Lời khuyên cho người hay mua thịt cá về cấp đông, để dành ăn cả tuần

Rã đông bằng cách ngâm trong bồn rửa hoặc để thịt không kín trong tủ lạnh đều có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Ảnh minh họa: Tạo bởi AI.

Để tiết kiệm thời gian đi chợ, nhiều gia đình mua thịt một lần cho cả tuần, chia thành từng phần nhỏ rồi bảo quản trong ngăn đông để dùng dần.

Cấp đông một tuần có đáng lo?

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng với thực phẩm thực sự sạch, được vận chuyển và bảo quản đúng quy cách, việc cấp đông để sử dụng trong 5 ngày đến một tuần là hoàn toàn có thể chấp nhận được.

Ở nhiệt độ thấp, sự phát triển của phần lớn vi khuẩn bị ức chế, giúp kéo dài thời gian bảo quản thực phẩm. Trong khoảng một tuần, thịt được cấp đông đúng cách cũng không bị mất đi phần lớn chất dinh dưỡng chỉ vì quá trình đông lạnh.

Theo vị chuyên gia này, điều đáng lo ngại hơn nằm ở cách xử lý thịt trước khi chế biến, đặc biệt là khâu rã đông. Nếu thực hiện không đúng quy trình, thực phẩm vốn được bảo quản an toàn vẫn có thể bị nhiễm vi sinh vật, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

"Thực phẩm dù có sạch đến mấy, nhưng rã đông theo kiểu ngâm vào bồn rửa bát ngập nước để mềm thì cũng thành bẩn", ông Thịnh cảnh báo.

Một số gia đình có thói quen chuyển thịt từ ngăn đông xuống ngăn mát để rã đông từ từ. Tuy nhiên, nếu thịt vẫn để trong túi không kín, nước từ thịt rò rỉ và chảy ra khắp tủ lạnh, nguy cơ lây nhiễm chéo sang các thực phẩm khác có thể tăng lên.

Vì vậy, việc cấp đông đúng cách cần đi kèm với bảo quản trong bao bì phù hợp, tránh rò rỉ nước và hạn chế để thịt tiếp xúc với những thực phẩm khác.

TS.BS Bùi Thị Thúy, phụ trách Khoa Khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cũng nhận định thịt được cấp đông và bảo quản đúng cách là thực phẩm an toàn.

Nhiệt độ thấp làm chậm hoặc ngừng sự phát triển của phần lớn vi sinh vật, nhờ đó kéo dài thời gian bảo quản. Nếu thịt còn tươi, được sơ chế hợp vệ sinh, đóng gói phù hợp và nhanh chóng bảo quản ở nhiệt độ khoảng -18 độ C hoặc thấp hơn, việc sử dụng thịt cấp đông thường xuyên không phải là vấn đề đáng lo ngại.

Theo bác sĩ Thúy, bản thân quá trình cấp đông không khiến thịt mất đi đáng kể các chất dinh dưỡng. Giá trị dinh dưỡng của thịt nhìn chung được duy trì tương đối tốt trong quá trình bảo quản đông lạnh.

Protein và phần lớn khoáng chất, chẳng hạn sắt, kẽm, vẫn được bảo toàn. Một số vitamin có thể suy giảm trong quá trình bảo quản kéo dài, rã đông hoặc chế biến, nhưng mức độ thường không lớn đến mức khiến thịt cấp đông trở thành thực phẩm không còn giá trị dinh dưỡng.

Thịt cá bảo quản trong ngăn đá cả tuần vẫn có thể an toàn và giữ phần lớn dinh dưỡng. Ảnh: Unsplash.

Như vậy, việc thịt được bảo quản trong ngăn đông không đồng nghĩa với thực phẩm kém chất lượng. Điều quan trọng là chất lượng thịt ban đầu, thời gian và nhiệt độ bảo quản, cũng như cách xử lý trước khi nấu.

"Nguy cơ thường xuất hiện không phải vì thịt đã được đông lạnh mà do quá trình xử lý trước và sau cấp đông không đúng cách. Một sai lầm khá phổ biến là để thịt ở nhiệt độ phòng trong nhiều giờ để rã đông. Khi bề mặt thịt ấm lên, vi khuẩn có thể phát triển nhanh trong khi phần bên trong vẫn còn đông cứng", TS.BS Bùi Thị Thúy cho hay.

Đây là lý do người dân không nên chủ quan khi cho rằng thịt đã đông lạnh thì sẽ an toàn trong mọi điều kiện. Cấp đông không đồng nghĩa với tiệt trùng thực phẩm, và vi sinh vật có thể phát triển trở lại khi nhiệt độ tăng lên.

Rã đông thế nào để tránh nhiễm khuẩn?

Để bảo đảm an toàn, cả hai chuyên gia khuyến cáo người dân chú ý từ khâu chia thịt, đóng gói đến rã đông và chế biến.

Khi mua thịt với số lượng lớn, gia đình nên chia thành từng khẩu phần vừa đủ cho một lần sử dụng trước khi đưa vào ngăn đông. Thịt cần được đóng gói kín, phù hợp với thực phẩm, sau đó nhanh chóng bảo quản ở nhiệt độ khoảng -18 độ C hoặc thấp hơn. Cách chia nhỏ này giúp hạn chế việc phải rã đông cả khối thịt rồi cấp đông lại phần chưa dùng.

Khi cần chế biến, phương pháp an toàn hơn là chuyển thịt từ ngăn đông xuống ngăn mát tủ lạnh, đặt trong hộp hoặc khay kín để hứng nước rỉ ra và chờ thịt rã đông từ từ. Cách làm này giúp hạn chế nguy cơ nước thịt tiếp xúc với các thực phẩm khác.

Rã đông sai cách có thể khiến thực phẩm nhiễm khuẩn, tăng nguy cơ mất an toàn. Ảnh: Supplied.

Trong trường hợp cần rã đông nhanh, người dân có thể sử dụng lò vi sóng ở chế độ rã đông. Tuy nhiên, thịt sau khi rã đông bằng phương pháp này cần được chế biến ngay, không nên để lâu ở nhiệt độ phòng.

Người dân cũng cần tránh để thịt trên bàn bếp trong nhiều giờ hoặc ngâm trực tiếp trong bồn rửa không bảo đảm vệ sinh. Việc để bề mặt thịt tiếp xúc với nhiệt độ thuận lợi cho vi khuẩn phát triển trong khi bên trong vẫn còn đông đá có thể làm tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Ngoài ra, thịt đã rã đông không nên được cấp đông trở lại một cách tùy tiện. Việc có thể cấp đông lại hay không phụ thuộc vào phương pháp rã đông và điều kiện bảo quản trong thời gian đó. Tốt nhất, người dân nên chia khẩu phần ngay từ đầu để tránh phải rã đông nhiều lần.

Đặc biệt, nếu thịt có mùi bất thường, bề mặt nhớt, thay đổi rõ rệt về màu sắc hoặc không xác định được điều kiện bảo quản trước đó, người dân không nên tiếp tục sử dụng chỉ vì thực phẩm đã được cấp đông. Đông lạnh đúng cách giúp bảo quản thịt, nhưng không thể khắc phục những vấn đề đã phát sinh do thịt hỏng hoặc bị xử lý, bảo quản không an toàn.