Giá RAM tăng, máy tính vẫn bán 'đắt như tôm tươi' với lý do này

Dù ghi nhận mức tăng trưởng tốt, thị trường PC vẫn đối mặt với rủi ro. Ảnh: The Verge.

Thị trường máy tính cá nhân toàn cầu ghi nhận mức tăng trưởng ổn định trong quý I/2026, trái ngược với tình hình ảm đạm của lĩnh vực smartphone. IDC ghi nhận khoảng 65,6 triệu PC được xuất xưởng, tăng 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, đơn vị nghiên cứu Omdia công bố mức tăng mạnh hơn 3,2% với tổng cộng 64,8 triệu thiết bị xuất xưởng.

Thực tế, nhu cầu đến từ việc gom hàng do lo ngại khủng hoảng chip nhớ. Mặt khác, người dùng cũng có động lực mua sớm trước khi cơn sóng AI khiến giá thiết bị tăng mạnh trong vài tháng tới.

Ngược lại, sản lượng smartphone toàn cầu trong quý I/2026 giảm 6,8%, xuống khoảng 290 triệu chiếc. IDC hạ dự báo cả năm 2026 xuống còn 1,1 tỷ thiết bị, tương đương mức giảm 13%. Đây là con số lớn nhất trong gần một thập kỷ qua.

Nguy cơ sụt giảm

2 mảng sản phẩm chịu cùng áp lực chi phí đầu vào nhưng cho ra kết quả hoàn toàn khác nhau. Lý do nằm ở chỗ việc PC có chu kỳ nâng cấp phần mềm bắt buộc đi kèm với nhu cầu có thể dự báo trước từ doanh nghiệp. Ngược lại, lĩnh vực smartphone không có những lợi thế này, nên dễ bước vào đợt suy giảm mạnh khi gặp biến động.

Tuy nhiên, đằng sau con số tăng trưởng của PC là 3 yếu tố mang tính tạm thời. Các nhà phân phối đã đẩy nhanh nhập hàng trước khi giá chip nhớ tăng mạnh. Chi phí nguyên vật liệu DRAM và bộ nhớ cho PC phổ thông đã tăng lũy kế 122-237 USD trong 2 quý đầu năm 2025, theo dữ liệu Omdia.

Các hãng laptop chưa chịu ảnh hưởng lớn từ chi phí linh kiện tăng cao trong quý I/2026. Ảnh: The Verge.

Thứ hai, chu kỳ nâng cấp Windows 10, vốn hết hỗ trợ bảo mật từ tháng 10/2025, buộc các doanh nghiệp phải nâng cấp thiết bị mới. Hơn 1/4 người dùng Windows 10 vẫn chưa hoàn tất nâng cấp tính đến đầu năm nay. Cuối cùng, hãng lớn như Lenovo, HP, Dell và ASUS đồng loạt tung sản phẩm mới vào đầu năm nay, kích thích một phần nhu cầu người tiêu dùng và kéo doanh số laptop AI xuống mức giá dễ tiếp cận hơn.

Chính vì nhu cầu được thúc đẩy sớm, các đơn vị phân tích đều hạ dự báo xuất xưởng PC cả năm 2026 xuống mức giảm hơn 11% so với năm ngoái. Giai đoạn tăng trưởng trong quý I/2026 đã tiêu thụ phần lớn nhu cầu lẽ ra sẽ được giải phóng trong các quý tiếp theo.

Phân bổ không đều

Mức tăng trưởng 2-3% của toàn thị trường không phân bổ đều. Lenovo là bên hưởng lợi nhiều nhất, xuất xưởng khoảng 16,5 triệu thiết bị trong quý I/2026. Lý do cốt lõi giúp công ty bứt phá nằm ở khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng toàn cầu, cho phép chốt giá và tính toán sản lượng sớm trước khi giá chip tăng. Theo IDC, nhu cầu PC từ doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Trung Quốc đã tăng hơn 30% mỗi quý liên tiếp từ năm 2025, nhờ các lĩnh vực thiết kế kỹ thuật, chỉnh sửa video và AI.

HP ngược lại, đang chịu áp lực rõ rệt. Hãng ghi nhận 12,1 triệu thiết bị xuất xưởng trong quý I/2026, giảm 4,9% so với cùng kỳ. Châu Mỹ là thị trường HP phụ thuộc nhiều nhất và cũng là khu vực duy nhất ghi nhận tăng trưởng xuất xưởng âm trong quý I/2026.

Sản lượng máy tính của Lenovo dẫn đầu toàn ngành trong quý I/2026. Ảnh: The Verge.

"Khi tất cả công ty đều đang tính toán chi phí, điểm yếu chiến lược dễ bị các nhà đầu tư và khách hàng phóng đại", một chuyên gia ngành nhận định. HP đang trong giai đoạn chuyển giao lãnh đạo và chiến lược dài hạn còn mờ nhạt, trong khi các đối thủ đã có lộ trình laptop AI rõ ràng hơn.

Dell bất ngờ đạt mức tăng trưởng 7,8% với hơn 10,3 triệu thiết bị. Việc tái định vị danh mục sản phẩm đã giúp mở rộng tệp khách hàng, chuyển sang laptop mỏng nhẹ cấu hình cao, laptop sáng tạo nội dung và máy trạm di động phục vụ người dùng chuyên nghiệp.

ASUS đạt tốc độ tăng nhanh nhất trong top 5 nhà sản xuất với 4,6 triệu thiết bị, nâng thị phần lên 7% nhờ nhu cầu phục hồi ở laptop gaming và laptop đa nhiệm.

Nhìn chung, những con số tăng trưởng của thị trường PC trong quý I/2026 ẩn chứa nhiều rủi ro. Tăng trưởng đến từ tích trữ hàng và nhu cầu bắt buộc, không phải từ sự hồi phục tiêu dùng có thể khiến các hãng đối mặt với sự sụt giảm mạnh doanh số trong những quý tới.