Công đoàn Thanh Hóa tiên phong phát huy vai trò nòng cốt tạo nguồn cho Đảng trong doanh nghiệp

Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 1.500 đảng viên đang làm việc trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Ngày 26/9/2026, đoàn công tác Vụ Cơ sở đảng, đảng viên, Ban Tổ chức Trung ương đã khảo sát việc thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TW trong thành lập tổ chức đảng, phát triển đảng viên tại doanh nghiệp FDI ở Thanh Hóa. Đoàn làm việc với Liên đoàn Lao động tỉnh, Ban Tổ chức Tỉnh ủy, bí thư đảng ủy 5 xã, phường Yên Định, Triệu Sơn, Thăng Bình, Quảng Phú, Nông Cống cùng bí thư chi bộ, cán bộ công đoàn một số doanh nghiệp. Đồng thời, đoàn dự Lễ công bố quyết định thành lập Chi bộ Công ty TNHH Giầy Kim Việt Việt Nam, doanh nghiệp có hơn 12.000 lao động, chi bộ ra đời với 5 đảng viên.

Qua khảo sát, đoàn nhận định công đoàn có lợi thế trong tiếp cận chủ doanh nghiệp, nắm nguồn, phát hiện lực lượng nòng cốt và hỗ trợ điều kiện ban đầu cho chi bộ; Thanh Hóa đã bước đầu hình thành nhiều mô hình, cách làm có giá trị để tiếp tục theo dõi, tổng kết. Đoàn cũng khái quát kinh nghiệm bước đầu của Thanh Hóa theo “Ba bám - Ba chọn - Ba gắn”.

Có đảng viên, thiếu chi bộ

Khối doanh nghiệp FDI của Thanh Hóa có 120 công đoàn cơ sở, trên 120.000 lao động, 115.000 đoàn viên. Tính đến tháng 9/2026, toàn khối có 1.557 đảng viên đang làm việc; tại thời điểm khảo sát ngày 26/9/2026, có 6 tổ chức đảng mới quy tụ được 75 đảng viên, chưa đến 5%. Nhiều đảng viên làm việc trong nhà máy nhưng vẫn sinh hoạt tại nơi cư trú. Trước khi Công đoàn chủ động triển khai các mô hình, cả khối chỉ có Chi bộ Công ty TNHH May Man Seon Global. Chính khoảng cách giữa nguồn đảng viên hiện có và số tổ chức đảng tại doanh nghiệp đã đặt ra yêu cầu đổi mới cách vận động, tổ chức và phối hợp.

Như vậy, cái thiếu không phải là đảng viên. Cái thiếu là người đứng ra tổ chức, là chỗ sinh hoạt, là thời gian hợp với ca kíp, và là sự yên tâm của chủ doanh nghiệp. Điều chủ doanh nghiệp nước ngoài hỏi trước tiên không phải quy trình thành lập chi bộ, mà là: chi bộ vào để làm gì, quan hệ thế nào với bộ máy quản trị, có ảnh hưởng tới sản xuất, giờ làm không, có phát sinh chi phí không.

Những kết quả bước đầu cho thấy vai trò chủ động của tổ chức Công đoàn. Từ đầu nhiệm kỳ, các cấp công đoàn đã giới thiệu 643 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét, 340 người được kết nạp; phối hợp mở 02 lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng cho 177 quần chúng ưu tú trong doanh nghiệp FDI. Riêng đến ngày 26/9/2026, số chi bộ khối FDI đã tăng từ 01 lên 08 chi bộ, với các điển hình tại Vạn Lợi, Jasan Thanh Hóa, Giày Triệu Sơn, Sakurai Việt Nam, Annora Việt Nam, Kim Việt và Dream F. Sau thời điểm đó, kết quả tiếp tục được mở rộng: đến nay, số chi bộ trong khối doanh nghiệp được thành lập mới là 14 chi bộ, trong đó 12 chi bộ FDI và 2 chi bộ doanh nghiệp trong nước. Chi bộ Công ty TNHH Sakurai Việt Nam sau khi thành lập đã tiếp nhận thêm 03 đảng viên chuyển về sinh hoạt. Từ phát hiện, vận động, giới thiệu nguồn đến phối hợp cấp ủy hoàn thiện điều kiện thành lập, Công đoàn đã góp phần biến nguồn đảng viên phân tán thành những tổ chức cụ thể tại nơi làm việc.

Dẫu vậy, 12 chi bộ ở khối FDI so với 120 doanh nghiệp có công đoàn vẫn là tỷ lệ còn khiêm tốn. Nhiều chi bộ mới có số lượng đảng viên ít, cấp ủy chưa nhiều kinh nghiệm; công nhân trực tiếp sản xuất, kỹ sư, cán bộ quản lý và chủ doanh nghiệp tham gia tổ chức đảng còn hạn chế. Việc nhận xét hồ sơ, chuyển sinh hoạt từ nơi cư trú về nơi làm việc, bố trí sinh hoạt theo ca kíp, bảo đảm an toàn dữ liệu và kinh phí hoạt động vẫn có những vướng mắc. Kết quả tăng về số lượng vì thế phải đi liền với yêu cầu nâng chất lượng sinh hoạt và khả năng phát triển đảng viên ngay trong doanh nghiệp.

Trong khi đó, yêu cầu đặt ra ngày càng cao. Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 19/8/2026 của Ban Bí thư chuyển trọng tâm từ số lượng sang chất lượng, không phát triển đảng viên theo mệnh lệnh hành chính, và xác định rõ: “Nơi nào chưa có tổ chức đảng thì tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên là lực lượng nòng cốt trong tập hợp, phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu quần chúng ưu tú cho tổ chức đảng; chủ động phối hợp với cấp có thẩm quyền để tạo nguồn, bồi dưỡng, phát triển đảng viên và từng bước chuẩn bị các điều kiện để thành lập tổ chức đảng khi đủ điều kiện”. Cụ thể hóa chỉ đạo đó, Chương trình số 38-CTr/TU ngày 09/9/2026 của Tỉnh ủy yêu cầu giao việc “sáu rõ”, xây dựng “chi bộ bốn tốt”; Chương trình hành động số 39-CTr/TU ngày 23/9/2026 đặt mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 người làm việc ngoài khu vực nhà nước chiếm 10 - 15% số đảng viên mới ở đô thị, khu công nghiệp, kết nạp từ 60 chủ doanh nghiệp, người quản lý trở lên, và yêu cầu gắn kết quả phát triển đảng viên với kết quả xây dựng tổ chức Công đoàn.

Vai đã được giao rõ. Câu hỏi còn lại là làm thế nào. Câu trả lời của Công đoàn Thanh Hóa là “ba bám, ba chọn, ba gắn”.

Công nhân Công ty TNHH Winners Vina trong ca sản xuất.

Ba bám: đúng hướng, đúng vai, đúng thực tế

Bám định hướng để làm đúng. Mọi việc đều có căn cứ: Chỉ thị số 12-CT/TW, Công văn số 1148 của Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, các Chương trình số 38, 39 của Tỉnh ủy. Không chờ giao việc, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động tỉnh chủ động tham mưu dự thảo Đề án phát huy vai trò Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tham gia thành lập tổ chức đảng, phát triển đảng viên giai đoạn 2026 - 2030, đặt mục tiêu 100 tổ chức đảng trong khối FDI vào năm 2030. Có định hướng thì không lạc hướng, không làm thay cấp ủy.

Bám chức năng để làm đủ. Công đoàn xác định rõ phần việc của mình đúng như Chỉ thị 12 giao: tập hợp, phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu quần chúng ưu tú, chuẩn bị điều kiện thành lập tổ chức đảng. Kết nạp đảng viên, quyết định thành lập chi bộ là thẩm quyền của cấp ủy. Làm đủ phần việc tạo nguồn, và làm gắn với chức năng đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động, thì Công đoàn có chỗ đứng vững nhất trong công nhân.

Bám thực tiễn để linh hoạt. Thực tiễn doanh nghiệp là sản xuất theo ca, khác biệt ngôn ngữ và văn hóa quản trị. Thực tiễn công đoàn chủ yếu là cán bộ kiêm nhiệm, cán bộ chuyên trách rất mỏng sau khi sắp xếp bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Thực tiễn công nhân là làm ca, ở trọ, lo tiền lương, bữa ăn, việc học của con. Vì vậy không có một khuôn cho mọi nơi, cũng không thể bê nguyên cách sinh hoạt của chi bộ cơ quan hay khu dân cư vào nhà máy. Doanh nghiệp đã đủ đảng viên thì đề nghị lập chi bộ ngay. Doanh nghiệp chưa đủ thì giới thiệu quần chúng ưu tú sinh hoạt cảm tình tại chi bộ thôn, tổ dân phố, khi đủ 03 đảng viên chính thức thì chuyển về lập chi bộ tại doanh nghiệp. Đảng viên làm ca thì sinh hoạt vào giờ nghỉ, cuối ca; kết hợp trực tuyến khi đủ điều kiện và bảo đảm an toàn dữ liệu.

Ba chọn: trúng việc, trúng người, trúng điểm

Chọn việc để rõ thẩm quyền, trách nhiệm. Đây là khâu quyết định. Ở phần việc của tổ chức Công đoàn, cán bộ công đoàn rà soát đảng viên ngay trong danh sách đoàn viên, lập “bản đồ” đảng viên theo từng doanh nghiệp, thuyết phục chủ doanh nghiệp, chuẩn bị nơi sinh hoạt. Ở phần việc trong công tác xây dựng Đảng, Công đoàn làm đúng vai nòng cốt: phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu nguồn, đề nghị cấp ủy thành lập chi bộ. Tuyến thẩm quyền cũng được phân rõ: doanh nghiệp do công đoàn xã, phường quản lý thì đảng ủy xã, phường quyết định; doanh nghiệp do Liên đoàn Lao động tỉnh quản lý trực tiếp thì Liên đoàn phối hợp với đảng ủy cơ sở và Ban Tổ chức Tỉnh ủy trình cấp có thẩm quyền. Việc rõ, người rõ, hồ sơ không bị “treo”.

Chọn người để thực hiện. Người giữ vai trò nòng cốt phải có uy tín với công nhân, đồng thời tạo dựng được sự tin cậy của lãnh đạo doanh nghiệp. Liên đoàn Lao động tỉnh đã đăng ký mô hình “Cán bộ công đoàn là Bí thư Chi bộ” giai đoạn 2026 - 2030. Tại Công ty TNHH Sakurai Việt Nam, đồng chí Nguyễn Hữu Quang, Chủ tịch Công đoàn, được tín nhiệm làm Bí thư Chi bộ; tại Công ty TNHH Giầy Annora Việt Nam, đồng chí Lê Thị Thương, Phó Chủ tịch Công đoàn, được tín nhiệm làm Bí thư Chi bộ. Đặc biệt, tại Công ty Cổ phần Cơ khí Chế tạo Đại Dũng Nghi Sơn, doanh nghiệp trong nước, lãnh đạo doanh nghiệp đảm nhiệm Bí thư Chi bộ, Chủ tịch Công đoàn đảm nhiệm Phó Bí thư Chi bộ. Đây là đơn vị đầu tiên trên địa bàn tỉnh cụ thể hóa mục tiêu của Chương trình hành động số 39-CTr/TU theo hướng vận động chủ doanh nghiệp giữ cương vị Bí thư Chi bộ. Kết quả này xuất phát từ sự chủ động của Công đoàn trong tiếp cận, thuyết phục lãnh đạo doanh nghiệp, phát hiện và kết nối đội ngũ cán bộ phù hợp, đồng thời phối hợp chặt chẽ với đảng ủy địa phương để chuẩn bị điều kiện, tiến tới thành lập chi bộ theo đúng thẩm quyền. Điểm nổi bật không chỉ là có thêm một chi bộ, mà là hình thành sự gắn kết ngay trong nhân sự lãnh đạo: người quản lý doanh nghiệp cùng cán bộ công đoàn tham gia cấp ủy, tạo thuận lợi để kết nối nhiệm vụ xây dựng Đảng với sản xuất, kinh doanh và chăm lo người lao động. Công đoàn không làm thay cấp ủy, nhưng đã chủ động mở đường để chủ trương đi vào thực tiễn.

Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Lương Trọng Thành trao giấy chứng nhận cho học viên hoàn thành lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng do Liên đoàn Lao động tỉnh phối hợp với Đảng ủy phường Sầm Sơn và Trung tâm Chính trị Sầm Sơn tổ chức.

Chọn điểm để làm mẫu, chọn đúng thời cơ. Công đoàn không triển khai dàn trải mà ưu tiên những doanh nghiệp có nguồn đảng viên, tổ chức công đoàn hoạt động tốt và sự đồng thuận của người sử dụng lao động. Từ mô hình cán bộ công đoàn làm Bí thư Chi bộ ở doanh nghiệp FDI đến mô hình lãnh đạo doanh nghiệp làm Bí thư, Chủ tịch Công đoàn làm Phó Bí thư tại Đại Dũng Nghi Sơn, mỗi điểm được chọn vừa giải quyết nhu cầu thực tế, vừa tạo kinh nghiệm nhân rộng. Đặc biệt, kết quả 14 chi bộ, trong đó 12 chi bộ FDI, đã vượt mốc mục tiêu 10 tổ chức đảng khối FDI mà Liên đoàn đặt ra cho cuối năm 2026. Trong dịp hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Công đoàn Thanh Hóa (10/10/1946 - 10/10/2026), các kết quả ấy càng thể hiện ý nghĩa của việc lựa chọn đúng thời điểm, đúng địa bàn, đúng đối tượng để phối hợp hành động.

Ba gắn: để chi bộ lập ra không “đứng hình”

Gắn kết chủ thể để tạo đồng thuận. Cấp ủy địa phương lãnh đạo và quyết định thành lập tổ chức đảng; doanh nghiệp tạo điều kiện; Công đoàn giữ vai trò nòng cốt trong tiếp cận, vận động, phát hiện và bồi dưỡng nguồn, kết nối các bên. Với chủ doanh nghiệp, Công đoàn trao đổi bằng những vấn đề thiết thực: kỷ luật lao động, năng suất, ổn định quan hệ lao động, phòng ngừa tranh chấp, nâng cao phúc lợi. Điển hình Đại Dũng Nghi Sơn cho thấy hiệu quả của cách vận động không chỉ dừng ở việc doanh nghiệp đồng ý tạo điều kiện, mà còn thu hút chính lãnh đạo doanh nghiệp trực tiếp tham gia, đảm nhiệm vị trí Bí thư Chi bộ; Chủ tịch Công đoàn đồng hành ở cương vị Phó Bí thư. Đây là bước cụ thể hóa đáng chú ý mục tiêu phát triển đảng viên trong đội ngũ chủ doanh nghiệp, người quản lý theo Chương trình hành động số 39-CTr/TU. Ở khối FDI, Liên đoàn Lao động tỉnh đã ký Quy chế phối hợp với Tập đoàn Hoa Lợi, tập đoàn có 26 công ty, chi nhánh tại Thanh Hóa, trong đó có Annora, Giày Triệu Sơn, Venus, Weilina; Quy chế dành nội dung riêng cho phát triển đoàn viên và tham gia xây dựng Đảng. Sự đồng thuận được xây dựng bằng trách nhiệm và lợi ích thiết thực của từng bên, không bằng mệnh lệnh hành chính.

Gắn kết nguồn lực để tạo sức mạnh. Công đoàn phát huy nội lực, hỗ trợ 30 triệu đồng cho mỗi mô hình “Không gian văn hóa công nhân” đợt 2 năm 2026. Doanh nghiệp tự nguyện cùng góp: Công ty TNHH Giầy Weilina đang xây không gian văn hóa rộng 90 - 100 m2, tự đóng góp gần một nửa kinh phí. Cấp ủy địa phương vào cuộc quyết liệt: Đảng ủy phường Đào Duy Từ với Chi bộ Công ty TNHH Giầy Annora Việt Nam; Đảng ủy xã Nông Cống với Chi bộ Công ty TNHH Giầy Kim Việt Việt Nam và Chi bộ Công ty TNHH Dream F Thanh Hóa; Đảng ủy xã Yên Định với Chi bộ Công ty TNHH Dệt kim Jasan Thanh Hóa và việc phối hợp triển khai tại Công ty TNHH Giầy Weilina; Đảng ủy phường Quảng Phú với Chi bộ Công ty TNHH Sakurai Việt Nam.

Lãnh đạo xã Thăng Bình trao Quyết định thành lập Chi bộ Công ty TNHH May xuất nhập khẩu Vạn Lợi.

Gắn kết hoạt động để thành lập được, hoạt động hiệu quả, phát triển được. Đây là điểm mới nhất trong cách làm của Thanh Hóa: chi bộ không đứng riêng mà được lồng vào 5 mô hình tiêu biểu, 10 chương trình trọng tâm Liên đoàn Lao động tỉnh đã đăng ký với Tổng Liên đoàn và Tỉnh ủy Thanh Hóa giai đoạn 2026 - 2030.

Mô hình “Không gian văn hóa công nhân”, triển khai theo Hướng dẫn số 12/HD-LĐLĐ ngày 14/4/2026, từ 3 điểm ban đầu tại Alena, S&H Vina, Ny Hoa Việt đến nay đã ra mắt 30 mô hình “Không gian văn hóa công nhân”. Tại Công ty TNHH Giày Triệu Sơn, phòng sinh hoạt công đoàn có Quốc kỳ, ảnh Bác Hồ, tủ sách pháp luật, góc truyền thống, vừa là chỗ sinh hoạt của công nhân, vừa là nơi sinh hoạt của chi bộ. Chi bộ không phải chờ doanh nghiệp bố trí phòng riêng, doanh nghiệp không tốn thêm chi phí.

Các mô hình, chương trình khác trở thành “lò luyện” nguồn cho Đảng: mạng lưới “Tổ tư vấn pháp luật” đa tầng với 100 tổ tại công đoàn cơ sở, 15 tổ tại công đoàn xã, phường; Hội thi “Công nhân giỏi xứ Thanh” với 123 công đoàn cơ sở tổ chức thi tay nghề, vòng chung kết cấp tỉnh tổ chức vào đầu tháng 10/2026; “Bữa cơm Công đoàn” tại 72 doanh nghiệp; mô hình “Công đoàn cơ sở kiểu mẫu”, trong đó tham gia xây dựng Đảng là một tiêu chí; chương trình “Tự hào tiếp bước dưới cờ Đảng quang vinh”. Người thợ giỏi tay nghề, người đi đầu sáng kiến, người dám nói tiếng nói của anh em trong đối thoại, đó là nguồn tốt nhất cho Đảng.

Dùng chung phòng công đoàn không có nghĩa là sinh hoạt chi bộ thành sinh hoạt công đoàn. Chi bộ vẫn giữ đúng nguyên tắc, chế độ sinh hoạt Đảng, nhưng nội dung phải sát nhà máy, xoay quanh ba nhóm việc: tư tưởng và trách nhiệm của đảng viên; năng suất, chất lượng, kỷ luật, an toàn lao động và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp; quyền lợi, đời sống người lao động như tiền lương, bữa ăn ca, bảo hiểm xã hội, nhà ở, việc học của con, cùng với việc tạo nguồn. Đảng viên nắm tư tưởng ở tổ, chuyền, phát hiện sớm bức xúc để công đoàn kiến nghị doanh nghiệp giải quyết qua đối thoại, thương lượng; mỗi đảng viên kèm cặp 1 - 2 quần chúng ưu tú. Người lao động được chăm lo sát hơn, doanh nghiệp có quan hệ lao động ổn định, tổ chức đảng có chỗ đứng trong công nhân. Ba bên cùng có lợi thì chi bộ mới bền.

Tiên phong bằng việc làm cụ thể

Ba vế có quan hệ chặt chẽ. “Ba bám” là nền để làm đúng. “Ba chọn” là đòn bẩy để làm trúng. “Ba gắn” là chất keo để làm bền. Có bám mà không chọn thì chậm và dàn trải; có chọn mà không gắn thì chi bộ lập xong khó duy trì. Thước đo vì thế không dừng ở số chi bộ lập được, mà là chi bộ có hoạt động thực chất không, có tập hợp thêm đảng viên, có kết nạp được người mới ngay trong nhà máy không.

Để cách làm này nhân rộng, cần ba điều kiện: công đoàn cơ sở đủ mạnh, chủ doanh nghiệp thiện chí và cơ chế từ cấp trên. Liên đoàn Lao động tỉnh kiến nghị sớm có hướng dẫn riêng về tổ chức và hoạt động của tổ chức đảng trong doanh nghiệp FDI: sinh hoạt phù hợp sản xuất theo ca, nhiều phân xưởng; bồi dưỡng quần chúng ưu tú ở doanh nghiệp chưa có đảng viên; chuyển sinh hoạt về nơi làm việc; khung kinh phí hoạt động cho chi bộ ở doanh nghiệp ngoài nhà nước và cơ sở dữ liệu đảng viên làm việc tại doanh nghiệp. Ở tỉnh, Liên đoàn đề xuất cơ chế “một doanh nghiệp - một đầu mối cấp ủy - một đầu mối đoàn thể” và thời hạn tiếp nhận, phản hồi hồ sơ giới thiệu quần chúng ưu tú.

Từ một chi bộ ban đầu ở khối FDI đến 12 chi bộ FDI, cùng 2 chi bộ doanh nghiệp trong nước, kết quả 14 chi bộ mới được thành lập là bước chuyển đáng ghi nhận trong việc cụ thể hóa vai trò nòng cốt của Công đoàn. Mô hình tại Đại Dũng Nghi Sơn còn mở ra một hướng vận động quan trọng: không chỉ phát hiện công nhân ưu tú, mà còn thuyết phục, kết nối đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp tham gia tổ chức đảng, với sự đồng hành trực tiếp của cán bộ công đoàn trong cấp ủy. Đích đến năm 2030 là 100 tổ chức đảng trong khối FDI. Việc trước mắt là tiếp tục rà soát đảng viên đang làm việc ở doanh nghiệp nhưng sinh hoạt tại nơi cư trú, tạo điều kiện chuyển sinh hoạt phù hợp; đồng thời phát triển nguồn mới từ công nhân, tổ trưởng, kỹ sư, cán bộ công đoàn, người quản lý và chủ doanh nghiệp. Thước đo cuối cùng không chỉ là số chi bộ được thành lập, mà còn là chất lượng hoạt động, khả năng tạo nguồn mới, sự đồng thuận của doanh nghiệp và lợi ích thiết thực đối với người lao động. Khi Công đoàn bám đúng định hướng, chọn đúng người, kết nối đúng chủ thể và theo đuổi kết quả đến cùng, chủ trương xây dựng Đảng trong doanh nghiệp được chuyển thành những việc làm cụ thể, có địa chỉ, có con người và có sức lan tỏa./.