Công khai danh mục độc quyền

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp (Ảnh: Quochoi.vn)

Cắt giảm tối đa thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp

Ngày 27/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Báo cáo tại phiên họp, Thứ Bộ trưởng Bộ Công thương Trương Thanh Hoài cho biết, mục đích ban hành Luật nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, chính sách của Đảng và tháo gỡ triệt để các khó khăn, vướng mắc có nguyên nhân từ pháp luật. Dự án Luật thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng; Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất và tính khả thi của hệ thống pháp luật; phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; Cắt giảm tối đa thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Thứ trưởng Bộ Công thương Trương Thanh Hoài báo cáo tại phiên họp (Ảnh: Quochoi.vn)

Dự thảo Luật gồm 6 Điều. Về nội dung cơ bản, đối với Luật Thương mại: 2 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 3 nhóm nội dung lược bỏ; bãi bỏ 4 Thủ tục hành chính (TTHC), 3 điều kiện kinh doanh (ĐKKD); 2 nội dung phân cấp, phân quyền.

Đối với Luật Cạnh tranh: 5 nhóm nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 6 nội dung bổ sung; 2 nội dung lược bỏ; đơn giản hóa 2 TTHC.

Đối với Luật Quản lý ngoại thương: 6 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 1 nội dung bổ sung, hoàn thiện; bãi bỏ 2 TTHC, đơn giản hóa 9 TTHC; 5 nội dung phân quyền, phân cấp.

Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: 1 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 1 nội dung lược bỏ; 4 nội dung phân quyền, phân cấp.

Chính phủ trình Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và thông qua dự án Luật này tại Kỳ họp thứ 2.

Độc quyền của nhà nước không được dẫn đến độc quyền doanh nghiệp

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính cho biết, Thường trực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Liên quan đến một số nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại, Thường trực Uỷ ban này cơ bản tán thành định hướng sửa đổi quy định về độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại theo hướng việc xác định độc quyền phải có căn cứ trong luật quản lý ngành, lĩnh vực và nguyên tắc công khai danh mục. Đề nghị làm rõ trách nhiệm của Bộ Công Thương và các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực khác trong việc lập Danh mục; nghiên cứu quy định phù hợp với thẩm quyền Quốc hội. Có ý kiến đề nghị bổ sung Chính phủ quy định chi tiết nguyên tắc, tiêu chí xác định Danh mục. Có ý kiến cho rằng, việc độc quyền của Nhà nước trong một số ngành, lĩnh vực không được dẫn đến độc quyền doanh nghiệp, trừ doanh nghiệp có sự đồng ý, chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Về hạn mức khuyến mại, mức giảm giá tối đa, đề nghị đánh giá đầy đủ tác động đối với khuyến mại trên nền tảng số, phiếu mua hàng, điểm thưởng, giá và các hình thức khuyến mại xuyên biên giới; quy định rõ ràng, tránh cách hiểu khác nhau, làm phát sinh vướng mắc trong thực tiễn.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi báo cáo tại phiên họp (Ảnh: Quang Vinh)

Về một số nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Cạnh tranh, Thường trực Uỷ ban nhận thấy, một số nội dung mang tính chất cốt lõi của Luật Cạnh tranh được Chính phủ thuyết minh đánh giá có hạn chế, vướng mắc về “khoảng trống” thể chế trong Tờ trình nhưng chưa được giải quyết hoặc thể hiện rõ nét tại nội dung quy định ở dự thảo Luật, thay vào đó, đưa nội hàm xuống điều chỉnh tại văn bản dưới luật. Đề nghị bổ sung báo cáo, thuyết minh rõ ràng về cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn, mục tiêu chính sách đối với từng nội dung đề xuất; hoàn thiện các tài liệu Hồ sơ dự án Luật, nội dung quy định thể hiện rõ hơn cách thức tiếp cận mới là xây dựng công cụ pháp lý điều chỉnh đáp ứng yêu cầu quản lý cạnh tranh trong bối cảnh phát triển các mô hình, phương thức đầu tư kinh doanh mới kết hợp với phương thức kinh doanh trên môi trường truyền thống; tham khảo kinh nghiệm quốc tế trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm tính hợp lý, khả thi của quy định.

Trong đó, nghiên cứu hoàn thiện các quy định về hành vi bị nghiêm cấm có liên quan đến cạnh tranh, xác định hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, hành vi lạm dụng vị trí độc quyền bị cấm theo hướng bảo đảm hạn chế tối đa can thiệp vào quyền tự do kinh doanh, cơ chế vận hành của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; chỉ khu trú các hành vi đáp ứng điều kiện đủ là phải gây ra hoặc có khả năng gây ra ở mức độ được xác định là “cao”, “đáng kể” dẫn đến thiệt hại cho khách hàng, người sử dụng. Tiếp tục hoàn thiện quy định về hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị cấm bảo đảm hợp lý, khả thi, làm rõ mối quan hệ, nội hàm phạm vi hành vi áp dụng quy định giữa Luật Cạnh tranh và Luật Sở hữu trí tuệ.

Về một số nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý ngoại thương, liên quan đến các hình thức tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập, đề nghị rà soát tính tương thích giữa nội hàm các khoản của Điều 41.

Về một số sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Thường trực Uỷ ban tán thành việc hoàn thiện cơ chế bảo vệ thông tin của người tiêu dùng và đồng bộ với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đề nghị rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và giao dịch điện tử; tăng cường nguyên tắc minh bạch và làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh khi sử dụng thuật toán, giao diện hoặc phương thức tương tác có khả năng làm sai lệch lựa chọn của người tiêu dùng.

Về việc phân cấp nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cho chính quyền địa phương, Uỷ ban Kinh tế và Tài chính đề nghị đánh giá kỹ lưỡng các điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là năng lực, nhân sự ở cấp xã; phân định rõ thẩm quyền giữa trung ương và địa phương, bảo đảm cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý các vụ việc có phạm vi liên tỉnh, liên ngành hoặc quy mô lớn.