Con vào nhóm kín trên mạng: 6 thay đổi cha mẹ nên nhận ra sớm

Không phải cứ khóa màn hình khi cha mẹ đến gần là trẻ đang bị lôi kéo. Trẻ cũng có nhu cầu riêng tư. Việc tham gia nhóm kín, tự nó, không đủ để kết luận có nguy hiểm.

Sáu dấu hiệu dưới đây được tổng hợp từ hướng dẫn của các cơ quan bảo vệ trẻ em và an toàn trực tuyến Australia. Đây là những gợi ý để phụ huynh bắt đầu trò chuyện, không phải bộ tiêu chí chẩn đoán. Cần chú ý đến sự thay đổi so với thói quen của chính con và hoàn cảnh đi kèm. 

Ảnh minh hoạ: AI

1. Con sợ một thông báo đến, thay vì vui vì có tin nhắn

Đang sinh hoạt bình thường nhưng lập tức căng thẳng khi điện thoại rung, liên tục kiểm tra màn hình, hoảng hốt nếu không thể trả lời ngay - đó là những thay đổi đáng để cha mẹ hỏi thăm.

Một cuộc trao đổi có thể bắt đầu bằng điều quan sát được: “Mẹ thấy mỗi lần điện thoại báo tin, con rất lo. Có ai đang làm con khó chịu không?”. Cách hỏi ấy giúp trẻ có cơ hội giải thích, thay vì phải tự bảo vệ trước lời buộc tội rằng mình đang “giấu chuyện xấu”. 

2. Nhịp sinh hoạt thay đổi cùng với việc dùng mạng

Trẻ đột ngột dùng thiết bị nhiều hơn hoặc ít hơn hẳn, thường xuyên thức khuya để trò chuyện, mệt mỏi hoặc né tránh những hoạt động từng yêu thích là điều cần chú ý.

Những biểu hiện này có nhiều nguyên nhân, từ áp lực học tập đến xung đột bạn bè. Vì vậy, không nên vội quy mọi thay đổi cho nhóm kín. Điều đáng tìm hiểu là con đang dành thời gian cho ai, có thấy bị buộc phải hiện diện liên tục hay lo điều gì sẽ xảy ra nếu rời nhóm. 

3. Có người yêu cầu giữ bí mật với gia đình

Những câu như “chuyện của chúng ta, đừng nói với bố mẹ”, “người lớn sẽ không hiểu” trở nên đáng lo khi đi kèm yêu cầu làm điều trẻ không thoải mái.

Các hướng dẫn phòng chống dụ dỗ trực tuyến cảnh báo việc xây dựng “bí mật chung”, chuyển sang kênh trò chuyện riêng và tách trẻ khỏi người có thể giúp đỡ. Một mối quan hệ lành mạnh không cần buộc trẻ phải sợ việc kể lại cho người lớn đáng tin cậy.

4. Quà tặng, tiền hoặc tài khoản game đi kèm điều kiện

Một món quà chưa đủ để kết luận có hành vi xấu. Nhưng cha mẹ cần tìm hiểu khi trẻ nhận tiền, vật phẩm game hoặc quà từ người chưa rõ danh tính, đặc biệt nếu người ấy yêu cầu đáp lại bằng ảnh, thông tin cá nhân hoặc sự phục tùng.

Điểm cần hỏi là điều kiện phía sau món quà: “Người ấy có muốn con làm gì không?”, “Nếu con từ chối thì chuyện gì xảy ra?”. Đừng để trẻ nghĩ rằng đã nhận một món lợi thì phải làm theo mọi yêu cầu tiếp theo. 

5. Câu chuyện chuyển dần sang cơ thể, ảnh riêng tư hoặc lời đe dọa

Ban đầu là hỏi sở thích, sau đó hỏi lịch sinh hoạt, lúc nào ở nhà một mình, yêu cầu bật camera, gửi ảnh hoặc nói chuyện khiến trẻ khó chịu. Sự chuyển hướng ấy đáng được xem xét, nhất là khi trẻ bị gây sức ép sau khi từ chối.

Phụ huynh nên nói trước với con rằng con có quyền dừng cuộc trò chuyện, kể cả với người đã quen lâu hoặc người từng giúp mình. Không có món quà hay lời hứa nào khiến con phải cung cấp hình ảnh riêng tư. 

6. Con được hẹn gặp nhưng phải giấu địa điểm, người đi cùng

Lời hẹn từ người quen trên mạng cần được xem xét kỹ khi đi kèm yêu cầu đi một mình, không báo gia đình hoặc nói dối về nơi đến.

Nếu phát hiện tình huống này, cha mẹ cần can thiệp để bảo đảm an toàn, tìm hiểu danh tính người hẹn và nội dung trao đổi. Không nên để trẻ đi gặp nhằm “xem đối tượng là ai” hoặc tự thử kiểm chứng lời hứa. 

Biết dấu hiệu để mở cuộc trò chuyện

Điều phụ huynh cần tìm không phải danh sách tất cả nhóm con tham gia bằng mọi giá, mà là câu trả lời: Con có được tự do từ chối? Có ai đang khiến con sợ? Con có biết tìm ai khi gặp chuyện?

Nếu đã xuất hiện đe dọa, cưỡng ép hoặc yêu cầu hình ảnh nhạy cảm, hãy lưu thông tin về lời đe dọa, tìm hỗ trợ từ công an và Tổng đài 111. Tránh biến việc trẻ kể ra thành lý do để bêu xấu hoặc trừng phạt con.