Con ôn thi lớp 10 chuyên suốt 3 năm, phụ huynh lo công sức 'đổ bể'

Phụ huynh lo con phải thay đổi hướng ôn tập vào phút chót

Có con sẽ thi lớp 10 trong năm nay tại Hà Nội, chị Nguyễn Thị Kim Oanh cho biết con trai bắt đầu tìm hiểu các trường chuyên từ hè năm lớp 7. Sau khi xác định mục tiêu, hai mẹ con đã tìm kiếm các lớp học thêm, xây dựng kế hoạch ôn luyện. Bên cạnh việc tập trung vào môn chuyên, nam sinh cũng củng cố kiến thức ở các môn điều kiện.

Tuy nhiên, sau khi đọc thông tin Bộ GD-ĐT dự kiến thay đổi cách tuyển sinh vào lớp 10 chuyên, trong đó các trường sẽ tuyển theo khối Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội và Ngoại ngữ thay vì các môn Toán, Lý, Hóa, Sinh, Văn, Sử, Địa…, mẹ con chị Oanh không khỏi lo lắng.

“Từ đầu năm nay, khi có dự kiến giảm số môn thi chung vào lớp 10 từ ba xuống hai môn Toán và Ngữ văn, phụ huynh, học sinh đã phải theo dõi sát sao để điều chỉnh kế hoạch. Nay phương án tuyển sinh trường chuyên tiếp tục được đề xuất thay đổi, tâm lý chúng tôi càng hoang mang”, chị Oanh nói.

Với định hướng thi chuyên Ngoại ngữ, chị Oanh cho rằng con mình có thể không chịu ảnh hưởng trực tiếp như những học sinh đang ôn các môn chuyên Lý, Hóa, Sinh hay Sử, Địa. Bởi lẽ, với các em này, lợi thế từ quá trình ôn luyện môn chuyên có thể không còn nhiều, thậm chí phải ôn thêm một số môn nâng cao khác.

Dù vậy, chị dự đoán mức độ cạnh tranh ở môn Ngoại ngữ có thể tăng nếu một bộ phận học sinh chuyển hướng từ các môn chuyên khác sang.

“Với những bạn đã dành nhiều năm học chuyên sâu một môn, việc chuyển sang ôn tập theo tổ hợp chỉ trong vài tháng cuối sẽ không đơn giản. Tôi nghĩ các con có thể thích nghi, nhưng cần có đủ thời gian và hướng dẫn rõ ràng để chuẩn bị”, chị nói.

Thí sinh tham dự kỳ thi vào lớp 10 Trường THPT Chuyên thuộc đại học tại Hà Nội năm 2026. Ảnh: Thạch Thảo

Cùng có con học lớp 9 tại Hà Nội, chị Mai Hương (Hà Đông) cho biết con trai đã bắt đầu đặt mục tiêu thi chuyên Hóa từ năm lớp 7. Trong hai năm đầu, mỗi tuần nam sinh học thêm một buổi môn chuyên, đến lớp 9 tăng lên 2 buổi, chưa kể các môn khác. 

Theo chị Hương, việc luyện thi chuyên vốn đã căng thẳng và mệt mỏi, đòi hỏi học sinh phải đầu tư nhiều thời gian, công sức vì lượng kiến thức rộng và sâu. Do đó, các em cần một lộ trình chuẩn bị xuyên suốt những năm THCS, không thể chỉ tính trong vài tháng trước kỳ thi.

“Việc yêu cầu học sinh chuyển từ ôn một môn chuyên sang chuẩn bị kiến thức của cả một khối Khoa học Tự nhiên hoặc Xã hội sẽ làm gia tăng áp lực, nhất là với những em đã theo đuổi một định hướng từ sớm”, chị Hương nói.

Phụ huynh cũng đặt câu hỏi về tính khả thi khi triển khai phương án, trong bối cảnh việc dạy học tích hợp ở trường phổ thông vẫn còn nhiều khó khăn.

“Môn học tích hợp đã đưa vào nhà trường khoảng 5 năm, nhưng đến nay số giáo viên dạy được tổ hợp này vẫn còn hạn chế. Ngay cả giáo viên còn chật vật, tại sao lại yêu cầu học sinh phải thi tích hợp nhiều môn một lúc?”, chị nói.

Cũng ở Hà Nội, chị Phan Ngọc cho hay, nếu thay đổi này được áp dụng từ năm nay, con chị có thể phải từ bỏ ước mơ thi vào chuyên Tin, vốn đã ấp ủ từ năm lớp 8. 

Theo quy định hiện hành, nếu thi vào chuyên, con chị sẽ làm bài thi môn Toán, Văn, Tiếng Anh và môn chuyên. Tuy nhiên, giờ đây con có thể sẽ phải ôn thêm Lý, Hóa, Sinh.

“Thi chuyên một môn các con đã rất vất vả, giờ có thể phải ôn thêm cả 3-4 môn, tức phải phân bổ lại thời gian để bổ sung kiến thức, trong khi kế hoạch trước đó gần như chỉ tập trung vào môn chuyên. Lứa học sinh năm 2012 vốn đã đông, nếu thay đổi nhiều như vậy thì phụ huynh và học sinh rất khó xoay xở”, chị nói.

Lo ngại khó nhận diện học sinh có năng khiếu nổi trội ở một môn

Có nhiều năm luyện thi chuyên, thầy Trần Nhật Minh, giáo viên Toán tại Hà Nội, cho rằng việc nghiên cứu thay đổi phương thức tuyển sinh vào trường chuyên là hướng đi đáng quan tâm. 

Theo định hướng hiện nay, mục tiêu của trường chuyên không chỉ là bồi dưỡng học sinh giỏi một môn học mà hướng tới phát triển tài năng trên nền tảng kiến thức toàn diện, có năng lực tư duy độc lập, giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Tuy nhiên, theo thầy Minh, điều cần cân nhắc là khả năng phát hiện đúng những học sinh sở hữu năng khiếu nổi trội ở từng môn.

“Một học sinh có năng lực đặc biệt về Toán, Lý hoặc Hóa chưa chắc đồng thời nổi trội ở các môn học khác. Nếu chuyển sang tuyển sinh theo tổ hợp, những học sinh có thế mạnh chuyên biệt có thể gặp bất lợi khi cạnh tranh với các bạn có năng lực đồng đều hơn”, thầy Minh nói.

Thầy cho rằng không nên chỉ thay đổi cách thi mà cần đồng thời xây dựng phương thức đánh giá có thể nhận diện năng lực cốt lõi và năng khiếu đặc thù của từng học sinh.

Việc thi chuyên đòi hỏi học sinh phải đầu tư nhiều thời gian, công sức. Ảnh: Thạch Thảo

Nếu dự thảo được thông qua, thầy Minh cho rằng không nên áp dụng ngay với lứa học sinh đã bước vào quá trình ôn tập theo phương thức cũ để đảm bảo quyền lợi cho các em.

Chị Oanh cũng hy vọng những đề xuất này sẽ không áp dụng ngay. Khi kỳ thi dự kiến chỉ còn khoảng 6-7 tháng, phụ huynh và học sinh vẫn phải chờ đợi thông tin chính thức để xác định mình cần ôn tập theo hướng nào.

“Thi chuyên vốn có tính cạnh tranh cao, các con và gia đình đã dành rất nhiều thời gian, công sức chuẩn bị. Tôi chỉ mong những nỗ lực ấy được đặt trong một kỳ thi có phương án rõ ràng, ổn định và thực sự phù hợp với mục tiêu tuyển chọn học sinh có năng khiếu”, chị Oanh nói.