Cộng đồng quốc tế phản ứng việc Mỹ rút khỏi 66 tổ chức quốc tế

Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres. Ảnh: THX/TTXVN

Người phát ngôn LHQ Stephane Dujarric cho biết Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres lấy làm tiếc về quyết định của chính quyền Mỹ, đồng thời nhấn mạnh việc đóng góp tài chính của Washington cho phần lớn các cơ quan này là nghĩa vụ bắt buộc.

Theo ông Dujarric, trong số 31 thực thể trong danh sách của Mỹ, nhiều tổ chức được tài trợ bằng ngân sách thường niên của LHQ và cơ quan này hiện chưa nhận được bất kỳ thông báo chính thức nào từ chính quyền của Tổng thống Trump. Ông cũng khẳng định tất cả các cơ quan của LHQ sẽ tiếp tục thực hiện sứ mệnh theo ủy thác của các nước thành viên.

Mỹ hiện là quốc gia đóng góp nhiều nhất cho ngân sách thường niên của LHQ, chiếm khoảng 22%. Tuy nhiên, ông Dujarric nói rằng Washington đã không thực hiện nghĩa vụ đóng góp vào ngân sách thường niên năm ngoái và đang nợ khoảng 1,5 tỷ USD. Người phát ngôn nhấn mạnh: “Các khoản đóng góp bắt buộc vào ngân sách định kỳ và ngân sách gìn giữ hòa bình của LHQ, như đã được Đại hội đồng thông qua, là nghĩa vụ pháp lý đối với tất cả các quốc gia thành viên, bao gồm cả Mỹ, theo Hiến chương LHQ”.

Trong một tuyên bố, Thư ký điều hành UNFCCC, ông Simon Stiell, cảnh báo quyết định của ông Trump sẽ gây tổn hại đối với kinh tế, việc làm và mức sống của người dân Mỹ.

Tương tự, giới chuyên gia cho rằng bước đi của ông Trump sẽ đẩy Washington vào tình thế cô lập. Ông Jake Schmidt của Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Thiên nhiên (NRDC) có trụ sở tại Mỹ lưu ý nếu chính thức rút khỏi UNFCCC, Mỹ sẽ là nước đầu tiên trong số 198 quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt tham gia công ước này. Ông Schmidt chia sẻ Mỹ cần tham gia cũng như tích cực thúc đẩy nỗ lực chống biến đổi khí hậu bởi đây là nền kinh tế lớn nhất thế giới và là quốc gia phát thải nhiều nhất trong lịch sử.

Theo phóng viên TTXVN tại Bỉ, các nhà lãnh đạo châu Âu nhắc lại tầm quan trọng của các hiệp ước và tổ chức khí hậu toàn cầu như những động lực thúc đẩy hợp tác quốc tế để giảm nhiệt độ toàn cầu.

Bà Teresa Ribera, Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban châu Âu phụ trách Chuyển đổi Xanh, Công bằng và Cạnh tranh, chỉ trích Nhà Trắng "không quan tâm đến môi trường, sức khỏe hay nỗi đau của người dân". Bà cho rằng hòa bình, công lý, hợp tác hay thịnh vượng không nằm trong số các ưu tiên của Mỹ, thậm chí nước này cũng bỏ qua cả di sản vĩ đại của họ đối với quản trị toàn cầu.

Cao ủy Liên minh châu Âu (EU) phụ trách Hành động Khí hậu Wopke Hoekstra gọi động thái trên của Mỹ là điều "đáng tiếc" và "không may", đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ của khối đối với nghiên cứu khí hậu quốc tế.

Nghị sĩ của Nghị viện châu Âu Catarina Vieira nhận định quyết định của Tổng thống Trump là gây tổn hại sâu sắc. Bà Vieira cho rằng: “Khi các đợt nắng nóng, hỏa hoạn và lũ lụt ngày càng dữ dội, việc quay lưng lại với khoa học và hợp tác là một lựa chọn chính trị nguy cơ gây ra những tổn thất thực sự về con người và kinh tế. Thế giới sẽ tiến về phía trước, trong khi Mỹ đang chọn đứng sang một bên”.

Đồng quan điểm, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng Mỹ đang “dần quay lưng” với một số đồng minh và “xa rời các quy tắc quốc tế”. Trong thông điệp thường niên gửi tới các Đại sứ Pháp, ông Macron khẳng định đã đến lúc cần tái đầu tư đầy đủ vào LHQ, đồng thời cho rằng bên đóng góp lớn nhất của LHQ là Mỹ hiện không còn tin tưởng vào thể chế đa phương này. Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo Pháp thừa nhận các thể chế đa phương đang hoạt động ngày càng kém hiệu quả, song tái khẳng định cam kết của nước này với chủ nghĩa đa phương.

UNFCCC được thông qua năm 1992 và là nền tảng pháp lý cho Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu năm 2015. Ông Trump từng rút Mỹ khỏi Hiệp định Paris trong nhiệm kỳ đầu tiên, nhưng người kế nhiệm ông Joe Biden đưa nước này gia nhập trở lại.

Washington từ chối dự Hội nghị Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP30) tại Brazil vào năm ngoái, sau những phát biểu của Tổng thống Trump gọi biến đổi khí hậu là "lừa đảo" và năng lượng tái tạo là một "trò đùa".

Dù động thái mới nhất này phần lớn mang tính biểu tượng, việc Mỹ rút khỏi UNFCCC và hàng chục tổ chức môi trường khác tiếp tục cho thấy xu hướng nền kinh tế hùng mạnh nhất thế giới đang chuyển sang đứng bên lề các hành động vì khí hậu. Các chuyên gia vẫn đang tranh luận về việc một tổng thống Mỹ trong tương lai sẽ khó khăn thế nào để tái gia nhập hiệp ước của LHQ.

Ông Trump cũng đã rút Mỹ khỏi Hội đồng Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), một cơ quan của LHQ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các chính sách khí hậu của EU, chẳng hạn như Thỏa thuận Xanh châu Âu – văn bản đặt mục tiêu trung hòa khí hậu vào năm 2050 và các mục tiêu của Hiệp định Paris nhằm giới hạn mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở 1,5°C.

Duy Tùng - Nguyễn Hằng (TTXVN)