Công nghệ mở hướng phát triển nông nghiệp đa giá trị ở Đà Nẵng

Máy bay không người lái được ứng dụng trên đồng ruộng, cho thấy công nghệ đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp tại Đà Nẵng.

Công nghệ thay đổi cách sản xuất

Sau hai vụ lúa trong năm 2026, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Bình Nam, xã Thăng Trường, đạt năng suất bình quân khoảng 65 tạ/ha. Một số vùng sản xuất đạt hơn 70 tạ/ha. Kết quả này được ghi nhận trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp tăng, kéo theo chi phí đầu vào của người sản xuất tăng.

Theo ông Trần Văn Ninh, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Bình Nam, năm 2026, đơn vị tổ chức lại sản xuất, đồng thời chú trọng đưa công nghệ mới vào đồng ruộng. Phần lớn diện tích sản xuất lúa được cải tạo từ những vùng đất trước đây bỏ hoang nên việc nâng cao hiệu quả canh tác được đặt ra ngay từ đầu.

Đáng chú ý, đây là năm đầu tiên hợp tác xã đưa máy bay không người lái vào thực hiện một số công đoạn trong sản xuất lúa như phun giống và phân bón. Việc ứng dụng thiết bị này giúp giảm nhân công, phân bổ vật tư đồng đều hơn và hạn chế lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trên đồng ruộng.

Nhờ thay đổi phương thức sản xuất, cây lúa phát triển tốt hơn, ít sâu bệnh, trong khi hiệu quả kinh tế được cải thiện. Theo hợp tác xã, lợi nhuận thu được trong năm 2026 tăng khoảng 5 triệu đồng/ha so với năm trước.

Từ kết quả bước đầu, hợp tác xã dự kiến tiếp tục dồn điền, tích tụ ruộng đất trong năm 2027 để mở rộng sản xuất theo hướng ứng dụng công nghệ cao. Đơn vị cũng định hướng sử dụng giống lúa xác nhận, phân bón vi sinh, qua đó vừa nâng chất lượng nông sản vừa hướng đến giảm tác động đối với đất và môi trường.

Không chỉ ở cây lúa, nhiều mô hình sản xuất khác tại Đà Nẵng cũng bắt đầu tiếp cận các giải pháp công nghệ. Hệ thống cảm biến có thể theo dõi nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, độ pH và dinh dưỡng của đất, giúp người sản xuất chủ động hơn trong tưới nước, bón phân và chăm sóc cây trồng.

Ứng dụng cơ giới hóa trong canh tác rau giúp giảm sức lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất và từng bước hiện đại hóa nông nghiệp.

Trong khi đó, IoT và AI mở ra khả năng thu thập, phân tích dữ liệu trong quá trình sản xuất. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm, người sản xuất có thể dựa trên dữ liệu để đưa ra quyết định phù hợp với điều kiện thực tế của cây trồng và thời tiết.

Công nghệ cũng không dừng lại ở khâu sản xuất. Các doanh nghiệp đang hướng đến đầu tư hệ thống sơ chế, bảo quản và chế biến sau thu hoạch nhằm giảm hao hụt, kéo dài thời gian bảo quản và nâng giá trị nông sản.

Đây là điểm quan trọng trong quá trình chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp. Giá trị không chỉ được tạo ra từ năng suất trên mỗi hecta mà còn nằm ở chất lượng, khả năng chế biến, xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm vào những thị trường có yêu cầu cao.

Chính sách mở đường, doanh nghiệp tạo sức bật

Để công nghệ trở thành động lực phát triển nông nghiệp, bên cạnh nỗ lực của người dân và hợp tác xã, chính sách hỗ trợ và sự tham gia của doanh nghiệp được xem là những yếu tố quan trọng.

Đà Nẵng đã định hướng hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đồng thời phát triển các vùng sản xuất tập trung và cánh đồng lúa hữu cơ. Đây là nền tảng để từng bước hình thành những vùng nguyên liệu có quy mô, tạo điều kiện đưa cơ giới hóa và công nghệ số vào sản xuất đồng bộ hơn.

Một trong những chính sách đáng chú ý là Nghị quyết số 17/2026/NQ-HĐND ngày 29/5/2026 của HĐND thành phố về chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2026 - 2030.

Theo đó, các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện được hỗ trợ đầu tư một số hệ thống, thiết bị phục vụ sản xuất như tưới thông minh, cảm biến đất và môi trường, phần mềm quản lý dữ liệu cùng các công nghệ phục vụ sản xuất nông nghiệp. Mức hỗ trợ được quy định bằng 50% chi phí đầu tư, tối đa 700 triệu đồng/dự án.

Chính sách này tạo thêm điều kiện để hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân tiếp cận công nghệ, nhất là những thiết bị có chi phí đầu tư ban đầu tương đối lớn.

Cùng với hỗ trợ đầu tư, thành phố cũng đang tìm kiếm sự tham gia của các doanh nghiệp có tiềm lực để hình thành chuỗi giá trị nông nghiệp quy mô lớn.

Tại hội nghị xúc tiến đầu tư nông nghiệp, nông thôn được UBND thành phố tổ chức, ông Trần Mạnh Báo, Chủ tịch Tập đoàn ThaiBinh Seed, cho rằng Đà Nẵng có vị trí thuận lợi để phát triển trung tâm sản xuất giống cây trồng quy mô lớn.

Doanh nghiệp định hướng nâng cấp chi nhánh tại Đà Nẵng theo hướng trở thành trung tâm sản xuất, chế biến, bảo quản và phân phối giống cây trồng chủ lực cho khu vực miền Trung - Tây Nguyên và các địa phương khác. Việc triển khai dự án cũng đặt yêu cầu tiếp tục ứng dụng khoa học - công nghệ để nâng cao năng lực sản xuất và bảo quản.

Ở góc độ quản lý, thành phố định hướng ưu tiên thu hút các dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chế biến sâu, kinh tế tuần hoàn và du lịch nông nghiệp. Mục tiêu là hình thành chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu, tổ chức sản xuất đến chế biến, xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm.

Du khách trải nghiệm không gian sản xuất nông nghiệp, cho thấy hướng kết hợp giữa canh tác, trải nghiệm và phát triển du lịch nông nghiệp tại địa phương.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng cho biết thành phố mong muốn doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp, đồng thời khai thác những lợi thế về rừng, dược liệu, sản phẩm OCOP, làng nghề truyền thống và nguồn lợi thủy hải sản.

Cùng với đó, hệ thống hạ tầng gồm cảng hàng không quốc tế, cảng biển, giao thông và logistics được xem là điều kiện thuận lợi để kết nối vùng sản xuất với thị trường trong nước và quốc tế.

Từ những lợi thế này, hướng đi của nông nghiệp Đà Nẵng không chỉ dừng ở việc tạo ra sản phẩm có năng suất cao. Mục tiêu lớn hơn là xây dựng những chuỗi giá trị có khả năng tạo ra nhiều giá trị trên cùng một đơn vị diện tích, giảm sử dụng tài nguyên, hạn chế tác động môi trường và tăng khả năng cạnh tranh của nông sản.

Thực tế từ Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Bình Nam cho thấy, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng với tổ chức lại sản xuất và tích tụ ruộng đất. Trong khi đó, các chính sách hỗ trợ và sự tham gia của doanh nghiệp sẽ tạo điều kiện để những mô hình này được mở rộng.

Nếu kết nối được công nghệ - vùng nguyên liệu - doanh nghiệp - chế biến - thị trường, nông nghiệp Đà Nẵng sẽ có thêm cơ sở để chuyển từ sản xuất đơn thuần sang phát triển kinh tế nông nghiệp đa giá trị, gắn tăng trưởng với xanh hóa và phát triển bền vững.