Công nghệ Volumetric 4D kết hợp AI mở hướng thành hạ tầng tri thức số

Đây được xem là bước dịch chuyển quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số đang đi vào chiều sâu, nơi các công nghệ hình ảnh không chỉ phục vụ sản xuất nội dung mà còn đóng vai trò là công cụ lưu trữ và khai thác tri thức.

Volumetric 4D cho phép ghi nhận và tái tạo thế giới thực dưới dạng dữ liệu không gian, thời gian. Khác với video 2D truyền thống hay công nghệ motion capture, hệ thống này ghi lại toàn bộ “thể tích sống” của đối tượng, giúp người dùng có thể quan sát từ mọi góc nhìn với độ chân thực cao. Công nghệ vận hành dựa trên mảng camera đa góc độ kết hợp cảm biến độ sâu, ghi nhận hàng trăm góc nhìn đồng thời, sau đó xử lý qua pipeline AI gồm tái tạo hình học, duy trì tính liên tục theo thời gian và dựng hình bằng neural rendering.

Tại Việt Nam, xu hướng này đang dần được hiện thực hóa thông qua sự kết hợp giữa các cá nhân và tổ chức trong nước. Anh Trần Hoàng Hải, CEO Lumigrade cho biết, đã dành khoảng 6 năm nghiên cứu và xây dựng hệ thống Volumetric 4D vật lý, được xem là một trong những hướng đi tiên phong tại Đông Nam Á. Song song đó, đạo diễn Phạm Vĩnh Khương cùng Solentic Group phát triển hướng tiếp cận khác: xây dựng công nghệ Volumetric 4D giả lập trên smartphone nhằm giảm chi phí và mở rộng khả năng tiếp cận.

Hệ thống Volumetric 4D với cụm camera đa góc độ, phục vụ ghi nhận dữ liệu không gian, thời gian phục vụ nghiên cứu và ứng dụng AI.

Hai hướng đi này mới đây đã gặp nhau trong một dự án hợp tác nghiên cứu giữa Lumigrade và Solentic, với sự tham gia của các chuyên gia công nghệ, nhà khoa học và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo. Dự án không dừng ở việc trình diễn công nghệ mà hướng tới ứng dụng thực tiễn, đặt nền móng cho các giải pháp phục vụ xã hội.

Trong quá trình thử nghiệm, hệ thống đã được kiểm chứng đa chiều với sự tham gia của nhiều chuyên gia, giáo sư, tiến sĩ và các nghệ sĩ như Mỹ Tâm, Sơn Tùng, Thúy Nga, MCK, Obito… Đây là bước đánh giá quan trọng, khi công nghệ không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ học thuật mà còn qua yêu cầu khắt khe của sản xuất hình ảnh thực tế.

Theo các chuyên gia, tiềm năng ứng dụng của Volumetric 4D rất rộng mở. Trong lĩnh vực y tế, công nghệ cho phép xây dựng các mô hình giải phẫu động, giúp bác sĩ quan sát hoạt động của cơ quan theo thời gian thực, từ đó nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và hỗ trợ phẫu thuật. Đồng thời, đây cũng là công cụ đào tạo trực quan cho sinh viên y khoa, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Trong giáo dục và nghiên cứu, Volumetric 4D hỗ trợ mô phỏng các hiện tượng phức tạp với đầy đủ sáu bậc tự do (6DoF), giúp người học tiếp cận kiến thức một cách trực quan hơn, giảm phụ thuộc vào điều kiện vật lý. Công nghệ này đặc biệt hữu ích trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, nơi việc quan sát và tương tác trực tiếp đóng vai trò quan trọng.

Ở lĩnh vực bảo tồn, Volumetric 4D cho phép số hóa di tích, hiện vật và cả các giá trị văn hóa phi vật thể dưới dạng dữ liệu không gian, thời gian. Điều này không chỉ giúp lưu trữ lâu dài mà còn mở ra khả năng phục dựng, tái hiện trong môi trường số, góp phần bảo tồn di sản trong bối cảnh biến đổi nhanh của xã hội hiện đại.

Một điểm đáng chú ý là nỗ lực thu hẹp khoảng cách công nghệ. Nếu hệ thống Volumetric 4D vật lý đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật và chi phí lớn, hướng tiếp cận trên smartphone do Solentic phát triển dựa trên các kỹ thuật như neural rendering và Gaussian splatting, giúp mở rộng khả năng tiếp cận cho cá nhân, tổ chức nhỏ và các dự án cộng đồng.

Tuy nhiên, giới chuyên môn cũng thẳng thắn nhìn nhận những giới hạn hiện tại. Với các lĩnh vực yêu cầu độ chính xác cao như vi phẫu hoặc sản xuất điện ảnh quy mô lớn, hệ thống phần cứng chuyên dụng vẫn giữ vai trò không thể thay thế. Việc kết hợp AI trong toàn bộ quy trình được xem là giải pháp quan trọng nhằm rút ngắn thời gian xử lý, giảm sai số và mở ra khả năng cá nhân hóa trên quy mô lớn.

Trong dài hạn, Volumetric 4D không chỉ là một công nghệ hình ảnh mà còn có thể trở thành nền tảng hạ tầng tri thức mới. Khi có thể lưu giữ cả không gian và thời gian của thực tại, dữ liệu không chỉ được tái hiện mà còn có thể phân tích, chia sẻ và tái sử dụng phục vụ cộng đồng.

Dù vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và cần tiếp tục kiểm chứng hiệu quả, nhưng với sự tham gia của giới chuyên môn cùng định hướng ứng dụng rõ ràng, Volumetric 4D kết hợp AI đang cho thấy tiềm năng trở thành một trong những nền tảng quan trọng của xã hội số trong tương lai.