Công dân số Đà Nẵng

Giới trẻ Đà Nẵng đang tận dụng tốt công nghệ số để mở rộng cơ hội việc làm. Ảnh: H.L

Thích ứng nhanh, linh hoạt

Buổi sáng ở một quán cà phê nhìn ra sông Hàn, Nguyễn Minh Anh (27 tuổi, phường Hải Châu) bắt đầu công việc bằng việc kiểm tra email khách hàng từ châu Âu. Chiếc laptop kết nối wifi và vài phần mềm chuyên dụng là “văn phòng” của Minh Anh. Mỗi ngày, nhịp làm việc ấy diễn ra đều đặn, linh hoạt và chính xác như chính môi trường số mà bạn đang sống cùng.

Ít năm trước, như nhiều bạn trẻ khác, Minh Anh sử dụng mạng xã hội chủ yếu để giải trí. Sự thay đổi đến khi anh nhận ra kho tri thức rộng lớn phía sau màn hình. Những khóa học trực tuyến, cộng đồng nghề nghiệp, các dự án làm việc từ xa dần mở ra con đường mới. Theo anh, các dự án thiết kế được gửi đến từ nhiều quốc gia, với yêu cầu và tiêu chuẩn khác nhau. Có thời điểm, anh phải điều chỉnh lịch làm việc để phù hợp múi giờ của đối tác, tham gia họp trực tuyến vào buổi tối hoặc sáng sớm.

“Ban đầu cũng khá áp lực, nhưng dần dần mình quen với cách làm việc này. Điều quan trọng là phải giữ kỷ luật và bảo đảm chất lượng sản phẩm đúng cam kết”, Minh Anh chia sẻ.

Trong khi đó, Phạm Khánh Linh, cô chủ nhỏ của Vá Craft lại tìm thấy cơ hội việc làm theo một cách khác. Sau khi đăng thử vài sản phẩm thủ công lên TikTok, Threads hay Instagram, Linh từng bước xây dựng kênh bán hàng cho riêng mình. Những đơn hàng đầu tiên đến từ bạn bè, sau đó mở rộng ra tệp khách lạ trong và ngoài thành phố.

Nhận thấy sức hút của mặt hàng nhỏ xinh này, Linh mạnh dạn đầu tư mở một shop nhỏ trên con hẻm đường Đặng Thùy Trâm. “Mỗi ngày mình học thêm một chút, từ cách chụp ảnh, viết nội dung đến chăm sóc khách hàng. Nhờ vậy mà công việc mua bán dần ổn định hơn”, Linh chia sẻ.

Cùng với xu hướng chuyển đổi số, trong môi trường công sở, sự thay đổi cũng đang diễn ra. Nguyễn Hoàng Trọng (29 tuổi), công chức tại một sở trên địa bàn thành phố quen với việc xử lý hồ sơ online tại tổ một cửa. Những quy trình trước đây cần nhiều giấy tờ, nay được số hóa, theo dõi và kiểm soát trên phần mềm.

“Công việc rõ ràng hơn, tiến độ minh bạch hơn. Người dân cũng dễ theo dõi, còn mình thì chủ động hơn trong xử lý”, Phúc cho biết.

Ngoài nỗ lực thích ứng của từng cá nhân, sự kết nối trên môi trường mạng cũng góp phần thúc đẩy quá trình xây dựng mạng lưới “công dân số”. Cũng chính trong dòng chảy đó, khái niệm chuyển đổi số dần trở nên rõ nét.

Hoàn thiện mạng lưới hạ tầng số

Nếu sự thay đổi của người trẻ như một dòng chảy, thì hạ tầng số chính là con đường định hình hướng đi của dòng chảy ấy. Tại Đà Nẵng, những năm qua, nền tảng công nghệ được đầu tư đồng bộ, tạo điều kiện để người dân tiếp cận và khai thác các tiện ích số trong đời sống hằng ngày.

Ở cấp độ quản lý, Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) đóng vai trò kết nối và phân tích dữ liệu từ nhiều lĩnh vực. Những thông tin về giao thông, môi trường, an ninh… được tổng hợp và xử lý mỗi ngày. Dù hoạt động phía sau, hệ thống này vẫn tác động rõ rệt đến đời sống đô thị, thông qua những cải thiện trong quản lý và điều hành.

Liên quan đến định hướng sắp tới, thành phố đang chuẩn bị triển khai Dashboard IOC cho các cơ quan Đảng. Đây được xem là bước mở rộng ứng dụng công nghệ vào công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tạo sự kết nối đồng bộ giữa các hệ thống. Khi dữ liệu được liên thông và khai thác hiệu quả, việc điều hành sẽ trở nên linh hoạt và chính xác hơn.

Theo ông Trần Ngọc Thạch, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng, việc phát triển hạ tầng số được xác định là nền tảng cho quá trình chuyển đổi số toàn diện. “Các hệ thống hiện nay hướng đến việc phục vụ người dân, doanh nghiệp thuận tiện hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý. Khi hạ tầng được hoàn thiện, người dân sẽ có điều kiện phát huy vai trò của mình trong môi trường số”, ông Thạch nhận định.

Trở lại câu chuyện “công dân số”, có thể thấy hạ tầng số đang tạo ra môi trường thuận lợi để họ thử nghiệm và phát triển. Quá trình này diễn ra linh hoạt, cho phép mọi người điều chỉnh và hoàn thiện dần theo thực tế.

Dẫu vậy, hành trình trở thành “công dân số” không phải lúc nào cũng thuận lợi khi vẫn còn những khoảng cách về kỹ năng, khả năng tiếp cận và cả về nhận thức trong việc sử dụng công nghệ. Một bộ phận chưa khai thác hết tiềm năng của môi trường số, hoặc gặp khó khăn trong việc chọn lọc thông tin.

Những vấn đề này đặt ra yêu cầu về việc nâng cao kỹ năng số, đồng thời xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh. Khi người dùng có đủ năng lực và ý thức, công nghệ sẽ phát huy được giá trị tích cực, thay vì trở thành rào cản.

Có thể nói, trong tương lai, khi chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh, vai trò của lớp “công dân số” càng trở nên quan trọng. Bởi họ không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà còn là lực lượng tiên phong, dẫn dắt sự thay đổi.

Với nền tảng hạ tầng và định hướng rõ ràng, Đà Nẵng đang có nhiều điều kiện thuận lợi để nuôi dưỡng và phát triển lực lượng này. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa tiềm năng, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, nhà trường, doanh nghiệp và xã hội trong việc tạo môi trường học tập, làm việc và sáng tạo cho người trẻ. Trong đó, sự kết nối giữa hạ tầng và con người tạo nên nền tảng cho sự phát triển bền vững của đô thị thông minh.

Trong hệ thống sinh thái số, mỗi cá nhân đang từng bước “số hóa” ước mơ của mình, khi những kế hoạch học tập, dự định nghề nghiệp hay ý tưởng sáng tạo đều có thể bắt đầu từ không gian mạng, rồi lan tỏa ra đời sống thực. Đó cũng là cách mà một thế hệ công dân mới đang trưởng thành, chọn gắn bó với công nghệ, nhưng hướng đến những giá trị thực chất và lâu dài.

HUỲNH LÊ