Công nghệ dẫn lối cho ngành thủy sản phát triển bền vững

Trong bối cảnh ngành thủy sản đang đối mặt với những thách thức từ biến đổi khí hậu, yêu cầu phát triển xanh và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường quốc tế, việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo được xem là chìa khóa để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng cho toàn chuỗi sản xuất...

Bấm nút khởi động chương trình thực hiện Global Marintech Expo 2026. Ảnh: Chu Khôi.

Bấm nút khởi động chương trình thực hiện Global Marintech Expo 2026. Ảnh: Chu Khôi.

Chiều 5/9/2026, tại Hà Nội, Hội Thủy sản Việt Nam phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức họp báo giới thiệu Triển lãm Quốc tế về Khoa học Công nghệ và Nuôi trồng Thủy sản Việt Nam 2026 - Global Marintech Expo 2026 với chủ đề “Nuôi trồng thủy hải sản xanh – Công nghệ và chuyển đổi số – Phát triển bền vững”.

NUÔI BIỂN MỞ RỘNG DƯ ĐỊA NGÀNH THỦY SẢN

Phát biểu tại họp báo, ông Phùng Đức Tiến, Chủ tịch Hội Thủy sản Việt Nam, cho biết ngành thủy sản Việt Nam trong những năm gần đây đã duy trì đà tăng trưởng tích cực trên cả các lĩnh vực khai thác, nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu. Năm 2025, mặc dù chịu nhiều tác động từ thiên tai, biến đổi khí hậu và những biến động của thị trường thế giới, ngành vẫn đạt mức tăng trưởng 4,4%.

Tính đến hết tháng 8/2026, tổng sản lượng thủy sản cả nước đạt khoảng 6,95 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt 7,94 tỷ USD, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị gia tăng toàn ngành tăng khoảng 3,8%. Hiện nay, lĩnh vực thủy sản đóng góp khoảng 27-28% giá trị toàn ngành nông nghiệp, tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực của đất nước.

Ông Phùng Đức Tiến: "Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển nuôi biển đến năm 2030". Ảnh: Chu Khôi.

Ông Phùng Đức Tiến: "Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển nuôi biển đến năm 2030". Ảnh: Chu Khôi.

Theo ông Tiến, bên cạnh các chương trình phát triển thủy sản truyền thống, Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển nuôi biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Sau khi Quyết định 1664/QĐ-TTg được ban hành, lĩnh vực nuôi biển đã có nhiều chuyển biến tích cực. Giai đoạn 2021-2025, sản lượng nuôi biển tăng trưởng bình quân khoảng 8,4% mỗi năm. Năm 2025, sản lượng nuôi biển đạt khoảng 859 nghìn tấn, vượt mục tiêu đề ra.

Không chỉ tăng về sản lượng, nuôi biển còn đóng góp ngày càng lớn cho xuất khẩu thủy sản. Hiện kim ngạch xuất khẩu từ lĩnh vực này đạt khoảng 1,2 tỷ USD, trong đó riêng tôm hùm mang lại khoảng 854 triệu USD. Nhiều đối tượng nuôi biển khác cũng đang mở ra dư địa tăng trưởng lớn cho ngành thủy sản trong thời gian tới.

Ông Phùng Đức Tiến Chủ tịch Hội Thủy sản Việt Nam. 

Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng và phát triển kinh tế biển, ông Tiến cho rằng khoa học công nghệ phải thực sự trở thành động lực phát triển. Hoạt động nghiên cứu hiện nay vẫn còn phân tán, thiếu sự liên kết giữa các ngành, lĩnh vực. Trong khi đó, các vấn đề liên quan đến khí tượng thủy văn, quản lý nguồn nước, sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản có mối quan hệ chặt chẽ, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể hơn.

Bên cạnh đó, nhiều đề tài nghiên cứu vẫn kéo dài trong khi tốc độ đổi mới công nghệ trên thế giới diễn ra rất nhanh. Do đó, cần đổi mới tư duy quản lý khoa học, gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và người dân, rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và sản xuất, đồng thời thúc đẩy chuyển giao công nghệ vào thực tế.

MỞ RỘNG CƠ HỘI ĐẦU TƯ, KẾT NỐI CÔNG NGHỆ THỦY SẢN

Chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Hữu Dũng, Tổng Thư ký Hội Thủy sản Việt Nam, cho biết trong bối cảnh ngành thủy sản toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ trước yêu cầu phát triển bền vững, các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa, công nghệ sinh học và chuyển đổi số đang trở thành những động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm tác động đến môi trường và tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm thủy sản.

Với mục tiêu thúc đẩy quá trình này, Global Marintech Expo 2026 sẽ diễn ra từ ngày 18 đến 20/11/2026 tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia VEC (Hà Nội). Đây là triển lãm quốc tế chuyên ngành đầu tiên tại Việt Nam tập trung toàn diện vào lĩnh vực khoa học công nghệ, nuôi biển công nghiệp và phát triển kinh tế biển bền vững.

Triển lãm do Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Hội Thủy sản Việt Nam và Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam phối hợp tổ chức, với sự tham gia của các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cộng đồng ngư dân trong và ngoài nước.

Global Marintech Expo 2026 sẽ có quy mô hơn 50.000 m2 với trên 250 gian hàng, dự kiến thu hút từ 8.000 đến 10.000 khách tham quan chuyên ngành cùng sự tham gia của 20-30 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Các khu trưng bày tập trung giới thiệu những công nghệ, giải pháp và sản phẩm mới nhất trong chuỗi giá trị thủy sản, từ con giống, thức ăn, chế phẩm sinh học đến thiết bị nuôi trồng, cơ giới hóa, chế biến và truy xuất nguồn gốc.

Điểm đặc biệt của Global Marintech Expo 2026 là được tổ chức theo mô hình “Triển lãm - Hội thảo - Kết nối đầu tư - Tham quan thực địa”. Không chỉ dừng lại ở hoạt động trưng bày, sự kiện còn tạo không gian trao đổi học thuật và kết nối kinh doanh giữa các bên liên quan trong toàn chuỗi giá trị ngành thủy sản.

Trong khuôn khổ triển lãm sẽ diễn ra “Diễn đàn trí thức - Nơi định hình tương lai”, với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để thảo luận về các xu hướng phát triển mới của ngành, trong đó tập trung vào nuôi biển công nghiệp, công nghệ nuôi biển xa bờ, công nghệ tuần hoàn nước RAS và các mô hình nuôi biển trên bờ. Đây được kỳ vọng sẽ là diễn đàn thúc đẩy chia sẻ tri thức, kết nối nghiên cứu với sản xuất và mở rộng cơ hội chuyển giao công nghệ.

Bên cạnh đó, chương trình kết nối đầu tư và thương mại quốc tế sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp, quỹ đầu tư, tổ chức tài chính và các địa phương có tiềm năng phát triển kinh tế biển gặp gỡ, trao đổi và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Hoạt động này hướng tới việc hình thành các liên kết thực chất giữa nguồn vốn, công nghệ, doanh nghiệp và địa phương, từ đó thúc đẩy đầu tư và phát triển các dự án trong lĩnh vực nuôi trồng, chế biến thủy sản.

Một điểm nhấn khác của triển lãm là chương trình tham quan thực địa (Farm Tour), đưa các chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư đến các vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm để trực tiếp tìm hiểu quy trình sản xuất, mô hình ứng dụng công nghệ và các giải pháp quản lý hiện đại đang được triển khai. Qua đó, các bên có thêm cơ hội trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm đối tác và mở rộng hợp tác đầu tư.

Chu Khôi

Nguồn VnEconomy: https://vneconomy.vn/cong-nghe-dan-loi-cho-nganh-thuy-san-phat-trien-ben-vung.htm