Công nghệ nhìn sâu hơn, người bệnh được chẩn đoán sớm hơn.
Gắn công nghệ chẩn đoán mới với khám chữa bệnh, đào tạo, nghiên cứu và hợp tác quốc tế tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
Buổi khai trương hệ thống cộng hưởng từ siêu từ lực MRI 5 Tesla (5T) tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
Trước lễ ra mắt chính thức, hệ thống MRI 5 Tesla (5T) đã được Bệnh viện Đại học Y Hà Nội áp dụng trong khoảng hai tuần. Thời gian ngắn, nhưng đủ để các bác sĩ ghi nhận những trường hợp cho thấy giá trị thực tế của kỹ thuật mới.
Theo PGS.TS Lê Tuấn Linh, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, trong giai đoạn đầu, Bệnh viện đã phát hiện được một số trường hợp bệnh lý tương đối đặc biệt. Một bệnh nhi bị động kinh không rõ nguyên nhân đã thăm khám ở nhiều nơi, chụp trên các máy cộng hưởng từ 3 Tesla nhưng không tìm được nguồn gốc tổn thương. "Với máy cộng hưởng từ 5 Tesla, chúng tôi đã xác định được ổ tổn thương gây động kinh cho cháu, từ đó hỗ trợ quá trình điều trị", PGS.TS Lê Tuấn Linh cho biết.
Trường hợp thứ hai là một người bệnh đau vùng bẹn một bên, đã chụp chiếu nhiều lần nhưng chưa tìm ra nguyên nhân. Trên hệ thống mới, các bác sĩ phát hiện một bó cơ phụ của cơ thắt lưng chèn ép vào dây thần kinh. Người bệnh sau đó đã được phẫu thuật điều trị.
Hai ca bệnh có điểm chung: người bệnh đã đi qua nhiều lần thăm khám, nhưng nguyên nhân gây bệnh nằm ở những cấu trúc nhỏ mà các phương tiện hiện có chưa thể hiện rõ. Khi tìm được nguyên nhân, hướng điều trị thay đổi theo.
Các đại biểu tìm hiểu về hệ thống MRI 5 Tesla tại lễ khai trương ở Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
PGS.TS Lê Tuấn Linh nhận xét, hệ thống cho phép khảo sát chi tiết hơn nhiều bộ phận khác nhau của cơ thể và thu được hình ảnh chẩn đoán chất lượng cao, độ phân giải cao. Máy chụp được toàn thân, gồm não và hệ thần kinh, cơ xương khớp, ổ bụng, tim mạch, vùng chậu và hệ mạch máu, kể cả các cấu trúc như đám rối thần kinh cánh tay hay mạch máu chi dưới.
Cộng hưởng từ là phương pháp chẩn đoán không dùng tia X, đã trở nên quen thuộc tại các bệnh viện Việt Nam với các máy 1,5 Tesla và 3 Tesla. Theo GS.TS Phạm Minh Thông, Chủ tịch Hội Điện quang và Y học hạt nhân Việt Nam, cộng hưởng từ từ trường cao trước đây chủ yếu dùng trong nghiên cứu. Hệ thống 5 Tesla chụp toàn thân trên người mới xuất hiện vài năm gần đây, số lượng trên thế giới còn rất ít, và Việt Nam là nơi đầu tiên trong khu vực lắp đặt.
Về mặt kỹ thuật, từ trường cao hơn giúp tăng tỷ số tín hiệu trên nhiễu, từ đó có thể đạt độ phân giải không gian cao hơn, thể hiện chi tiết giải phẫu rõ hơn và đánh giá đặc tính mô toàn diện hơn. Với những vấn đề lâm sàng phức tạp, công nghệ này cung cấp thêm thông tin về các tổn thương kín đáo, cấu trúc mạch máu và đặc điểm mô, giúp bác sĩ có thêm cơ sở đánh giá.
Điểm thứ hai được GS Thông nhấn mạnh là khả năng quan sát mạch máu mà không cần tiêm thuốc đối quang. Với các chuỗi xung đặc biệt, hình ảnh chụp mạch máu não 3D không tiêm thuốc vẫn cho thấy chi tiết như chụp có thuốc, kể cả những mạch máu nhỏ nhất. Nhờ đó, các dị dạng mạch, phình mạch hay tắc nghẽn mạch có thể được phát hiện rất sớm. "Không phải dùng thuốc và tránh được nguy cơ độc hại cho người bệnh", ông nói.
Theo GS Thông, các kỹ thuật cộng hưởng từ chức năng, cộng hưởng từ phổ cùng ứng dụng trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều hướng nghiên cứu sâu, trong đó có khảo sát động mạch vành và tìm nguyên nhân động kinh. Ông cho rằng điều quan trọng nhất vẫn là chẩn đoán được bệnh: có chẩn đoán đúng thì bác sĩ lâm sàng, phẫu thuật viên mới có cơ sở đưa ra phương pháp điều trị, can thiệp sớm hơn và tốt hơn cho người bệnh.
Một thiết bị chẩn đoán mới luôn đi kèm câu hỏi: ai sẽ được chụp, và chụp để làm gì. PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho rằng việc sử dụng thiết bị phải phục vụ đúng người bệnh, không lạm dụng chỉ định.
Theo đó, Bệnh viện định hướng ưu tiên hệ thống mới cho những ca bệnh khó, những trường hợp cần phát hiện tổn thương sớm, hoặc ca bệnh phức tạp về ung thư, thần kinh, tim mạch… mà các hệ thống hiện có chưa cung cấp đủ thông tin.
Nguồn lực công nghệ cao được dành cho những trường hợp thực sự cần, đúng với tinh thần lấy người bệnh làm trung tâm.
Cách tiếp cận này có ý nghĩa với cả người bệnh và hệ thống y tế. Người bệnh không phải chịu thêm chi phí, thời gian cho một kỹ thuật không cần thiết. Nguồn lực công nghệ cao được dành cho những trường hợp thực sự cần, đúng với tinh thần lấy người bệnh làm trung tâm.
Về lâu dài, lãnh đạo Bệnh viện đặt mục tiêu xa hơn việc vận hành một thiết bị hiện đại. "Với việc đưa MRI 5T vào sử dụng, chúng tôi đặt mục tiêu nâng tầm vai trò của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, từ một đơn vị ứng dụng công nghệ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến trở thành trung tâm hàng đầu về nghiên cứu MRI tại Việt Nam, trong khu vực và xa hơn nữa", PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cho biết. Bệnh viện cũng mong muốn góp phần xây dựng và hoàn thiện các hướng dẫn lâm sàng về chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật và điều trị can thiệp.
Cùng với việc đưa hệ thống vào vận hành, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và đối tác công nghệ đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác về ứng dụng lâm sàng MRI 5T, đổi mới sáng tạo trong nghiên cứu và đào tạo chuyên môn. Hai bên hướng tới thành lập Trung tâm Đào tạo và Nghiên cứu Cộng hưởng từ 5 Tesla và Trí tuệ nhân tạo, nơi trao đổi kinh nghiệm lâm sàng, nguồn lực nghiên cứu và kiến thức chuyên môn.
Theo PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, dữ liệu hình ảnh sau khi được ẩn danh sẽ trở thành tài liệu học tập cho học viên của nhà trường. Bệnh viện cùng các đối tác sẽ xây dựng các nhóm nghiên cứu chung, hướng tới nâng cao năng lực chẩn đoán sớm đột quỵ và phát hiện các tổn thương tiền ung thư. Việc ẩn danh dữ liệu là điều kiện để hình ảnh của người bệnh được sử dụng cho đào tạo và nghiên cứu mà vẫn bảo vệ quyền riêng tư.
Mô hình này dựa trên đặc thù của một bệnh viện trường. Kế thừa truyền thống đào tạo y khoa của Trường Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện xây dựng sự gắn kết giữa khám chữa bệnh, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Trong lĩnh vực cộng hưởng từ, Bệnh viện đang triển khai các hướng chụp độ phân giải cao hệ thần kinh, thần kinh ngoại biên, hệ bạch huyết vùng đầu cổ, đồng thời tìm hiểu tiềm năng của MRI 5T trong chẩn đoán hình ảnh tim mạch và tuyến tiền liệt.
Với người học, cơ hội tiếp cận công nghệ mới đến sớm hơn. Bác sĩ nội trú và học viên sau đại học được thực hành trên thiết bị tương đương các nước phát triển, sau đó chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện vệ tinh. Hệ thống cũng là hạ tầng nghiên cứu phục vụ mục tiêu xây dựng ít nhất 20 viện, trung tâm nghiên cứu xuất sắc của Trường Đại học Y Hà Nội đến năm 2035.
Ông Hong Miao, Phó Chủ tịch Cấp cao United Imaging Healthcare chia sẻ sự hợp tác với BV Đại học Y Hà Nội.
Hợp tác quốc tế được triển khai song song. Tháng 5/2026, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã ký Biên bản ghi nhớ với Bệnh viện Ruijin trực thuộc Trường Y khoa Đại học Giao thông Thượng Hải (Trung Quốc) về ứng dụng lâm sàng và nghiên cứu MRI 5T, phát triển nguồn nhân lực, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Nhân dịp ra mắt hệ thống, Hội thảo khoa học "See the Unseen" quy tụ hơn 400 đại biểu, chuyên gia chẩn đoán hình ảnh từ Việt Nam, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Các chuyên gia đã trao đổi về ứng dụng lâm sàng trong chẩn đoán hình ảnh mạch máu não, thần kinh và tim mạch
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và các đối tác ký kết Biên bản ghi nhớ.
Kinh nghiệm từ những nước đã đưa hệ thống 5T vào sử dụng cũng được chia sẻ tại sự kiện. GS.TS.BS Kaan Meric, Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Medipol Mega (Thổ Nhĩ Kỳ), cho biết: "Ở đất nước chúng tôi có rất nhiều vận động viên thể thao nổi tiếng trong môn bóng đá, bóng chuyền và bóng rổ. Tất cả họ đều muốn chụp MRI với máy 5T vì chúng tôi có thể nhìn thấy những dây chằng và sụn rất nhỏ, và chúng tôi có thể chẩn đoán sớm các tổn thương".
Với các vận động viên, phát hiện sớm một tổn thương dây chằng hay sụn khớp có thể quyết định thời gian hồi phục và sự nghiệp thi đấu. GS Kaan Meric cũng cho biết, ông coi việc có mặt tại Việt Nam, làm việc cùng các bác sĩ Việt Nam là một đặc quyền lớn.
Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định: "Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu, đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới".
Trong y tế, đột phá đó không dừng ở việc trang bị máy móc. Nghị quyết nêu rõ quan điểm: "Người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, nguồn lực, động lực chính; nhà khoa học là nhân tố then chốt". Áp vào câu chuyện MRI 5T, người bệnh là người thụ hưởng trực tiếp khi được chẩn đoán sớm, chính xác hơn. Đội ngũ bác sĩ, nhà nghiên cứu là lực lượng quyết định thiết bị được khai thác đến đâu.
Bài toán nhân lực cũng được Nghị quyết đặt ra với yêu cầu "Phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ". Cùng với đó là nhiệm vụ "Tăng cường hợp tác quốc tế trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo".
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, trong giai đoạn tới, Bộ Y tế ưu tiên hai mũi nhọn. Một là lập bản đồ dữ liệu lớn, chuyển đổi số sâu rộng và làm chủ công nghệ cao trong chẩn đoán sớm. Hai là phát triển các mô hình Viện – Trường tinh hoa để bồi dưỡng nguồn nhân lực y tế cấp cao. Theo Thứ trưởng, việc đầu tư hệ thống MRI 5T của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đồng nhất với các định hướng này.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà phát biểu tại buổi khai trương hệ thống MRI 5 Tesla (T).
GS.TS Phạm Minh Thông cũng nhấn mạnh yếu tố con người. Theo ông, điều quan trọng là phải đào tạo, phải học và liên kết với các cơ sở trên thế giới để cùng học tập, chuyển giao công nghệ và kỹ thuật. Khi đã có thiết bị tốt, các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và bác sĩ lâm sàng phải nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị của mình.
Một trong những mục tiêu được đặt ra là thu hút người bệnh cần kỹ thuật cao và giảm tỷ lệ người Việt ra nước ngoài chữa bệnh. Độ phân giải cao giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, vùng động kinh kích thước nhỏ hay thoái hóa thần kinh giai đoạn sớm, những trường hợp trước đây người bệnh có thể phải tìm đến cơ sở y tế nước ngoài.
Độ phân giải cao giúp phát hiện sớm các tổn thương.
GS.TS Phạm Minh Thông cho rằng, với các trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh và can thiệp hiện đại đang có tại các bệnh viện lớn, nhiều bệnh lý có thể được chẩn đoán và điều trị ngay tại Việt Nam, đặc biệt là can thiệp thần kinh và phẫu thuật. Người bệnh không cần ra nước ngoài, qua đó tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước và cho chính người dân.
Tuy nhiên, giá trị của một hệ thống chẩn đoán công nghệ cao không tự đến khi thiết bị được lắp đặt. Nó phụ thuộc vào việc chỉ định đúng người bệnh, vào đội ngũ bác sĩ đọc và phân tích hình ảnh, vào dữ liệu được quản lý và bảo vệ, và vào khả năng chuyển giao kỹ thuật cho các cơ sở khác.
Từ hai ca bệnh đầu tiên được tìm ra nguyên nhân sau nhiều lần thăm khám đến kế hoạch xây dựng nhóm nghiên cứu về đột quỵ và tổn thương tiền ung thư, câu chuyện MRI 5T tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho thấy một hướng đi rõ ràng. Công nghệ mới được tiếp nhận cùng với đào tạo, nghiên cứu và hợp tác quốc tế để tiến bộ kỹ thuật trở thành lợi ích cụ thể cho người bệnh.
