Công cụ để chống 'sốc' giá xăng dầu
Chúng ta có thể dùng các công cụ mang tính quốc tế, như công cụ phái sinh, bảo hiểm giá xăng dầu...
![Quang cảnh buổi tọa đàm.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_30_324_49767416/cf8bc6f5b5ba5ce405ab.jpg)
Quang cảnh buổi tọa đàm.
Sáng 30/7, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đã tổ chức tọa đàm: Để thị trường xăng dầu phát triển minh bạch và hiệu quả. Theo các chuyên gia, xăng dầu là mặt hàng chiến lược, nhạy cảm nhưng việc vận hành đang chịu nhiều tác động của các yếu tố quốc tế. Do vậy, cần phải có công cụ để giúp minh bạch và bình ổn thị trường này.
Nhìn nhận những hạn chế
![Hoàng Văn Cường - Ủy viên Ủy ban Tài chính-Ngân sách Quốc hội.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_30_324_49767416/23bc30c2438daad3f39c.jpg)
Hoàng Văn Cường - Ủy viên Ủy ban Tài chính-Ngân sách Quốc hội.
“Như vậy, công cụ đứng về mặt hình thức là tương tự như nhiều quốc gia đang làm và đem lại nhiều điểm tích cực, song lại có rất nhiều bất cập. Có thể kể đến như: Nhà nước có vai trò lớn trong điều hành giá, chúng ta đã có các chính sách để không tạo ra những cú sốc khi giá thế giới biến động. Nhưng hạn chế là dù nhà nước điều hành nhưng vẫn hoàn toàn phụ thuộc biến động của thế giới. Thứ hai là nhược điểm vẫn dùng công cụ của nhà nước áp cho các doanh nghiệp phải bán ở mức giá quy định, như vậy không đảm bảo lợi ích, lợi nhuận của doanh nghiệp, khiến doanh nghiệp “lảng tránh”, như thông báo hết xăng dầu vừa qua… Thì đó là tiêu cực không tốt cho người tiêu dùng và hoạt động của doanh nghiệp”, ông Cường nói.
Còn công cụ về thuế, quỹ bình ổn, ông Cường cho hay, thực ra là dùng ngân sách, nguồn lực của người dân để tạo ra bình ổn giá, chứ chưa sử dụng công cụ sức mạnh thị trường của các doanh nghiệp để bán ra sản phẩm ở mức hợp lý. Như vậy, chính sách này mang tính cào bằng, không tạo ra sự cạnh tranh về giá bán trên thị trường. Nếu làm theo đúng thị trường thì doanh nghiệp sẽ tự tạo ra tiềm lực tốt, tạo ra khả năng kinh doanh tốt hơn.
Trao đổi thêm về những điểm tồn tại, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu cho hay, với việc tổ chức kinh doanh xăng dầu, chúng ta đã xây dựng 5 nghị định để hoàn thiện cơ chế về kinh doanh xăng dầu. Đây là một lĩnh vực nhà nước và Chính phủ hết sức quan tâm.
Xăng dầu là mặt hàng liên thông nhiều mặt hàng khác và liên thông quốc tế. Giá xăng dầu thế giới chiếm 64-72% trong cơ cấu giá, hoàn toàn phụ thuộc giá quốc tế, hoàn toàn không tuân thủ theo quy luật cung cầu thuần túy và phụ thuộc nhiều vào địa chính trị, chiến tranh, thiên tai, đầu tư của các tổ chức tài chính… Vì thế chúng ta cũng chịu ảnh hưởng khi điều hành giá bán phụ thuộc giá bán xăng dầu.
Ông Bảo đánh giá, nút thắt trong các nghị định hiện nay là cơ chế điều hành vẫn mang tính chất hành chính, đặc biệt là vấn đề giá, chúng ta quy định trong các nghị định vẫn là 7 ngày để xác định giá, Các cơ quan quản lý nhà nước đang làm thay cho doanh nghiệp, từ lúc giá 15.000 đến lúc lên 30.000 đồng/lít, cơ chế vận hành vẫn như vậy. “Vậy phải xác định đâu là công đoạn quản lý của nhà nước trong vấn đề giá và phải có cơ chế nào để quản lý, nhưng đâu là vấn đề thị trường thì để doanh nghiệp họ quyết định”, ông Bảo nhấn mạnh.
Công cụ để bình ổn
Chia sẻ về giải pháp cho vấn đề bình ổn giá xăng trong thời gian tới, ông Bùi Ngọc Bảo cho rằng, quản lý nhà nước trong vấn đề này là an ninh năng lượng, đảm bảo đủ lượng cung ứng xăng dầu cho vận hành của nền kinh tế. Thứ hai là đảm bảo quản lý về mặt bằng giá chung để khi có biến động mạnh thì điều tiết thông qua thuế, bình ổn giá, còn lại thì để thị trường vận hành. Khi đã có thị trường cạnh tranh, người tiêu dùng sẽ luôn luôn có được mức giá hưởng lợi.
![Ông Bùi Ngọc Bảo chia sẻ tại tọa đàm.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_30_324_49767416/865ba525d66a3f34667b.jpg)
Ông Bùi Ngọc Bảo chia sẻ tại tọa đàm.
“Bên cạnh đó, chúng ta có thể dùng các công cụ mang tính quốc tế, như công cụ phái sinh, bảo hiểm giá xăng dầu... Trong khi tại Việt Nam, các quy định này vẫn thiếu đồng bộ; công cụ phái sinh không được hạch toán là bảo hiểm giá của xăng dầu, mà nó lại được hiểu là đầu tư tài chính. Nếu sử dụng không đúng, để gây thua lỗ thì doanh nghiệp hoàn toàn chịu trách nhiệm, Ngoài ra còn nhiều quy định bất cập khác. Vì vậy, cần phải có sự đánh giá, rà soát lại các nghị định để xây dựng nghị định mới, giải quyết vấn đề này”, ông Bảo cho hay.
Đại diện cho doanh nghiệp, ông Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc Bamboo Airways cho biết thêm, công cụ sử dụng trên thị trường xăng dầu thế giới hiện nay chủ yếu là phái sinh, bảo hiểm giá, trong khi ở Việt Nam đây là vấn đề bất cập, chúng ta chưa hiểu rõ về phái sinh và đang tạo ra những cách hiểu gây rủi ro tới doanh nghiệp.
Nguồn Bnews: https://bnews.vn/cong-cu-de-chong-soc-gia-xang-dau/342062.html