'Cơn sốt' đi chùa online ở nơi chỉ có sự thanh tịnh, không trò chuyện

Một ngôi chùa không có địa chỉ ngoài đời thực đang trở thành điểm đến đông khách trên Internet. Tại đây, người dùng có thể hóa thân thành chú tiểu, ngồi thiền, lễ Phật, lần tràng hạt và nghe kinh mà không cần rời khỏi nhà. Được tạo ra bởi một thanh niên Hàn Quốc, Sansa nhanh chóng thu hút hơn 600.000 lượt truy cập chỉ sau vài ngày hoạt động.

Giao diện trang web Sansa cho người dùng Internet đi chùa online.

Cơn sốt đi chùa online: Từ Hàn Quốc tới Việt Nam

Sansa là tên gọi của ngôi chùa trực tuyến đang được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội những ngày cuối tháng 10. Thay vì phải chuẩn bị cho một chuyến đi đến nơi thờ tự, người dùng chỉ cần mở website trên điện thoại hoặc máy tính để bước vào không gian Phật giáo được mô phỏng bằng hình ảnh ảo.

Khi truy cập, mỗi người được hệ thống cấp một nhân vật đại diện có ngoại hình giống chú tiểu, đi kèm tên gọi ngẫu nhiên. Trong khuôn viên chùa nằm giữa khung cảnh rừng cây, các nhân vật có thể đi lại, chắp tay chào nhau, chọn đệm ngồi trong chính điện để lễ Phật hoặc thực hiện những hoạt động mang tính nghi thức.

Sansa còn tích hợp chức năng lần tràng hạt, nghe kinh và thực hiện 108 lạy. Người dùng thao tác trực tiếp trên màn hình để điều khiển nhân vật, thay vì phải thực hiện các động tác quỳ lạy ngoài đời. Không gian được xây dựng với tượng Phật lớn ở trung tâm, các bồ đoàn xếp thành hàng và âm thanh tạo cảm giác tĩnh lặng.

Điểm đáng chú ý là dù có thể cùng xuất hiện trong một chính điện, người dùng không được trò chuyện hay nhắn tin cho nhau. Họ chỉ nhìn thấy những nhân vật khác đang đi lại, chắp tay hoặc ngồi lễ Phật. Cách thiết kế này tạo ra một không gian đông người nhưng không buộc bất kỳ ai phải giao tiếp.

Số lượng khách truy cập tăng nhanh khiến Sansa nhiều lần rơi vào tình trạng quá tải. Trong ba ngày 28 - 30/10, website ghi nhận khoảng 600.000 lượt khách. Riêng sáng 30/10, gần 4.700 người cùng có mặt trong chính điện Thanh Liên Đường. Người truy cập đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á, trong đó ncó Việt Nam, Thái Lan và Đài Loan, nhiều nhất là Hàn Quốc.

Chính điện có lúc vắng lúc đông đúc không còn chỗ.

Không gian trực tuyến này cũng tạo ra một số tình huống khá giống đời thực. Chính điện được chia thành nhiều phòng, mỗi phòng có giới hạn số người và mỗi bồ đoàn chỉ dành cho một nhân vật. Khi chỗ ngồi đã kín, người đến sau phải tìm vị trí còn trống hoặc chờ lượt. Việc xếp hàng để vào lễ Phật vì thế trở thành một chi tiết được nhiều người chú ý.

Sự hưởng ứng của người dùng không chỉ đến từ yếu tố mới lạ. Một số người cho biết họ cảm thấy dễ chịu khi có thể ngồi trong không gian yên tĩnh mà không cần trò chuyện với người lạ. Có người mở website trong lúc đi làm để tìm một khoảng nghỉ ngắn, trong khi những người không theo Phật giáo cũng tham gia vì muốn trải nghiệm cảm giác thư thái.

Sau Sansa, các nền tảng mô phỏng không gian tôn giáo khác cũng bắt đầu xuất hiện. Chẳng hạn, Chanmi là một nhà thờ Công giáo trực tuyến có ghế dài, nến cầu nguyện, tràng hạt Mân Côi và các bài thánh ca. Hay một nền tảng khác là Goyottul mô phỏng nhà thờ Tin Lành, cho phép người dùng chia sẻ lời cầu nguyện và nghe bài giảng.

Người đứng sau trang web Sansa

Người tạo ra Sansa là Park Jin-won, 26 tuổi, tốt nghiệp ngành tiếng Anh và đang trong quá trình tìm việc. Theo thông tin được truyền thông Hàn Quốc đăng tải, anh xây dựng website bằng phương pháp lập trình vibe coding, là cách mà người phát triển tạo phần mềm thông qua các câu lệnh bằng ngôn ngữ tự nhiên, thay vì phải tự viết toàn bộ mã nguồn theo phương pháp truyền thống.

Ý tưởng làm chùa trực tuyến xuất phát từ nhu cầu cá nhân của Park. Trong thời gian chuẩn bị xin việc, anh nhiều lần muốn đến một ngôi chùa để nghỉ ngơi nhưng không có đủ thời gian và sức lực. Thay vì chờ có điều kiện đến một địa điểm thực tế, Park quyết định tự tạo ra không gian mà mình có thể truy cập bất cứ lúc nào.

Ban đầu, Sansa chỉ được xây dựng để phục vụ chính người tạo ra nó. Park không nghĩ website sẽ thu hút lượng người truy cập lớn như vậy. Sau khi hoàn thành, anh giới thiệu sản phẩm trên Threads và Instagram. Nền tảng nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi, kéo theo lượng khách tăng mạnh chỉ trong vài ngày.

Trước lượng truy cập vượt dự kiến, Park phải liên tục điều chỉnh hạ tầng. Chính điện ban đầu chỉ có 20 chỗ ngồi, sau đó được mở rộng lần lượt lên 100, 1.200 rồi 10.000 chỗ. Tuy nhiên, vào những thời điểm đông khách, các phòng vẫn có thể kín chỗ và máy chủ gặp tình trạng quá tải.

Anh cũng tiếp nhận phản hồi để sửa đổi trải nghiệm. Chẳng hạn, âm thanh tiếng mõ phát chung được cho là gây khó chịu nên đã được thay bằng chức năng để từng người tự gõ mõ. Website cũng được điều chỉnh nhằm tránh tình trạng nhiều nhân vật ngồi chồng lên cùng một vị trí.

Theo chia sẻ của Park, phản ứng tích cực từ cộng đồng khiến anh nhận ra có nhiều người trẻ cũng đang mệt mỏi và cần một nơi để tạm nghỉ. Anh cho rằng sức hút của ngôi chùa nằm ở khả năng mở cửa với tất cả mọi người, kể cả những người không theo đạo Phật.

Giáo sư Sung Hae-young thuộc Đại học Quốc gia Seoul nhận định, sự quan tâm của giới trẻ đối với các không gian này có liên quan đến nhu cầu tìm kiếm sự an ủi trong bối cảnh cuộc sống nhiều bất định. Những nền tảng trực tuyến cho phép người dùng cảm nhận không khí thiêng liêng, yên tĩnh mà không nhất thiết phải tham gia một cộng đồng tôn giáo hay thể hiện niềm tin của mình.

Từ một website được tạo ra để phục vụ nhu cầu cá nhân, Sansa trở thành điểm đến trực tuyến của hàng trăm nghìn người. Sức hút của nền tảng cho thấy đôi khi người dùng không tìm kiếm thêm một mạng xã hội để kết nối, mà chỉ muốn có một không gian yên tĩnh, nơi họ có thể hiện diện cùng người khác mà không cần nói chuyện.