bạn, chia sẻ với người không quen biết trên mạng xã hội.

Về lâu dài, nếu sự hằn học với người thân được dung dưỡng như một “trào lưu”, những giá trị nghĩa tình, trách nhiệm vốn là chuẩn mực cốt lõi của con người Việt Nam có nguy cơ bị bào mòn ngay từ gốc là gia đình. Những cái tên giật gân kiểu này cũng dễ bị lợi dụng để câu kéo tương tác, làm gia tăng tâm lý bất mãn ở người trẻ.

Để mỗi mái nhà là nơi con muốn trở về

Trước một hội nhóm như vậy, cấm đoán chưa hẳn là lời giải. Nếu cấm nhóm này, các bạn trẻ có thể lập nên một hội nhóm khác ngay lập tức và càng về sau, chúng ta sẽ càng khó để theo dõi và phát hiện hơn. Mặt khác, cũng không thể để không gian mạng thành nơi nuôi dưỡng ác cảm với gia đình. Hội nhóm nào thường xuyên cổ xúy thù ghét cha mẹ, kích động bạo lực, xúi giục trẻ bỏ nhà, công khai đời tư, dữ liệu cá nhân thì cần được kiểm soát, xử lý theo quy định pháp luật.

Hành lang pháp lý đã có. Nghị định số 147/2024/NĐ-CP ngày 9/11/2024 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng quy định người quản trị nhóm cộng đồng phải ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm pháp luật, thông tin ảnh hưởng đến trẻ em. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội phải gỡ bỏ nội dung vi phạm chậm nhất 24 giờ kể từ khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; tài khoản của người dưới 16 tuổi do cha mẹ hoặc người giám hộ đăng ký và chịu trách nhiệm giám sát. Các quy định ấy cần được thực thi nghiêm nhưng nhằm vào nội dung vi phạm chứ không nhằm vào những đứa trẻ đang tìm nơi giãi bày bởi pháp luật không xử lý một người chỉ vì họ tham gia nhóm có tên "Con ghét bố mẹ" hoặc bày tỏ cảm xúc tiêu cực về cha mẹ.

Giữa cha, mẹ và con cái - một cuộc trò chuyện chân thành có thể bắt đầu hành trình hàn gắn những khoảng cách để tôn trọng, thấu hiểu và yêu thương.

Gốc rễ vẫn nằm ở mỗi gia đình. Khi phát hiện con tham gia những hội nhóm như vậy, cha mẹ không nên quát mắng hay thu giữ điện thoại sẽ chỉ đẩy con ra xa hơn. Thay vào đó, hãy bình tĩnh hỏi con đang có điều gì khó chịu và cho con biết cha mẹ luôn ở bên con. Một bữa cơm chung, một buổi trò chuyện không phán xét, không so sánh con với “con nhà người ta” có khi hiệu quả hơn mọi lời răn dạy. Gia đình phải là nơi an toàn nhất, nơi con biết rằng mình có thể nói ra mọi tâm sự và cha mẹ sẵn sàng lắng nghe.

Về phía người trẻ, giận dỗi cha mẹ là cảm xúc có thật, nhưng đừng để một phút bốc đồng hay đám đông trên mạng quyết định thay mình cách nhìn về gia đình. Đừng đưa thông tin cá nhân lên các hội nhóm công khai, khi bế tắc, hãy tìm đến thầy cô, người thân tin cậy hoặc gọi Tổng đài 111 (miễn phí, hoạt động 24/24). Nhà trường cần làm tốt hơn công tác tư vấn tâm lý học đường, giáo dục kỹ năng quản lý cảm xúc, ứng xử văn minh trên không gian số. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể ở cơ sở cần đưa hệ giá trị gia đình “ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh” thấm vào từng nếp nhà bằng việc làm cụ thể.

Hội nhóm “Con ghét bố mẹ” rồi có thể lắng xuống, đổi tên hay biến mất, nhưng câu hỏi nó đặt ra cho mỗi gia đình vẫn còn đó. Đạo hiếu của người Việt không được giữ gìn bằng những lời phán xét trên mạng, mà bằng tình thương được trao đúng cách và sự thấu hiểu từ cả hai phía. Khi mỗi mái nhà thực sự là nơi con được lắng nghe, sẽ không còn nhiều đứa trẻ phải tìm đến người lạ để nói những điều lẽ ra có thể nói với chính cha mẹ mình.