Công đoàn tăng tốc phát triển nhà ở cho công nhân

Nhà ở xã hội Công đoàn đang triển khai tại Giao Long - Xã Giao Long, tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Hoàng Lộc

Hiện thực hóa nhu cầu an cư của người lao động

Tại phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, dự án nhà ở xã hội Công đoàn với quy mô khoảng 970 căn hộ đang được xúc tiến các thủ tục để phấn đấu khởi công trong quý II/2027. Khi hoàn thành, dự án dự kiến đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho khoảng 3.200 người lao động, với hệ thống hạ tầng, cây xanh, khu sinh hoạt văn hóa, thể thao và trường mầm non.

Tại buổi làm việc với UBND tỉnh Hưng Yên ngày 15/10 vừa qua, lãnh đạo Tổng LĐLĐ Việt Nam và lãnh đạo tỉnh đã trao đổi về phương án đầu tư, quy mô, nguồn vốn, tiến độ thực hiện và trách nhiệm phối hợp để sớm đưa dự án vào triển khai. Theo định hướng của Tổng LĐLĐ Việt Nam, đây sẽ là nhà ở xã hội cho công nhân, người lao động thuê, được đầu tư bằng nguồn tài chính Công đoàn, không triển khai theo mô hình kinh doanh nhà ở thương mại. Việc xác định quy mô, thiết kế cũng phải căn cứ nhu cầu thực tế, bảo đảm hiệu quả sử dụng đất và nguồn vốn.

Dự án tại Mỹ Hào là một ví dụ cụ thể về sự vào cuộc của tổ chức Công đoàn trong giải quyết bài toán nhà ở cho công nhân, người lao động. Không chỉ dừng ở việc kiến nghị, đề xuất chính sách, tổ chức Công đoàn đã trực tiếp đảm nhận vai trò chủ quản đầu tư, phối hợp với địa phương để từng bước hình thành quỹ nhà ở phục vụ người lao động.

Kết quả khảo sát của Ban Quản lý dự án Công đoàn cho thấy, có 39% công nhân, người lao động được khảo sát đang sống trong nhà hoặc phòng trọ có diện tích dưới 20m² và 7,4% phải ở trong những căn phòng dưới 10m². Trong khi đó, chỉ khoảng 10% người lao động được khảo sát đang sống tại các khu nhà tập thể, nhà lưu trú hoặc ký túc xá của doanh nghiệp.

Những con số ấy cho thấy, với một bộ phận công nhân, chỗ ở vẫn chủ yếu là giải pháp tạm thời, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt lâu dài. Khi tiền lương phải trang trải nhiều khoản chi tiêu thiết yếu, việc tiếp cận một căn hộ có điều kiện sống phù hợp, chi phí thuê nằm trong khả năng chi trả trở thành nhu cầu thiết thực.

Bởi vậy, phát triển nhà ở xã hội cho thuê có ý nghĩa đặc biệt đối với nhóm lao động chưa đủ tích lũy để mua nhà. Nếu được đầu tư đồng bộ, quản lý hiệu quả và bố trí đúng đối tượng, các dự án không chỉ giúp người lao động có nơi ở ổn định mà còn góp phần giảm áp lực sinh hoạt, tạo điều kiện để họ yên tâm làm việc và gắn bó với doanh nghiệp.

Hướng tới mục tiêu hơn 10.700 căn hộ

Chăm lo đời sống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động là nhiệm vụ xuyên suốt của tổ chức Công đoàn. Trong đó, nhà ở là vấn đề khó có thể giải quyết chỉ bằng các hoạt động hỗ trợ ngắn hạn, bởi nhu cầu của người lao động kéo dài trong suốt quá trình làm việc, lập gia đình và nuôi dạy con cái.

Việc đầu tư các dự án nhà ở xã hội cho công nhân giúp người lao động an cư, yên tâm gắn bó lâu dài với doanh nghiệp. Ảnh: chinhphu.vn

Theo Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2023, Tổng LĐLĐ Việt Nam là cơ quan chủ quản dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn tài chính Công đoàn dành cho công nhân, người lao động thuộc đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội thuê.

Việc Tổng LĐLĐ Việt Nam trực tiếp tham gia đầu tư nhà ở xã hội cho thuê mở ra một hướng chăm lo có tính lâu dài hơn. Thay vì chỉ hỗ trợ người lao động vượt qua những khó khăn trước mắt, tổ chức Công đoàn từng bước tham gia tạo lập điều kiện sống ổn định, gắn với nhu cầu thực tế tại các khu công nghiệp và địa bàn tập trung đông công nhân.

Từ quy định này, tổ chức Công đoàn có điều kiện triển khai vai trò của mình bằng những dự án đầu tư cụ thể, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương trong việc chuẩn bị mặt bằng, hoàn thiện thủ tục, kết nối hạ tầng và tổ chức thực hiện. Đây là nhiệm vụ đòi hỏi không chỉ nguồn lực tài chính mà còn năng lực chuẩn bị, quản lý dự án và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên.

Năm 2021, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã hoàn thành thí điểm khu nhà ở xã hội Công đoàn tại Khu công nghiệp Đồng Văn II, tỉnh Hà Nam (nay thuộc tỉnh Ninh Bình), gồm 244 căn hộ, một nhà đa năng và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Các căn hộ được tổ chức cho công nhân, người lao động thuê theo quy định.

Từ mô hình thí điểm này, Tổng LĐLĐ Việt Nam tiếp tục triển khai các dự án mới tại nhiều địa phương. Trong giai đoạn 2024-2025, tổ chức Công đoàn tập trung đầu tư 3 dự án nhà ở công nhân cho thuê tại các địa bàn thuộc Bắc Ninh, Đồng Tháp và Vĩnh Long. Các dự án có tổng quy mô khoảng 1.700 căn hộ, dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2027.

Cùng với các công trình đang triển khai, Tổng LĐLĐ Việt Nam chuẩn bị đầu tư thêm những dự án mới tại Quảng Ngãi, Bắc Ninh và Đà Nẵng, dự kiến khởi công trong những tháng cuối năm 2026. Trong giai đoạn 2027-2030, kế hoạch tiếp tục mở rộng đầu tư tại Tây Ninh, TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai.

Theo Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030, Tổng LĐLĐ Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ giao chỉ tiêu xây dựng 10.000 căn nhà ở cho công nhân trong giai đoạn 2023-2030.

Để thực hiện nhiệm vụ này, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã xây dựng kế hoạch triển khai từ năm 2024. Trong giai đoạn 2026-2030, tổ chức Công đoàn dự kiến tiếp tục đầu tư khoảng 10-15 dự án mới tại nhiều địa phương, với quy mô khoảng 9.000 căn hộ. Tổng số căn hộ dự kiến triển khai đến năm 2030 vào khoảng 10.700 căn.

Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Lê Văn Nghĩa cho biết, với tiến độ triển khai hiện nay, Tổng LĐLĐ Việt Nam cơ bản bảo đảm hoàn thành mục tiêu được Thủ tướng Chính phủ giao.

Từ dự án tại Hưng Yên đến mục tiêu hơn 10.700 căn hộ vào năm 2030, tổ chức Công đoàn đang từng bước cụ thể hóa trách nhiệm chăm lo người lao động bằng những công trình có địa chỉ, quy mô và lộ trình thực hiện rõ ràng. Chặng đường phía trước còn nhiều yêu cầu về nguồn lực, tiến độ và hiệu quả vận hành, nhưng việc chủ động đảm nhận vai trò đầu tư nhà ở xã hội cho thuê đã cho thấy một hướng đi thiết thực: đưa chính sách chăm lo người lao động đến gần hơn với nhu cầu an cư trong cuộc sống hằng ngày.