Hiệp định thương mại tự do EU - Mercosur đứng trước thời khắc quyết định

Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh EU đang bị chia rẽ sâu sắc. Trong khi các nền kinh tế lớn như Đức và Tây Ban Nha ủng hộ thỏa thuận, một số quốc gia thành viên, đứng đầu là Pháp, Italy và Ba Lan kiên quyết phản đối do những lo ngại về cạnh tranh, tiêu chuẩn môi trường và tác động xã hội.

Nông dân Ba Lan biểu tình phản đối thỏa thuận thương mại Mercosur tại Warsaw. Ảnh: Reuters

Nhằm tháo gỡ bế tắc, Ủy ban châu Âu mới đây đã đề xuất phân bổ sớm 45 tỷ euro hỗ trợ nông dân trong khuôn khổ ngân sách bảy năm tới của EU, đồng thời cam kết cắt giảm thuế nhập khẩu đối với một số loại phân bón. Brussels cũng đưa ra các cơ chế bảo vệ mới, bao gồm “ngưỡng kích hoạt bán tự động” nhằm hạn chế nhập khẩu nếu phát hiện hàng hóa từ Mercosur bị bán với giá thấp bất thường so với sản phẩm của EU. Theo Ủy viên Thương mại EU Maros Šefčovič, thỏa thuận một khi được ký kết có thể giúp xuất khẩu nông sản - thực phẩm của EU tăng tới 50%.

“Mục tiêu chung của tất cả chúng ta là đạt được một thỏa thuận mang lại lợi ích cho cả hai bên, đồng thời bảo đảm không gây phương hại đến các doanh nghiệp EU. Đối với Mercosur, chúng tôi không chỉ lắng nghe những quan ngại mà còn tiến xa hơn bao giờ hết, thông qua việc triển khai một bộ công cụ nhắm mục tiêu chưa từng có", ông Šefčovič nói.

Trên mạng xã hội X, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni đã hoan nghênh đề xuất của Ủy ban châu Âu về việc đẩy nhanh giải ngân quỹ hỗ trợ nông dân, dù không đưa ra cam kết rõ ràng về việc ủng hộ thỏa thuận.

Trong khi đó, Bộ trưởng Nông nghiệp Italy Francesco Lollobrigida nhấn mạnh: “Những tiêu chuẩn áp dụng cho sản phẩm của chúng ta cũng phải được áp dụng đối với các sản phẩm nhập khẩu và cạnh tranh trực tiếp với chúng ta. Đây là nguyên tắc nền tảng để đạt được một thỏa thuận tốt, thậm chí là một thỏa thuận xuất sắc và cũng chính là trọng tâm trong công việc mà chúng tôi đã theo đuổi”.

Với dân số đông và vị thế quan trọng, Italy hiện nắm giữ “chìa khóa vàng” quyết định cục diện bỏ phiếu. Sự ủng hộ của nước này sẽ mở ra khả năng đạt đủ số phiếu cần thiết ngay cả khi Pháp bỏ phiếu chống. Bởi theo quy định, để được thông qua, thỏa thuận cần nhận được sự ủng hộ của ít nhất 15 quốc gia đại diện cho 65% dân số khối. Một số nguồn tin cho biết, nếu mọi chuyện diễn ra suôn sẻ, văn kiện có thể được ký kết ngay vào ngày 12/1 tới.

Tuy nhiên, ngay cả khi hiệp định được ký kết, giai đoạn phê chuẩn vẫn tiềm ẩn rủi ro. Tại Pháp, thỏa thuận Mercosur đã trở thành tâm điểm căng thẳng chính trị trong bối cảnh các cuộc bầu cử sắp tới. Những ngày gần đây, hàng chục nghìn nông dân Pháp đã sử dụng máy kéo phong tỏa các tuyến đường dẫn vào Paris, phản đối thỏa thuận và bày tỏ bất mãn trước chi phí sản xuất gia tăng, các quy định môi trường khắt khe và sự chậm trễ trong hỗ trợ từ EU.

Các cuộc biểu tình tương tự cũng nổ ra tại Hy Lạp, nơi chính phủ ủng hộ hiệp định nhưng kêu gọi các cơ chế bảo vệ và giám sát chặt chẽ. Chính vì thế, Hiệp định thương mại tự do được ký kết với Mercosur sẽ trở thành phép thử lớn đối với tham vọng đa dạng hóa thương mại của EU trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày một gia tăng.

Thu Hoài/VOV1