Cộng đồng doanh nghiệp hiến kế đổi mới mô hình phát triển đất nước

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: D.T

Chia sẻ tại Hội nghị, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh về tầm quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân. Hiện nay, khu vực kinh tế tư nhân có khoảng 1 triệu doanh nghiệp (DN), chiếm khoảng 97% tổng số DN cả nước; đóng góp trên 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho trên 80% lực lượng lao động. Bên cạnh đó, khu vực DN tư nhân đang ngày càng thể hiện rõ vai trò tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đầu tư công nghệ mới, phát triển kinh tế xanh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Chủ tịch VCCI cho rằng, để kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, phải tạo lập một môi trường thể chế đủ thông thoáng, minh bạch, ổn định và an toàn để DN tư nhân yên tâm đầu tư dài hạn, dám đổi mới, dám lớn lên và dám tham gia vào những lĩnh vực chiến lược của quốc gia. Cùng với đó là tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, giảm mạnh chi phí tuân thủ, tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, vốn, công nghệ, nhân lực.

Lãnh đạo VCCI cũng nhấn mạnh, muốn DN tư nhân trở thành một lực lượng nòng cốt trong đổi mới mô hình phát triển, cần trao cơ hội cho các DN khu vực tư nhân tham gia vào các dự án đầu tư lớn của quốc gia, nhất là liên quan đến các hạ tầng, công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược. Đồng thời, khơi dậy mạnh mẽ hơn nữa tinh thần khởi nghiệp, khát vọng làm giàu chính đáng, tinh thần dấn thân, đổi mới sáng tạo và trách nhiệm cống hiến trong đội ngũ doanh nhân Việt Nam, nhất là thông qua chính sách khuyến khích đảng viên làm kinh tế tư nhân trong thời kỳ mới.

Phát biểu tại Hội nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, DN tư nhân luôn được Đảng, Nhà nước coi trọng và đã ban hành nhiều nghị quyết để phát triển kinh tế tư nhân. Tiêu biểu là Nghị quyết số 10-NQ/TW Hội nghị Trung ương 5 khóa XII (năm 2017) xác định kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng” của nền kinh tế. Gần đây, Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị đã nâng tầm kinh tế tư nhân trở thành “một động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế quốc gia. Đây là bước phát triển vượt bậc trong tư duy, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ nhằm giải phóng triệt để sức sản xuất, khơi dậy mọi tiềm năng của thành phần kinh tế này.

Lãnh đạo Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cũng nhấn mạnh những thành tựu tăng trưởng ấn tượng suốt 40 năm Đổi mới là rất đáng tự hào, tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận nền kinh tế đang phát triển đến “mức tới hạn” của mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào khai thác tài nguyên, mở rộng tín dụng, gia công, lắp ráp và lao động giá rẻ. Năng suất lao động tuy có cải thiện nhưng vẫn thấp xa so với khu vực, hiệu quả đầu tư (ICOR) có xu hướng xấu đi, lợi thế về dân số vàng đang dần khép lại, áp lực bẫy thu nhập trung bình hiện hữu; trong khi yêu cầu về tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng 0 và cạnh tranh công nghệ ngày càng quyết liệt.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị chỉ rõ, nếu tiếp tục kéo dài mô hình cũ, nền kinh tế sẽ không chỉ khó đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030, mà còn có nguy cơ tụt hậu xa hơn so với thế giới. Vì vậy, thay đổi mô hình phát triển không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu sống còn. Mô hình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới không chỉ gói gọn trong tăng trưởng kinh tế, mà bao gồm các cấu phần hữu cơ: kinh tế, xã hội, môi trường, văn hóa, đối ngoại, quốc phòng, an ninh. Đây là một tổng thể thống nhất, trong đó DN giữ vai trò trung tâm trong kiến tạo giá trị vật chất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải quyết việc làm và đóng góp vào an sinh, bảo vệ môi trường.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: D.T

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương được giao chủ trì xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” trình Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV. Đến nay, Ban đã hoàn thành dự thảo báo cáo, xin ý kiến các thành viên Ban Chỉ đạo và Tổ Biên tập, các chuyên gia, nhà khoa học. “Hội nghị hôm nay là cơ hội quý báu để Ban trực tiếp lắng nghe sự hiến kế của cộng đồng DN tư nhân về mô hình phát triển đất nước trong thời gian tới” - Trưởng Ban Nguyễn Thanh Nghị nói.

Liên quan đến vấn đề đảng viên làm kinh tế tư nhân, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, ngày 28/8/2006, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã ban hành Quy định số 15-QĐ/TW - một quyết định mang tính bước ngoặt, cho phép đảng viên được làm kinh tế tư nhân, mở đường cho hàng triệu đảng viên phát huy năng lực, làm giàu chính đáng.

Tuy nhiên, sau 20 năm thực hiện, bên cạnh những kết quả tích cực như số lượng đảng viên làm kinh tế tư nhân tăng mạnh, nhiều tấm gương tiêu biểu về trách nhiệm xã hội, đạo đức kinh doanh.., chúng ta cũng thấy một số hạn chế, bất cập như tâm lý e ngại còn phổ biến, quy trình phát triển đảng viên trong DN tư nhân còn cứng nhắc, mô hình tổ chức Đảng chưa thực sự phù hợp, chưa tạo được động lực hấp dẫn cho DN và người lao động phấn đấu trở thành đảng viên. Do đó, việc tổng kết 20 năm và nghiên cứu ban hành quy định mới về đảng viên làm kinh tế tư nhân là phù hợp với tình hình thực tiễn.

Tại Hội nghị, các đại biểu là các doanh nhân tư nhân đã chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời nêu những khó khăn, vướng mắc trong quá trình làm kinh tế và kiến nghị theo hai chủ đề: DN tư nhân đóng góp vào mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, chuyển đổi số và chính sách đảng viên làm kinh tế tư nhân.

Cụ thể, các tham luận tập trung vào một số nhóm vấn đề lớn, bao gồm: khẳng định vai trò, sứ mệnh và khát vọng phát triển của khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn mới; hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh và tháo gỡ các điểm nghẽn cho DN; thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khởi nghiệp sáng tạo; phát triển xanh, phát triển bền vững và nâng cao trách nhiệm xã hội của DN.

Bên cạnh đó, các ý kiến cũng trao đổi về các vấn đề như hiện đại hóa hạ tầng công nghiệp, logistics và tăng cường khả năng tham gia chuỗi giá trị; phát triển các ngành kinh tế trọng điểm như du lịch, nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, xây dựng và dịch vụ; xây dựng văn hóa doanh nhân Việt Nam dựa trên các giá trị liêm chính, trách nhiệm và bản sắc dân tộc; tháo điểm nghẽn, kiến tạo mô hình mới để đảng viên làm kinh tế tư nhân...

Sau hội nghị, Ban Tổ chức sẽ nghiên cứu, chắt lọc các ý kiến hợp lý trong quá trình xây dựng và hoàn thiện các đề án, báo cáo trình Trung ương, góp phần cùng Đảng và Nhà nước hoạch định những chính sách đúng đắn, hợp lòng dân, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh./.