Con người là trung tâm trong phát triển văn hóa Đồng Nai

Nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Nghệ thuật Đồng Nai biểu diễn chào mừng Đại hội lần thứ XIV của Đảng, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân trên địa bàn tỉnh.

Ở đó, con người được đặt vào vị trí trung tâm, là chủ thể sáng tạo, thụ hưởng và lan tỏa các giá trị văn hóa, góp phần xây dựng Đồng Nai phát triển toàn diện, nghĩa tình, sáng tạo, hội nhập.

Lấy con người làm chủ thể sáng tạo văn hóa

Nằm khuất trong con hẻm nhỏ ở ấp Đức Thắng 1, xã La Ngà, tỉnh Đồng Nai, ngôi nhà nhỏ của nghệ nhân Điểu Liệt vẫn đều đặn vang lên âm thanh mộc mạc của đàn Chinh K’la (một loại đàn làm bằng ống tre) và tiếng cồng chiêng. Ở tuổi xưa nay hiếm (tuổi 82), đôi tay ông vẫn bền bỉ chế tác nhạc cụ truyền thống, miệt mài truyền dạy cách đánh cồng chiêng cho lớp trẻ đồng bào dân tộc Chơro.

Bên cạnh lưu giữ, nghệ nhân Điểu Liệt còn là “cầu nối” đưa không gian văn hóa của người Chơro đến gần hơn với cộng đồng thông qua các đợt giao lưu, trình diễn nghệ thuật cồng chiêng. Ông Điểu Liệt chia sẻ: “Ở địa phương, Nhà nước đã đầu tư nhà văn hóa cho đồng bào, hỗ trợ mở các lớp truyền dạy cồng chiêng. Nhưng quan trọng nhất vẫn là ý thức của bà con, của người trẻ. Bản sắc văn hóa chỉ có thể được gìn giữ khi chính con cháu trân trọng và tiếp nối những gì ông cha truyền lại”.

Cùng với nghệ nhân Điểu Liệt, trên khắp các địa phương trong tỉnh, nhiều cá nhân, đơn vị đã và đang lặng lẽ sáng tạo, giữ lửa văn hóa. Cũng không phải ngẫu nhiên mà trong các chương trình, đề án phát triển văn hóa của Đồng Nai những năm gần đây, con người luôn được nhắc đến với vai trò trung tâm của sự phát triển. Từ việc bảo tồn di sản, xây dựng đời sống văn hóa cơ sở đến phát triển văn học nghệ thuật, công nghiệp văn hóa… Tất cả đều hướng đến việc khơi dậy nguồn lực nội sinh từ chính mỗi người dân đang sinh sống, làm việc trên mảnh đất này.

Lấy con người làm trung tâm của phát triển, Đồng Nai đã và đang đẩy mạnh việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác văn hóa, xây dựng và phát huy vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ. Hằng năm, Trường trung cấp Văn hóa nghệ thuật Đồng Nai đào tạo khoảng 200 học sinh, sinh viên các chuyên ngành nghệ thuật biểu diễn; đồng thời liên kết đào tạo với Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, Trường đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh. Hội Văn học nghệ thuật Đồng Nai tổ chức các đợt thực tế sáng tác, triển lãm, công diễn chương trình nghệ thuật phục vụ các tầng lớp nhân dân.

Nghệ sĩ Nhân dân Giang Mạnh Hà, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Đồng Nai chia sẻ: “Văn hóa, suy cho cùng, phải hướng tới con người và được kiến tạo từ chính con người. Đó là nơi kết tinh cội nguồn, bản sắc dân tộc và phải có sức tác động trực tiếp, bền bỉ đến đời sống chính trị, kinh tế, xã hội. Trong định hướng phát triển giai đoạn 2025-2030, Đồng Nai xác định quan điểm đặt con người vào vị trí trung tâm, là chủ thể, nguồn lực và là mục tiêu của quá trình phát triển. Với giới văn nghệ sĩ Đồng Nai, tinh thần ấy chính là định hướng xuyên suốt để sáng tạo, cống hiến, hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, hạnh phúc cho nhân dân trong kỷ nguyên mới”.

Không chỉ dừng lại ở góc độ sáng tạo nghệ thuật, nhìn từ lăng kính nghiên cứu văn hóa Đồng Nai, tiến sĩ Nguyễn Văn Quyết, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản tỉnh Đồng Nai cho rằng: Mỗi cá nhân đều có khả năng tự học hỏi, rèn luyện, hoàn thiện mình trong môi trường văn hóa lành mạnh. Đầu tư cho con người cần được xem là chiến lược lâu dài, mang ý nghĩa nền tảng cho sự phát triển bền vững, đồng thời tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa các lĩnh vực kinh tế, chính trị và văn hóa.

Gắn phát triển văn hóa với nâng cao đời sống tinh thần

Lấy con người làm trung tâm của sự phát triển, Đồng Nai chú trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh ngay từ cơ sở, nơi mỗi người dân vừa là chủ thể tham gia vừa là đối tượng thụ hưởng các giá trị văn hóa. Phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa tiếp tục được triển khai sâu rộng, gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, góp phần hình thành nếp sống văn hóa lành mạnh, nghĩa tình trong cộng đồng dân cư.

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Bình Phước Hoàng Thúy Vũ, trong bối cảnh thực hiện mô hình Chính quyền địa phương 2 cấp, địa phương xác định rõ vai trò là cấp chính quyền gần dân, sát với dân, trực tiếp tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về xây dựng và phát triển văn hóa. Trên cơ sở chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, ngành văn hóa, thể thao và du lịch, phường đã chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phù hợp với thực tiễn địa phương.

“Hiện phường Bình Phước có 9 nhà thi đấu đa năng, 13 công viên - hoa viên, 2 quảng trường và 37 nhà văn hóa khu phố. Đặc biệt, phường duy trì 41 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ và 67 câu lạc bộ thể thao; tỷ lệ người dân tập luyện thể dục - thể thao thường xuyên đạt khoảng 40%. Nhờ vậy, đời sống tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao, khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố, tạo nguồn lực tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao ở cấp tỉnh và khu vực” - bà Vũ chia sẻ.

Mới đây nhất, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Đã có nhiều nhiệm vụ và giải pháp thực hiện nghị quyết được đặt ra, cụ thể như: Chú trọng xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại. Thống nhất chọn ngày 24-11 hằng năm là “ngày Văn hóa Việt Nam”, với chủ trương là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương để nhân dân được nâng cao khả năng thụ hưởng văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hóa, văn minh.

Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Thị Ngọc Loan cho biết: Hiện nay, sở đang tham mưu xây dựng nghị quyết văn hóa mới của tỉnh Đồng Nai trên cơ sở Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 12-12-2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, con người Đồng Nai trở thành nguồn lực, động lực quan trọng cho phát triển toàn diện và bền vững; Nghị quyết số 14-NQ/TU, ngày 20-11-2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh (Bình Phước cũ) về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Bình Phước đến năm 2030, định hướng đến năm 2045.

Bên cạnh đó, ngành văn hóa, thể thao và du lịch sẽ tiếp tục tập trung nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về văn hóa; xây dựng con người Đồng Nai phát triển toàn diện, hình thành hệ giá trị chuẩn mực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế. Chú trọng giáo dục nghệ thuật, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa, đảm bảo quyền tiếp cận, hưởng thụ, tham gia và sáng tạo văn hóa của mỗi người dân và cộng đồng thông qua hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trong tỉnh.

My Ny