Cống hiến thầm lặng của những người phụ nữ giữ 'hồn' di sản

Không quản đêm hôm, mưa gió, những người phụ nữ công tác trong Bảo tàng tỉnh Ninh Bình luôn sẵn sàng lên đường thực hiện nhiệm vụ khi có thông tin về cổ vật

Công tác bảo tàng vốn dĩ là một hành trình gian khó, đòi hỏi sự tỉ mỉ và sự kiên nhẫn tối đa. Từ khâu khai quật, kiểm kê cho đến sưu tầm, bảo quản, trưng bày, phát huy giá trị, mỗi khâu đều chứa đựng biết bao sự vất vả, gian khó.

Chị Vũ Thị Thu – Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Ninh Bình tâm sự: “Để vượt qua những khó khăn, thách thức ấy, các cán bộ nữ ở đây luôn giữ vững tinh thần lạc quan, yêu nghề và đặc biệt là tình yêu bền chặt, lòng trân quý sâu sắc đối với từng hiện vật, tư liệu lịch sử. Với họ, mỗi cổ vật không chỉ là mảnh gốm, pho tượng hay những trang tài liệu cũ kỹ, mà là một “sinh thể” mang trong mình “nhịp thở”, một câu chuyện lịch sử chứa đựng hồn cốt của quá khứ”.

Chia sẻ về công việc của mình, chị Hoàng Thị Tuyết Nhung – Phó Trưởng phòng Kiểm kê, Bảo quản Bảo tàng tỉnh Ninh Bình chia sẻ: “Tất cả các khâu, nhiệm vụ trong bảo tàng đều có sự kết nối và gắn kết chặt chẽ với nhau. Có những công việc âm thầm, lặng lẽ diễn ra không gian tĩnh mịch như: điền dã, khai quật, kiểm kê, bảo quản tỉ mỉ từng chi tiết, hiện vật.

Hoặc có lúc lại có những hoạt động sôi nổi ra bên ngoài như: trưng bày, triển lãm hay giáo dục truyền thông thông qua cách tái hiện các sự kiện, sự việc trong lịch sử... Tất cả những việc làm đó, chúng tôi đều đặt tâm huyết lên hàng đầu, hướng tới một giá trị chung cao quý, thiêng liêng nhất đó là bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của dân tộc”.

Say mê với nghề, nặng lòng với nghiên cứu, bảo quản và phát huy giá trị của từng hiện vật là vậy, thế nhưng đằng sau các chị là mái ấm gia đình, con cái, đó là trách nhiệm thiêng liêng nhưng cũng đầy thử thách của người phụ nữ Việt Nam nói chung và người phụ nữ công tác trong lĩnh vực bảo tàng nói riêng.

Chị Phạm Thị Loan, Phó Trưởng phòng Giáo dục - Truyền thông Bảo tàng tỉnh Ninh Bình chia sẻ: “Để cân đối giữa công việc và gia đình, chị em chúng tôi đều phải chủ động xây dựng cho mình những kế hoạch làm việc cụ thể, sắp xếp thời gian hợp lý và luôn chuẩn bị tâm thế chủ động trước mọi tình huống. Có nhiều lúc đang trong thời gian nghỉ ngơi bên gia đình, nhưng có thông tin nghi ngờ phát hiện cổ vật kể cả giữa đêm chúng tôi cũng phải lên đường thực hiện nhiệm vụ”.

Các cán bộ nữ của Bảo tàng tỉnh Ninh Bình trực tiếp đo vẽ, tham gia bảo vệ hiện trường, làm phát lộ hiện vật, kiểm kê và lập báo cáo sơ bộ ngay tại hiện trường phát hiện cổ vật

Ngoài giúp đỡ nhau hoàn thành các công việc nhiệm vụ được giao, các chị em Bảo tàng tỉnh cũng thường xuyên, chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm quán xuyến gia đình, phương pháp chăm sóc, nuôi dạy con cái. Từ đó khéo léo gắn kết, sẻ chia để nhận được sự đồng hành, ủng hộ và thấu hiểu từ người chồng, các con cùng các thành viên trong gia đình đối với ngành Bảo tàng đặc thù này.

Hạnh phúc lớn nhất của những người làm công tác bảo tàng không phải dừng lại ở việc giữ gìn hiện vật an toàn sau những lớp tủ kính, mà đưa những di sản ấy đến gần hơn với công chúng, lan tỏa giá trị lịch sử, văn hoá đến với cộng đồng.

Nhớ lại những kỷ niệm đáng nhớ trong nghề, chị Vũ Thị Thu nghẹn ngào kể: Trong chuyến công tác “Đưa hiện vật Bảo tàng xuống trường học” tại xã miền núi Cúc Phương năm nào vẫn là kỷ niệm khó quên nhất trong sự nghiệp của chị. Sự háo hức, những ánh mắt tròn xòe tò mò xen lẫn kinh ngạc cùng nụ cười rạng rỡ của các em học sinh vùng cao khi lần đầu tiên được tận tay chạm vào, tận mắt ngắm nhìn những hiện vật kể về người anh hùng dân tộc Đinh Tiên Hoàng Đế và Kinh đô Hoa Lư lịch sử đã chạm đến trái tim của những người làm nghề bảo tàng.

Khoảnh khắc ấy khiến cả đoàn công tác tự hứa với lòng mình phải nỗ lực hơn nữa, vượt khó hơn nữa để đưa di sản văn hóa đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là các em học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.

Rời Bảo tàng tỉnh Ninh Bình khi trời đã nhá nhem tối, đèn đường vụt sáng, qua từng ô cửa kính hình ảnh những người phụ nữ hiện lên với đôi tay thoăn thoắt, ánh mắt kiên định, tỉ mỉ bên từng mảng rêu phong, gột rửa từng vết bụi thời gian trên hiện vật.

Họ không ngại hóa chất độc hại, không quản bùn đất, mưa gió đào xới từng lớp trầm tích để phát lộ hiện vật, không màng đêm hôm tra cứu, nghiên cứu, tìm hiểu lai lịch của từng cổ vật. Bằng đôi tay khéo léo và trái tim yêu nghề họ đã thổi hồn vào những hiện vật tưởng chừng như vô giác, giúp cổ vật “lên tiếng” kể lại những trang sử hào hùng của dân tộc.

Những người phụ nữ tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình như chị Thu, chị Loan, chị Nhung cùng tập thể cán bộ nữ nơi đây vẫn luôn không ngừng miệt mài gieo mầm tình yêu di sản. Sự hy sinh thầm lặng, tinh thần trách nhiệm cao cả và tình yêu nghề cháy bỏng của các chị chính là minh chứng rõ nét nhất cho phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt Nam thời kỳ mới.