Hưng Yên khai mạc Lễ hội chùa Keo mùa Thu năm 2026

Dự lễ khai mạc có ông Trần Quốc Toản, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên; ông Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; cùng lãnh đạo tỉnh, các sở, ban, ngành, địa phương và đông đảo nhân dân, du khách.

Các đại biểu và đông đảo nhân dân, du khách tham dự khai mạc lễ hội. Ảnh: hungyen.gov.vn

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Văn Nghiêm nhấn mạnh, lễ hội là dịp tưởng niệm, tri ân Đức Phật, Đức Thánh tổ Dương Không Lộ - vị Quốc sư triều Lý có nhiều công lao đối với đạo pháp, đất nước và Nhân dân; đồng thời tưởng nhớ các bậc tiền nhân đã góp công xây dựng, gìn giữ và trao truyền những giá trị quý báu của chùa Keo qua nhiều thế hệ.

Theo ông Phạm Văn Nghiêm, trong kho tàng di sản văn hóa của Hưng Yên, chùa Keo là một di sản đặc biệt, không chỉ có giá trị về kiến trúc mà còn lưu giữ ký ức cộng đồng, các giá trị tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo lý và lối sống được hun đúc qua nhiều thế hệ. Vì vậy, bảo tồn và phát huy giá trị di tích không chỉ dừng lại ở việc duy trì lễ hội hằng năm mà còn cần gắn với giáo dục truyền thống, xây dựng đời sống văn hóa cơ sở và phát triển du lịch bền vững.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Văn Nghiêm phát biểu tại lễ khai mạc. Ảnh: hungyen.gov.vn

Lễ hội chùa Keo mùa Thu năm 2026 được tổ chức với quy mô cấp tỉnh, thể hiện sự quan tâm của địa phương đối với công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa. Đây cũng là dịp giới thiệu những nét đặc sắc của chùa Keo đến nhân dân và du khách trong nước, quốc tế; kết nối di sản với các điểm đến văn hóa, lịch sử, từng bước hình thành những sản phẩm du lịch văn hóa có chiều sâu, góp phần nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến Hưng Yên.

Chùa Keo, tên chữ là Thần Quang Tự, còn được gọi là Nghiêm Quang Tự, tọa lạc tại xã Vũ Tiên, tỉnh Hưng Yên, là nơi thờ Phật và Thiền sư Không Lộ. Theo sử liệu, Thiền sư Không Lộ là người có công truyền bá Phật giáo dưới thời Lý, thế kỷ XI, đồng thời có công xây dựng chùa Nghiêm Quang. Năm 1167, vua Lý Anh Tông ban chiếu đổi tên chùa Nghiêm Quang thành Thần Quang Tự để tri ân công đức của Thiền sư.

Sau hơn 500 năm tồn tại, chùa Thần Quang bị trận đại hồng thủy năm 1611 phá hủy. Cư dân làng Keo phải di chuyển đến nơi khác, hình thành hai cộng đồng dân cư ở hai bên sông Hồng. Nhân dân hai làng cùng phát tâm xây dựng lại chùa, trong đó chùa Keo tại xã Vũ Tiên ngày nay được khởi dựng với sự vận động, tổ chức của Quận công Hoàng Nhân Dũng và phu nhân Lại Thị Ngọc Lễ dưới thời Lê - Trịnh. Sau 19 năm chuẩn bị và 28 tháng thi công, công trình hoàn thành vào tháng 11/1632. Chùa được xây dựng theo kiểu “tiền Phật hậu Thánh”, phía trước thờ Phật, phía sau thờ Đức Thánh Dương Không Lộ.

Năm 1962, chùa Keo được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia; năm 2012 được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Trải qua nhiều lần tu bổ, tôn tạo, chùa vẫn bảo lưu được kiến trúc độc đáo mang dấu ấn thời Lê Trung Hưng thế kỷ XVII. Hệ thống kiến trúc gỗ với kỹ thuật xây dựng và nghệ thuật chạm khắc tinh xảo, đặc biệt là gác chuông ba tầng, tạo nên giá trị nổi bật của di tích. Chùa còn lưu giữ Hương án chùa Keo, bảo vật quốc gia có giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và kỹ thuật chế tác.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên Trần Quốc Toản thực hiện nghi thức khởi trống, chính thức khai hội chùa Keo mùa Thu năm 2026. Ảnh: hungyen.gov.vn

Lễ hội chùa Keo từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng, được duy trì theo lệ “xuân thu nhị kỳ”, với lễ hội mùa Xuân vào tháng Giêng và lễ hội mùa Thu vào tháng Chín âm lịch. Trong đó, lễ hội mùa Thu là lễ hội chính trong năm, gắn với việc tưởng niệm ngày sinh, ngày hóa và tri ân công đức Đức Thánh tổ Dương Không Lộ. Đây cũng là không gian để cộng đồng thực hành, tái hiện và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc.

Chương trình nghệ thuật đặc sắc khai hội chùa Keo mùa Thu năm 2026. Ảnh: hungyen.gov.vn

Chương trình nghệ thuật đặc sắc khai hội chùa Keo mùa Thu năm 2026. Ảnh: hungyen.gov.vn

Điểm nhấn của chương trình khai mạc năm nay là chương trình nghệ thuật đặc biệt với màn sử thi gồm ba chương: “Huyền tích ngàn năm”, “Di sản lưu truyền” và “Uy linh tỏa sáng”. Được dàn dựng công phu, chương trình tái hiện hành trình hình thành, phát triển của di sản chùa Keo, từ cội nguồn lịch sử, những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ đến sức sống của di sản trong đời sống đương đại.

Lễ hội chùa Keo mùa Thu năm 2026 diễn ra trong sáu ngày, từ ngày 19 đến 24/10/2026, tức ngày 10 đến 15/9 âm lịch, gắn với kỷ niệm 1.010 năm ngày sinh Đức Thánh tổ Dương Không Lộ (1016 - 2026). Sự kiện góp phần tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh của di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm trong gìn giữ, phát huy di sản văn hóa dân tộc.